υποβοηθουμενη αυτοκτονια

[yotasam]

Δεν είναι πολύ εγωιστικό να αφηνούμε κάποιον να πονάει φριχτά και να μην αντέχει, να μας εκλιπαρεί να τον σώσουμε από το μαρτύριο που περνά και εμείς να σκεφτόμαστε τον εαυτό μας και τα δικά μας θέλω και συναισθήματα; Εφόσον ο θάνατος θα επέλθει έτσι και αλλιώς, τι νόημα έχει να κρατάμε κάποιον για 2-3 μέρες ή ακόμη και μήνα παραπάνω ενώ υποφέρει και θέλει να λυτρωθεί. Μόνο και μόνο για να ικανοποιήσουμε το δικό μας θέλω για την παρουσία του;

[kinkajoujou]

Δεν είναι πολύ εγωιστικό να αφηνούμε κάποιον να πονάει φριχτά και να μην αντέχει, να μας εκλιπαρεί να τον σώσουμε από το μαρτύριο που περνά και εμείς να σκεφτόμαστε τον εαυτό μας και τα δικά μας θέλω και συναισθήματα; Εφόσον ο θάνατος θα επέλθει έτσι και αλλιώς, τι νόημα έχει να κρατάμε κάποιον για 2-3 μέρες ή ακόμη και μήνα παραπάνω ενώ υποφέρει και θέλει να λυτρωθεί. Μόνο και μόνο για να ικανοποιήσουμε το δικό μας θέλω για την παρουσία του;

 

Δεν είναι μόνο η δική μας ανάγκη. Είναι το ότι δεν μπορείς να ξέρεις τι πραγματικά θέλει αυτός ο άνθρωπος. Πολλοί λένε ότι "αν βρεθώ σε τέτοια κατάσταση, καλύτερα να πεθάνω" αλλά η εμπειρία δείχνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι, όταν έρθουν πιο κοντά στο θάνατο, φοβούνται και επιδιώκουν να ζήσουν και τα τελευταία τους δευτερόλεπτα ακόμη. Κι ένας άνθρωπος χαμένος στη θολούρα των αναλγητικών και των οπιοειδών, πώς μπορεί να πάρει σαφείς και διαυγείς αποφάσεις για τη ζωή του; Πόσω δε μάλλον να πάρει το παιδί για το γονιό π.χ. ή (χειρότερο σενάριο) ο γονιός για το παιδί. Όσο κι αν ξέρεις ότι ο άνθρωπος υποφέρει και δεν έχει ποιότητα ζωής, είναι όμως ζωντανός. Δεν θες να είσαι εσύ αυτός που θα πάρει στο λαιμό του μια ανθρώπινη ζωή, έστω και στα εντελώς τελευταία της στάδια.

 

Αν ο ίδιος ο ασθενής έχει δώσει εκ των προτέρων τη συγκατάθεσή του, αλλάζει ελαφρά το πράγμα, αλλά όπως προανέφερα ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος για το αν θα έχει αλλάξει γνώμη ή όχι στο μεσοδιάστημα.

[marchalina]

Πολυ μεγαλο θεμα..αληθεια δεν ξερω ποια θα ηταν η θεληση μου ως ασθενης..αλλα ουτε και ποια η αντιδραση μου ως συγγενης

Ισως καποιες ακραιες καταστασεις μονο αν τις βιωσεις μπορεις να εισαι βεβαιος για το τι θα εκανες

[Αγγελίνα_2]

Σας ευχαριστώ για τις απαντήσεις. Αγγελίνα αν η ίδια η μητέρα σου σού το ζητούσε τι θα έκανες;

 

Δεν θα έκανα τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από ό,τι έκανα ήδη. Πιστεύω πως, σε αυτές τις περιπτώσεις, ο πόνος θολώνει την κρίση των ασθενών και δεν αντιλαμβάνονται τις ηθικές και νομικές εκτάσεις της απαίτησης. Γιατί, στην πραγματικότητα, αυτό που ζητούν, είναι να γίνει το παιδί τους πατροκτόνος/μητροκτόνος και να ζει από εκεί και πέρα με αυτό το βάρος στη συνείδησή του, κάθε μέρα και κάθε στιγμή της ζωής του - πέρα από τις έννομες συνέπειες, διότι η συνέργεια σε αυτοκτονία είναι ποινικό αδίκημα και επισύρει ποινή φυλάκισης. Ποιος γονιός, έχων σώας τας φρένας, θα ζητούσε κάτι τέτοιο από το παιδί του; Εγώ, σίγουρα όχι, πάντως. Καλύτερα να υποφέρω εγώ τα μαρτύρια του Ιώβ κι όχι να τα φορτώσω στο παιδί μου.

 

Εξάλλου, είναι και ζήτημα θεολογικής τοποθέτησης του καθενός, απέναντι στα πράγματα. Κατ' εμέ, η απόφαση για το θάνατο του κάθε ανθρώπου δεν ανήκει σε εμάς, σε καμία περίπτωση. Ανήκει στο Θεό. Δεν είναι δική μου δουλειά να αποφασίσω το χρόνο του θανάτου κανενός, λοιπόν. Έκανα ό,τι περνούσε από το χέρι μου, ανθρώπινα, για να βοηθήσω. Η ευθανασία όμως ξεφεύγει από την ανθρώπινη δικαιοδοσία, σύμφωνα με τη δική μου αντίληψη.

 

Συνεπώς, εγώ θεωρώ πως εγωιστική είναι η απαίτηση του ασθενούς ή η επιθυμία των συγγενών για ευθανασία, κι όχι το αντίθετο.

[Αγγελίνα_2]

Δεν είναι πολύ εγωιστικό να αφηνούμε κάποιον να πονάει φριχτά και να μην αντέχει, να μας εκλιπαρεί να τον σώσουμε από το μαρτύριο που περνά και εμείς να σκεφτόμαστε τον εαυτό μας και τα δικά μας θέλω και συναισθήματα; Εφόσον ο θάνατος θα επέλθει έτσι και αλλιώς, τι νόημα έχει να κρατάμε κάποιον για 2-3 μέρες ή ακόμη και μήνα παραπάνω ενώ υποφέρει και θέλει να λυτρωθεί. Μόνο και μόνο για να ικανοποιήσουμε το δικό μας θέλω για την παρουσία του;

 

yotasam, αυτή είναι η κατάσταση που εσύ αντιμετωπίζεις αυτή τη στιγμή, ως συγγενής; Θα ήθελες να μας πεις μερικές λεπτομέρειες παραπάνω; Ας πούμε, έχει γίνει μακροχρόνια αντιμετώπιση του πόνου με μορφίνες και πλέον δεν πιάνουν τον ασθενή;

[Katerinoula23]

Δεν θα έκανα τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από ό,τι έκανα ήδη. Πιστεύω πως, σε αυτές τις περιπτώσεις, ο πόνος θολώνει την κρίση των ασθενών και δεν αντιλαμβάνονται τις ηθικές και νομικές εκτάσεις της απαίτησης. Γιατί, στην πραγματικότητα, αυτό που ζητούν, είναι να γίνει το παιδί τους πατροκτόνος/μητροκτόνος και να ζει από εκεί και πέρα με αυτό το βάρος στη συνείδησή του, κάθε μέρα και κάθε στιγμή της ζωής του - πέρα από τις έννομες συνέπειες, διότι η συνέργεια σε αυτοκτονία είναι ποινικό αδίκημα και επισύρει ποινή φυλάκισης. Ποιος γονιός, έχων σώας τας φρένας, θα ζητούσε κάτι τέτοιο από το παιδί του; Εγώ, σίγουρα όχι, πάντως. Καλύτερα να υποφέρω εγώ τα μαρτύρια του Ιώβ κι όχι να τα φορτώσω στο παιδί μου.

 

Εξάλλου, είναι και ζήτημα θεολογικής τοποθέτησης του καθενός, απέναντι στα πράγματα. Κατ' εμέ, η απόφαση για το θάνατο του κάθε ανθρώπου δεν ανήκει σε εμάς, σε καμία περίπτωση. Ανήκει στο Θεό. Δεν είναι δική μου δουλειά να αποφασίσω το χρόνο του θανάτου κανενός, λοιπόν. Έκανα ό,τι περνούσε από το χέρι μου, ανθρώπινα, για να βοηθήσω. Η ευθανασία όμως ξεφεύγει από την ανθρώπινη δικαιοδοσία, σύμφωνα με τη δική μου αντίληψη.

 

Συνεπώς, εγώ θεωρώ πως εγωιστική είναι η απαίτηση του ασθενούς ή η επιθυμία των συγγενών για ευθανασία, κι όχι το αντίθετο.

 

Mπορώ να πω πως θα έγραφα ακριβώς τα ίδια λόγια....

[Αγγελίνα_2]

Και μία διευκρίνηση: ό,τι έγραψα, ισχύει για την ενεργητική παροχή βοήθειας σε αυτοκτονία. Για την παθητική, τώρα, αν δηλαδή η μητέρα μου επέμενε πάρα πολύ και με παρακαλούσε να μην την πάω στο νοσοκομείο, αλλά να την αφήσω να πεθάνει ήσυχα στο σπίτι της, θα ερχόμουν σε πάρα πολύ δύσκολη θέση, να πω την αλήθεια...και θα χρειαζόταν να σταθμίσω τους όλους τους παράγοντες, για να πάρω την τελική μου απόφαση.

 

Αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία, σε αυτές τις περιπτώσεις, πιστεύω, είναι το να νιώθει όσο το δυνατόν πιο ήρεμος ο ίδιος ο ασθενής. Τον παππού μου, ας πούμε, που ήταν άνθρωπος που έτρεμε κυριολεκτικά στη θέα των νοσοκομείων, των γιατρών και των ορών και που πέθανε από μεταστατικό καρκίνο στα οστά, τον είχαμε στο σπίτι, με πατς μορφίνης. Ο ίδιος είχε κάνει αυτή την επιλογή και κάθε φορά που ερχόταν ο γιατρός να τον δει, τον ικέτευε, ό,τι κι αν γίνει, να μην τον πάμε στο νοσοκομείο, να τον αφήσουμε να πεθάνει στο κρεββάτι του. Είχε πλήρη συναίσθηση των πάντων, μέχρι το τέλος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, θεωρώ πως είναι λάθος να εξαναγκάσεις έναν ασθενή να πεθάνει με τον τρόπο που εσύ θεωρείς αρμόζοντα.

 

Οι όγκοι στον εγκέφαλο, τώρα, είναι διαφορετική ιστορία, γιατί εκ των πραγμάτων έχουν μια άλφα επήρρεια στη συμπεριφορά του ασθενούς. Εγώ έφτασα στο σπίτι το βράδυ και, πιστεύοντας πως η μαμά μου θα τελείωνε μέχρι το ξημέρωμα, πράγματι, δεν προχώρησα σε καμία άμεση ενέργεια, γιατί τη θεωρούσα άσκοπη ταλαιπωρία για εκείνη. Όταν όμως το πρωί κάλεσα γιατρό και την είδε και μου είπε πως η καρδιά της λειτουργούσε κανονικά κι αν θα την κρατούσα σπίτι, θα την άφηνα στην ουσία να πεθάνει από ασιτία και αφυδάτωση, δεδομένου ότι δεν μπορούσε να καταπιεί, τότε δεν δίστασα. Σε κάποια στιγμή διαύγειάς της, της το είπα κιόλας, ότι θα πάμε νοσοκομείο να τη βάλουν στον ορό και συμφώνησε. Επίσης και μέσα στο νοσοκομείο, λίγες μέρες αργότερα, τη ρώτησα αν ήθελε να φύγουμε και είπε όχι, να μείνουμε εδώ. Ένιωθε ασφαλής εκεί. Δεν ήθελε να πεθάνει. Κανείς δε θέλει.

[yotasam]

yotasam, αυτή είναι η κατάσταση που εσύ αντιμετωπίζεις αυτή τη στιγμή, ως συγγενής; Θα ήθελες να μας πεις μερικές λεπτομέρειες παραπάνω; Ας πούμε, έχει γίνει μακροχρόνια αντιμετώπιση του πόνου με μορφίνες και πλέον δεν πιάνουν τον ασθενή;

 

Ο πατέρας μου διαγνώσθηκε πρόσφατα με καρκίνο. Ακόμη δεν ξέρουμε πόσο σοβαρό είναι, μιας και εκρέμουν κάποιες διαγνωστικές εξετάσεις ακόμη, αλλά τα πράγματα είναι μάλλον πολύ σοβαρά. Ο ίδιος στο παρελθόν είχε δηλώσει ότι αν του συνέβαινε κάτι τέτοιο προτιμά να πεθάνει ή και να αυτοκτονήσει παρά να τρέχει συνέχεια στους γιατρούς και τα νοσοκομεία και να πεθάνει και πάλι στο τέλος με άσχημο τρόπο. Και η στάση του τώρα που του συνέβη δεν έχει πολυαλλάξει. Δεν πολυθέλει να πάει στο γιατρό και με το ζόρι κάνει τις εξετάσεις. Για εγχείρηση ούτε λόγος. Για αυτό κάνω διάφορα σενάρια στο μυαλό μου, τα περισσότερα με άσχημο τέλος δεν σας κρύβω. Ένα από αυτά είναι και το θέμα που συζητάμε. Η αλήθεια είναι ότι είμαστε όλοι πολύ σοκαρισμένοι, αλλά αυτό είναι οφ τόπικ εδώ. Ίσως ανόιξω άλλο θέμα για αυτό.

[yotasam]

 

Αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία, σε αυτές τις περιπτώσεις, πιστεύω, είναι το να νιώθει όσο το δυνατόν πιο ήρεμος ο ίδιος ο ασθενής. Τον παππού μου, ας πούμε, που ήταν άνθρωπος που έτρεμε κυριολεκτικά στη θέα των νοσοκομείων, των γιατρών και των ορών και που πέθανε από μεταστατικό καρκίνο στα οστά, τον είχαμε στο σπίτι, με πατς μορφίνης. Ο ίδιος είχε κάνει αυτή την επιλογή και κάθε φορά που ερχόταν ο γιατρός να τον δει, τον ικέτευε, ό,τι κι αν γίνει, να μην τον πάμε στο νοσοκομείο, να τον αφήσουμε να πεθάνει στο κρεββάτι του. Είχε πλήρη συναίσθηση των πάντων, μέχρι το τέλος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, θεωρώ πως είναι λάθος να εξαναγκάσεις έναν ασθενή να πεθάνει με τον τρόπο που εσύ θεωρείς αρμόζοντα.

 

Κάπως έτσι είναι και ο πατέρας μου. Σίγουρα προτιμά να δώσει ό ίδιος τέλος στη ζωή του (το έχει πει πολλές φορές στο παρελθόν) από ότι να μπει στο νοσοκομείο.

[Αγγελίνα_2]

Ο πατέρας μου διαγνώσθηκε πρόσφατα με καρκίνο. Ακόμη δεν ξέρουμε πόσο σοβαρό είναι, μιας και εκρέμουν κάποιες διαγνωστικές εξετάσεις ακόμη, αλλά τα πράγματα είναι μάλλον πολύ σοβαρά. Ο ίδιος στο παρελθόν είχε δηλώσει ότι αν του συνέβαινε κάτι τέτοιο προτιμά να πεθάνει ή και να αυτοκτονήσει παρά να τρέχει συνέχεια στους γιατρούς και τα νοσοκομεία και να πεθάνει και πάλι στο τέλος με άσχημο τρόπο. Και η στάση του τώρα που του συνέβη δεν έχει πολυαλλάξει. Δεν πολυθέλει να πάει στο γιατρό και με το ζόρι κάνει τις εξετάσεις. Για εγχείρηση ούτε λόγος. Για αυτό κάνω διάφορα σενάρια στο μυαλό μου, τα περισσότερα με άσχημο τέλος δεν σας κρύβω. Ένα από αυτά είναι και το θέμα που συζητάμε. Η αλήθεια είναι ότι είμαστε όλοι πολύ σοκαρισμένοι, αλλά αυτό είναι οφ τόπικ εδώ. Ίσως ανόιξω άλλο θέμα για αυτό.

 

Λυπάμαι πολύ. Βέβαια, αυτό που περιγράφεις, είναι μία εντελώς διαφορετική κατάσταση. Μέχρι στιγμής, αναφέρθηκαν περιπτώσεις ασθενών με μεταστατικό καρκίνο, που είχαν εξαντλήσει όλα τα περιθώρια θεραπειών κι είχαν έτσι φτάσει στο τελικό στάδιο. Εσύ μιλάς για έναν άνθρωπο, που δε θέλει να μπει καν σε αυτή τη διαδικασία.

 

Αντιλαμβάνομαι πως είσαστε πολύ ταραγμένοι όλοι σας αυτή τη στιγμή, όμως, αν μου επιτρέπεις, με όλο το θάρρος, θα σας συμβούλευα να μην αναλώνεστε σε τέτοιες σκέψεις πριν αποκτήσετε μια ξεκάθαρη εικόνα για την κατάσταση του πατέρα σου κι αν δεν ακούσετε την πρόγνωση από τους γιατρούς. Χρήσιμο θα ήταν επίσης να διασταυρώσετε γνώμες. Μέχρι τότε, προσπαθήστε να διατηρήσετε την ψυχραιμία σας, για να μην επιβαρύνετε περισσότερο και την ψυχολογία του ασθενούς. Όταν μάθετε τι ακριβώς συμβαίνει και ποια είναι η πιθανή εξέλιξη, το ξανασυζητάτε. Μη μαυρίζετε από τώρα τις ψυχές σας με εικόνες αβάσταχτων πόνων και απελπισίας, τη στιγμή που, η δική σας περίπτωση, ενδεχομένως να μην έχει σχέση με αυτές.

[yasemi]

Καλημέρα

 

Εχω διαβάσει απο τη πρωτη στιγμη της αναρτησης το θεμα της γιοτσαμ,,,,Δυστυχως ακομη μετα απο τοσες μερες ακομη δεν εχω καταληξει καπου,,,,φαντασου τωρα που ειμαι ηρεμη με ψυχραιμο μυαλο δε μπορω να παρω αποφαση,,,ποσο μαλλον σε καταστασεις υπο πιεση και με συναρτηση ολων αυτων που λετε,,,,ισως καποια στιγμη καταληξω και εγω,,,,πραγματικα θαυμαζω το κουραγιο σας ηδη απο αυτα που διαβαζω,,,δυστυχως δε μπορει κανεις με τιποτα να μπει στη θεση σας εαν δε το ζησει,,,,,οποτε η γνωμη μου ειναι αχρηστη,,,

[yotasam]

Λυπάμαι πολύ. Βέβαια, αυτό που περιγράφεις, είναι μία εντελώς διαφορετική κατάσταση. Μέχρι στιγμής, αναφέρθηκαν περιπτώσεις ασθενών με μεταστατικό καρκίνο, που είχαν εξαντλήσει όλα τα περιθώρια θεραπειών κι είχαν έτσι φτάσει στο τελικό στάδιο. Εσύ μιλάς για έναν άνθρωπο, που δε θέλει να μπει καν σε αυτή τη διαδικασία.

Δυστυχώς το τέλος είναι σίγουρο και η πορεία περοδιαγεγραμμένη αγαπητή φίλη σε αυτές τις περιπτώσεις. Οπότε δύσκολο να μην κάνω σκέψεις. Βλέποντας και κάνοντας όμως. Συχνά άλλα λέει κάποιος από έξω και άλλα όταν βιώνει και είναι μέσα σε μια κατάσταση. Ελπίζω στην πορεία και ο πατέρας μου να θέλει να αλλάξει γνώμη και να το παλέψει. Και πάλι ευχαριστώ για τις απαντήσεις σας.

[kinkajoujou]

Σε κάθε περίπτωση, στην Ελλάδα νομικά δεν κατοχυρώνεται κανείς να προχωρήσει σε υποβοηθούμενη αυτοκτονία. Κι όσοι στηρίξουν πρακτικά την απόφαση αυτή θα βρεθούν εξίσου μπλεγμένοι, αν κάποιος ανακινήσει το θέμα.

 

Νομίζω όμως ότι σαφώς έχει το δικαίωμα να απορρίψει θεραπείες και να αποφασίσει αυτός για το αν θα δεχτεί παρεμβάσεις ή όχι, όσο βέβαια είναι σε κατάσταση που μπορεί να πάρει τέτοιες αποφάσεις, αν πάει αναίσθητος στο νοσοκομείο ο γιατρός είναι υποχρεωμένος να συντηρήσει τη ζωή στο βαθμό που μπορεί.

 

Λυπάμαι πολύ, δύσκολες καταστάσεις...

[elisabeth]

δυσκολες καταστασεις...δυσκολες αποφασεις...

για τον εαυτο μου ναι θα το επελεγα...πιστευω οπως γραψε κ ενα μελος πιο πανω οτι πρεπει να εχεις την επιλογη του ποσου πονου η ποσης εξαθλιωσης αντεχεις...

για καποιον συγγενη με ανιατη νοσο που υποφερει δε ξερω αν-αν θεωρητικα μπορουσα να το κανω αν εκεινος το ηθελε και ειχε πληρη διαυγεια ισως να εκανα τα στραβα ματια...να τον αφηνα να πεθανει σπιτι του πχ η κατι τετοιο.

βεβαια η συζητηση μονο θεωρητικη μπορει να ειναι μιας και δεν επιτρεπεται κατι τετοιο στην ελλαδα-εννοω η ευθανασια αυτη καθεαυτη.

[Αγγελίνα_2]

Για την ελληνική νομοθετική προσέγγιση της ευθανασίας, κοιτάξτε εδώ:

 

Όχι μόνο, δεν έχει οποιαδήποτε ρύθμιση ο Ποινικός μας Κώδικας, ούτε και άλλος ελληνικός ποινικός νόμος, αλλά ούτε καν αναφέρεται, άμεσα ή έμμεσα, η λέξη «Ευθανασία». Άρα, εκ προιμίου, θα πρέπει να τονισθεί, ότι και η Ελληνική Νομοθεσία δεν προβλέπει και δεν επιτρέπει την «Ευθανασία».

 

Ο ποινικός μας Κώδικας, όπως είναι γνωστό, διαλαμβάνει στο 10ο Κεφάλαιο, που επιγράφεται «Εγκλήματα κατά της ζωής», δύο κάπως σχετικές (και ιδίως η πρώτη), με την ευθανασία, διατάξεις, ήτοι:

 

Ι. Το άρθρο 300 Π.Κ. προβλέπει την «Ανθρωποκτονία από συναίνεση», βάσει του οποίου «Όποιος αποφάσισε και εκτέλεσε ανθρωποκτονία, ύστερα από σπουδαία και επίμονη απαίτηση του θύματος και από οίκτο γι΄ αυτόν, που έπασχε από ανίατη ασθένεια, τιμωρείται με φυλάκιση». (Ήτοι 10 ημέρες μέχρι 5 έτη).

 

Πρόκειται δηλ. για πλημμέλημα, με προβλεπόμενα όρια ποινής, που φθάνουν, προς τα κάτω, μέχρι τα ελάχιστα των 10 ημερών ή προς τα πάνω τα ανώτερα των 5 ετών. Από το κείμενο της διάταξης αυτής προκύπτει σαφέστατα, ότι ομιλούμε για το «Ιδιώνυμο αδίκημα» της ανθρωποκτονίας από πρόθεση και ότι για τη συγκρότηση του, απαιτούνται και τα εξής στοιχεία:

 

α) Σπουδαία και επίμονη απαίτηση του θύματος για θανάτωσή του.

 

β) Πάθηση από ανίατη ασθένεια του θύματος.

 

γ) Συναίσθημα οίκτου υπέρ του θύματος, που πρέπει να είναι ιδιαίτερα ισχυρό.

 

Τα στοιχεία αυτά ερευνώνται, κατά τρόπο ουσιαστικό, σε κάθε περίπτωση, από το Δικαστήριο και, εάν δεν συντρέχουν, ομιλούμε, για ανθρωποκτονία από πρόθεση, με τις αυτονόητες γνωστές συνέπειες και ποινές.

 

Πάντως, ως προς τις προβλεπόμενες ποινές, το αδίκημα αυτό (άρθρο 300 Π.Κ) με το οποίο θα λέγαμε, ότι αντιμετωπίζεται στη χώρα μας έμμεσα και η Ευθανασία, η ελληνική νομοθεσία είναι από τις πλέον επιεικέστερες στον κόσμο, αφού στο Γερμανικό Κώδικα, για το ίδιο αδίκημα (ανθρωποκτονία με συναίνεση) η ελάχιστη προβλεπόμενη ποινή είναι έξι (6) μήνες και η ανώτατη 5 έτη, ενώ στις Κάτω Χώρες προβλέπεται κάθειρξη μέχρι 15 έτη.

 

----------------.-----------------

 

ΙΙ. Το άρθρ. 301 Π.Κ., δηλ., «Συμμετοχή σε αυτοκτονία», βάσει του οποίου «Όποιος με πρόθεση κατέπεισε άλλον, να αυτοκτονήσει, αν τελέστηκε η αυτοκτονία ή έγινε απόπειρα της, καθώς και όποιος έδωσε βοήθεια κατ΄ αυτήν, τιμωρείται με φυλάκιση» δηλ. από 10 ημέρες μέχρι 5 έτη.

 

Για τη συγκρότηση του εγκλήματος αυτού απαιτούνται δύο στοιχεία, ήτοι:

 

α) Η κατάπειση σε αυτοκτονία ή η ηθική αυτουργία σε αυτοκτονία και

 

β) η παροχή βοήθειας ή συνέργειας σε αυτοκτονία.

 

Η διάταξη αυτή δεν έχει, βέβαια, άμεση ή έμμεση σχέση με την «Ευθανασία», αλλά θα μπορούσε να ερμηνευθεί, ότι ο δράστης, που προκάλεσε στο θύμα την απόφαση της αυτοκτονίας, εκινήθη από οίκτο, λόγω ανίατης ασθένειας του. Και για το αδίκημα αυτό, όπως ήδη προαναφέρθηκε, η ποινική πρόβλεψη είναι ιδιαίτερα επιεικής, αφού προβλέπεται μόνο φυλάκιση και επομένως το ελάχιστο όριο είναι, επίσης, 10 ημέρες και το ανώτερο 5 έτη, που με αναγνώριση ελαφρυντικών περιστάσεων, μπορεί να φθάσει και στα ελάχιστα.

 

Πριν από μερικά χρόνια (στα μέσα της 10ετίες του 1990) απασχόλησε σχετική υπόθεση την Ελληνική Δικαιοσύνη και την Κοινωνία μας (υπόθεση Μονσελά), αλλά το Δικαστήριο τότε, κατά πλειοψηφία, δεν δέχτηκε την εφαρμογή, ούτε της διάταξης του άρθρου 300 ΠΚ ούτε και του 301 Π.Κ. ούτε ακόμη του άρθρου 30 Π.Κ. περί πραγματικής πλάνης, όπως επίμονα ζητήθηκε από την υπεράσπιση, αλλά δέχθηκε ανθρωποκτονία από πρόθεση. Για ευθανασία δεν μπορούσε να γίνει καν λόγος, αφού δεν υπήρχε και δεν υπάρχει στη χώρα μας τέτοια νομοθετική πρόβλεψη. Η απόφαση, όμως υπήρξε ιδιαίτερα επιεικής (κάθειρξη 12 ετών) δηλ. τα ελάχιστα περίπου προβλεπόμενα όρια (10-20 έτη) μετά την αναγνώριση στον κατηγορούμενο – δράστη σχετικής ελαφρυντικής περίστασης.

 

Αξιοπρόσεκτο, όμως, είναι ότι, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της ίδιας της απόφασης, δύο λαϊκοί δικαστές, δηλ. σοβαρή μειοψηφία, έκριναν και εψήφισαν, ότι υφίσταται ανθρωποκτονία από συναίνεση (άρθρο 300 Π.Κ) δηλ. πλημμέλημα, που η ποινή θα μπορούσε να φθάσει μέχρι τα κατώτατα όρια.

 

--------------.-------------

 

4. Επομένως, σύμφωνα με τη σημερινή Ελληνική Νομοθεσία, μπορούμε να καταλήξουμε στα εξής:

 

α) Δεν υπάρχει ειδική νομοθετική ρύθμιση στη χώρα μας για την Ευθανασία, και άρα δεν επιτρέπεται ρητά και με σαφήνεια τέτοια νομική αντιμετώπιση.

 

β) Αντιμετωπίζεται, όμως, έμμεσα, το ζήτημα αυτό, από άλλες διατάξεις και βασικά με τη διάταξη του άρθρου 300 Π.Κ. «ανθρωποκτονία με συναίνεση», δευτερευόντως δε με το άρθρο 301 Π.Κ. «συμμετοχή σε αυτοκτονία».

γ) Υπάρχουν και ελαφρυντικές περιστάσεις, που προβλέπει κατά περίπτωση, ο Ποινικός Κώδικας (Γενικές και Ειδικές), οπότε η ποινή μπορεί να είναι σαφώς και κατά πολύ μειωμένη και θα λέγαμε και επιεικής, που μπορεί να φθάσει μέχρι και στα ελάχιστα όρια.

 

πηγή: http://www.antonisfousas.gr/fousaslaw/index.php?pageid=44&ptype=articles&articlescatsid=1&articlescontid=10&page=3%5C%22

 

 

Περισσότερες λεπτομέρειες, εδώ:

4.2. Μορφές ευθανασίας που δεν είναι αξιόποινες κατά το ισχύον δίκαιο

4.2.1. Η κατά κυριολεξία ευθανασία

Η κατά κυριολεξία ευθανασία, η παροχή, δηλαδή, βοήθειας κατά το θάνατο για τη μείωση

των πόνων που δε συνεπάγεται σύντμηση της ζωής, όχι απλώς δεν απαγορεύεται, αλλά

αντίθετα προβλέπεται ως υποχρέωση του γιατρού στους ισχύοντες κώδικες ιατρικής

δεοντολογίας

23

. Η συμπεριφορά αυτή δεν έχει ασφαλώς αυτοτελές ποινικό ενδιαφέρον ως

προσβολή της ζωής, γεννά όμως σοβαρά ζητήματα στο χώρο των σωματικών βλαβών που

συχνά προκαλούνται κατά την εφαρμογή μέτρων για την μείωση των πόνων. Όταν λ.χ. ο

γιατρός, για να απαλύνει τον πόνο, χορηγεί στον ασθενή ουσίες που δε μειώνουν το χρόνο

 

22

Σε κάθε περίπτωση πάντως, η έννοια της ευθανασίας δε χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει πράξεις διακοπής της

κύησης, ακόμα κι όταν τελούνται για λόγους ευγονικής. Η ευθανασία εφαρμόζεται πάντα σε ανθρώπους, δηλαδή οντότητες

με αυτοτελή ύπαρξη στον εξωτερικό κόσμο. Αντίθετα η διακοπή της κύησης στρέφεται σε βάρος των εμβρύων και

αντιμετωπίζεται με εντελώς διαφορετικό τρόπο από όλα τα σύγχρονα δίκαια.

23

Άρθρο 29 παρ. 1 εδ. α΄ ελληνικού Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας.9

της ζωής του, τον περιάγουν όμως σε κατάσταση αφασίας μέχρι τη στιγμή του θανάτου του,

περιορίζουν την ικανότητα αντίστασης του οργανισμού του ή προκαλούν σοβαρές βλάβες

στη λειτουργία ζωτικών του οργάνων, η πλήρωση της νομοτυπικής μορφής της βαριάς

σωματικής βλάβης δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Αν ο ασθενής επρόκειτο να ζήσει, η

πρόκληση μιας βαριάς σωματικής βλάβης για να μειωθούν οι πόνοι, δε θα μπορούσε

ασφαλώς να δικαιολογηθεί. Το γεγονός όμως ότι ο ασθενής πεθαίνει προσδιορίζει σε

σημαντικό βαθμό την κρίση για το άδικο. Στην περίπτωση αυτή, αν η υιοθέτηση των

συγκεκριμένων μέσων είναι γενικά επιτρεπτή για ασθενείς που βρίσκονται στην ίδια

κατάσταση, έχει προηγηθεί πλήρης ενημέρωση του ατόμου και συναίνεσή του στην

υιοθέτηση της αγωγής, ο γιατρός δε θεωρείται ότι πράττει τελικά άδικα και η συμπεριφορά

του δεν έχει ποινικό ενδιαφέρον.

4.2.2.Η έμμεση ενεργητική ευθανασία

Στις μη αξιόποινες μορφές ευθανασίας ανήκει και η λεγόμενη έμμεση ενεργητική ευθανασία,

η υιοθέτηση δηλαδή μιας φαρμακευτικής ή άλλης αγωγής για τη βελτίωση της κατάστασης

του ασθενούς, η οποία όμως έχει ως πιθανή παρενέργεια και την επίσπευση του θανάτου

24

.

Αν πραγματικά προκληθεί ο θάνατος από την μέθοδο αυτή, αν δηλαδή αποδεικνύεται η

ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας ανάμεσα στη χρήση των ανακουφιστικών μέτρων και στο

αποτέλεσμα του θανάτου, πληρούται η αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος της

ανθρωποκτονίας. Βέβαια δεν είναι εύκολη η απόδειξη της υποκειμενικής κάλυψης του

αποτελέσματος. Αν όμως αναφέρεται ως πιθανή συνέπεια της υιοθετούμενης μεθόδου η

πρόκληση του θανάτου, η ύπαρξη ενσυνείδητης αμέλειας ή ενδεχόμενου δόλου θα εξαρτηθεί

από το ποσοστό των πιθανοτήτων πρόκλησης του ανθρωποκτόνου αποτελέσματος. Σε κάθε

περίπτωση, λοιπόν, η πλήρωση της νομοτυπικής μορφής της ανθρωποκτονίας δεν μπορεί

να αποκλειστεί.

Αυτή εντούτοις η μορφή ευθανασίας θεωρείται σήμερα κατά κανόνα επιτρεπτή και μάλιστα

όχι μόνο στο χώρο της ποινικής επιστήμης. Ήδη στην απόφαση της Γερμανικής Εταιρείας

Χειρουργικής του 1979 αναφέρεται: «Σε μερικές ασθένειες που οδηγούν στο θάνατο, ο

απαραίτητος μετριασμός των πόνων βρίσκεται τόσο έντονα στο προσκήνιο, ώστε η

πιθανότητα μιας σύντμησης της ζωής μπορεί να γίνει αποδεκτή ως παρενέργεια»

25

. Από το

1957, άλλωστε, που ο Πάπας Πίος ο ΧΙΙ στην προσφώνησή του στο Διεθνές Συμπόσιο

Αναισθησιολογίας στη Ρώμη επεσήμανε ότι η χορήγηση παυσίπονων ουσιών με

παρενέργεια μια σύντμηση της ζωής είναι επιτρεπτή εφόσον υπάρχει σχέση αναλογίας

ανάμεσα στη μείωση των πόνων και στον κίνδυνο μείωσης της ζωής, αυτή η μορφή

 

24

Βλ. σχετικά G. Geilen, Euthanasie und Selbstbestimmung, 1975, σ. 22/23, H.J. Hirsch, «Behandlungsabbruch und

Sterbehilfe», σε: Lackner-FS, 1987, σ. 608.

25

Μνημονεύεται από τον H.L. Schreiber, «Das Recht auf den eigenen Tod», NStZ 1986, σ. 340.10

ευθανασίας δε θεωρείται γενικά αντίθετη ούτε στους κανόνες της Ηθικής

26

. Τέλος, η έμμεση

ενεργητική ευθανασία θεωρείται γενικά επιτρεπτή πράξη και στο χώρο του ποινικού δικαίου

σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες

27

.

Διαφωνίες υπάρχουν μόνο ως προς τον τρόπο με τον οποίο μπορεί η συγκεκριμένη πράξη

να δικαιολογηθεί.

Ορισμένοι συγγραφείς επιχειρούν να εμφανίσουν τη συμπεριφορά του γιατρού ως απλό

θεραπευτικό μέσο, που δεν υπάγεται καν στη νομοτυπική μορφή των εγκλημάτων κατά της

ζωής

28

. Η άποψη αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί σωστή. Από τη στιγμή που διαπιστώνεται η

ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας ανάμεσα στην τέλεση συγκεκριμένων ιατρικών πράξεων και

στο αποτέλεσμα του θανάτου, η νομοτυπική μορφή του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας

πληρούται, ανεξάρτητα αν το έγκλημα θα χρεωθεί σε δόλο του δράστη ή θα θεωρηθεί ότι έχει

τελεστεί από αμέλειά του.

Κατά άλλη άποψη, το άδικο μπορεί να αρθεί με βάση τις διατάξεις για την κατάσταση

ανάγκης, εφόσον υπάρχει προηγούμενη ενημέρωση του ενδιαφερομένου και συναίνεση

στην εφαρμογή της μεθόδου ή πάντως δεν προκύπτει προηγούμενη αντίθεσή του στην

εφαρμογή της στις περιπτώσεις εκείνες που ο ασθενής δεν είναι σε θέση να παράσχει

έγκυρη συναίνεση

29

. Η λειτουργία όμως της κατάστασης ανάγκης ως λόγου άρσης του

αδίκου αφενός δεν προϋποθέτει τη σύμφωνη γνώμη του ενδιαφερομένου και αφετέρου είναι

νοητή μόνον όταν το έννομο αγαθό που σώζεται είναι σημαντικά υπέρτερο από εκείνο που

θυσιάζεται, κάτι το οποίο προφανώς δεν ισχύει στη συγκεκριμένη περίπτωση. Η ζωή που

τελικά προσβάλλεται δεν μπορεί να θεωρηθεί αγαθό υποδεέστερης σημασίας από την

«ποιότητα της ζωής» που επιδιώκεται να υπηρετηθεί

30

.

Η πρόκληση λοιπόν του θανάτου, όταν εμφανίζεται ως παρενέργεια μιας ιατρικής αγωγής

για τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής μπορεί να θεωρηθεί δικαιολογημένη όχι επειδή

γίνεται σε κατάσταση ανάγκης, αλλά επειδή, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, μπορεί να

συγκεντρώνει τα στοιχεία της επιτρεπόμενης κινδυνώδους δράσης. Αναγκαίες προϋποθέσεις

για την άρση του αδίκου στην περίπτωση αυτή είναι ειδικότερα: (α) η πράξη να κρίνεται

 

26

Βλ. G. Simson, «Euthanasie als Rechtsproblem», NJW 1964, σ. 1156/ 1157. Βλ. στην ίδια κατεύθυνση και τις «Βασικές

Θέσεις επί της Ηθικής της Ευθανασίας» της Επιτροπής Βιοηθικής της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος

(6.11.2002), σημείο 50, όπου αναφέρεται: «όταν χορηγοῦνται συνειδητὰ καταπραϋντικὰ καὶ παυσίπονα ποὺ ἐνδεχομένως

ἐπισπεύδουν τὸν θάνατο… ἡ ἀπουσία ἀμεσότητος καὶ βεβαιότητος γιὰ (συμμετοχὴ στὸν θάνατο τοῦ ἀσθενοῦς) δὲν

ἐπιβαρύνουν τὴ συνείδηση. ᾿Εδῶ τὸ ἄμεσο καὶ βέβαιο εἶναι ἡ ἀνακούφιση τοῦ ἀσθενοῦς ἀπὸ τοὺς πόνους».

27

M. Groenhuijsen, «Euthanasia and the criminal justice system. General report on the state of the art in 14 jurisdictions»,

σε: M. Groenhuijsen / F. Van Laanen (eds.), Euthanasia in International and Comparative Perspective, 2006, σ. 3.

28

Βλ. H. Blei, Strafrecht II, B.T., 12. Aufl, 1983, σ. 17.

29

Βλ. ενδεικτικά G. Geilen, Euthanasie und Selbstbestimmung, 1975, σ. 26, K. Kutzer, «Strafrechtliche Grenzen der

Sterbehilfe», NStZ 1994, σ. 110 επ., H.- L. Schreiber, «Das Recht auf den eigenen Tod», NStZ 1986, σ. 340. Έτσι επίσης

και Γ. Μπέκας, Η προστασία της ζωής και της υγείας στον Ποινικό Κώδικα, 2004, σ. 28).

30

Έτσι και Α. Χαραλαμπάκης, «Ιατρική ευθύνη και δεοντολογία», σε: Μελέτες Ποινικού Δικαίου, 1999, σ. 187.11

ενδεδειγμένη, με βάση τα πορίσματα της ιατρικής επιστήμης, (β) να υπάρχει προηγούμενη

πλήρης ενημέρωση του ασθενούς σχετικά με τις πιθανές παρενέργειες της αγωγής, (γ) ο

ασθενής να έχει δώσει τη συναίνεσή του και τέλος (δ) η εφαρμογή της μεθόδου να γίνεται

lege artis από ειδικό γιατρό. Αν συντρέχουν οι τέσσερις αυτοί όροι, η πιθανή πρόκληση του

θανάτου από την εφαρμογή της αγωγής δε θεωρείται τελικά άδικη πράξη

31

. Αν, αντίθετα,

ένας από τους πιο πάνω όρους λείπει, η πράξη διατηρεί τον άδικο χαρακτήρα της.

4.2.3. Η παθητική ευθανασία

(α) Όταν ο ασθενής επιζητεί τον θάνατο

Μη αξιόποινη είναι κατά το ισχύον στην Ελλάδα δίκαιο και η λεγόμενη παθητική ευθανασία, η

μη υιοθέτηση, δηλαδή, μέτρων παράτασης της ζωής όταν το άτομο δεν το επιθυμεί.

Το παράδειγμα του 18χρονου Ιμπέρ στη Γαλλία πριν από λίγα χρόνια είναι χαρακτηριστικό

αυτής της μορφής της ευθανασίας

32

. Ο Ιμπέρ έμεινε ολοκληρωτικά παράλυτος μετά από ένα

ατύχημα. Σχεδόν όλα τα ζωτικά του όργανα είχαν καταστραφεί. Μπορούσε μόνο να ακούει,

να σκέφτεται και να κουνάει ένα δάχτυλο. Έτσι, με την κίνηση δηλαδή του δακτύλου,

κατάφερε να διατυπώσει ρητά τη βούλησή του να πεθάνει. Οι γιατροί αρνούνταν ωστόσο να

σταματήσουν να τον διατηρούν στη ζωή και ακόμα και ο Πρόεδρος της Γαλλικής

Δημοκρατίας στον οποίο απευθύνθηκε ο Ιμπέρ, δήλωσε ότι δεν μπορούσε να τον βοηθήσει.

Η μητέρα προσπάθησε να εκπληρώσει η ίδια την επιθυμία του γιου της, δίνοντάς του

υπερβολική δόση φαρμάκων. Ο νεαρός έπεσε σε βαθύ κώμα, αλλά δεν πέθανε. Οι γιατροί

αρχικά προσπάθησαν να τον διατηρήσουν στη ζωή, στη συνέχεια όμως σταμάτησαν να του

χορηγούν οξυγόνο και έτσι επήλθε ο θάνατος του. Οι γιατροί και η μητέρα κατηγορήθηκαν

για ανθρωποκτονία, λίγο όμως καιρό μετά, το 2005, εκδόθηκε στη Γαλλία ειδικός νόμος, με

τον οποίο αναγνωρίστηκε πλέον ρητά το δικαίωμα κάθε ατόμου να αρνείται μια θεραπευτική

αγωγή, ακόμα κι αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τη ζωή του

33

.

Στην Ελλάδα, το δικαίωμα άρνησης μιας θεραπευτικής αγωγής αναγνωρίστηκε ήδη από το

1992

34

. Κατοχυρώθηκε στη συνέχεια στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα ανθρώπινα

δικαιώματα και τη βιοϊατρική που κυρώθηκε με το νόμο 2619/1998

35

, και προβλέπεται πλέον

και στον πρόσφατο Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, όπου ορίζεται μάλιστα ρητά ότι ο γιατρός

υποχρεούται να απέχει από οποιαδήποτε ιατρική πράξη χωρίς προηγούμενη συναίνεση του

 

31

Βλ. ευρύτερα Ε. Συμεωνίδου – Καστανίδου, Εγκλήματα κατά της ζωής, β΄ έκδ., 2001, σ. 200 επ. Υπέρ της άποψης ότι ο

άδικος χαρακτήρας της έμμεσης ευθανασίας αίρεται λόγω επιτρεπόμενης κινδυνώδους δράσης βλ. U. v. Dellingshausen,

Sterbehilfe und Grenzen der Lebenserhaltungspflicht des Arztes, 1981, σ. 111 επ., K. Engisch, «Αufklδrung und

Sterbehilfe bei Krebs in rechtlicher Sicht», σε: Bockelmann-FS, 1979, σ. 532, A. Eser, σε: Schφnke/Schrφder StGB, Vor §

211.26, του ίδιου, Ιατρικό καθήκον διατηρήσεως της ζωής και διακοπή θεραπείας, 1985, σ. 29, C. Roxin, «Der Schutz des

Lebens aus der Sicht des Juristen», σε: Blaha, Schutz des Lebens-Recht auf Tod, 1978, σ. 87.

32

Βλ. από τον τύπο της εποχής, εφημερίδα Ελευθεροτυπία της 27/9/2003.

33

Βλ. σχετικά C. Byk, «Lʼeuthanasie en droit franηais», σε: M. Groenhuijsen / F. Van Laanen (eds.), Euthanasia in

International and Comparative Perspective, 2006, σ. 93).

34

Άρθρο 47 ν. 2071/1992.

35

Άρθρο 6 (α) .12

ασθενούς

36

. Ακόμα και στις επείγουσες περιπτώσεις κατά τις οποίες συντρέχει άμεση,

απόλυτη και κατεπείγουσα ανάγκη παροχής ιατρικής φροντίδας, ο γιατρός μπορεί να

επέμβει χωρίς συναίνεση, μόνον όταν η συναίνεση δεν μπορεί να ληφθεί

37

. Η άρνηση λοιπόν

της θεραπείας αποδεσμεύει τους γιατρούς από την υποχρέωση να λαμβάνουν μέτρα

παράτασης της ζωής και για το λόγο αυτό, δεν πραγματώνουν καν αντικειμενικά το έγκλημα

της ανθρωποκτονίας

38

. Οφείλουν αντίθετα να σεβαστούν τη βούληση του ατόμου και να

αφήσουν τη φύση να δώσει τη λύση. Αρκεί ο ασθενής να είναι σε θέση να διατυπώνει έγκυρη

βούληση, να μπορεί, δηλαδή, να πιστοποιηθεί ότι γνωρίζει τη σημασία της άρνησής του.

Και σε κοινωνικό επίπεδο άλλωστε, η πράξη αυτή φαίνεται να γίνεται ευρύτερα αποδεκτή.

Όπως έδειξε έρευνα του καθηγητή νευρολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, Θ.

Παπαπετρόπουλου, μεταξύ 1960 ατόμων –γιατρών, δικηγόρων, δικαστών και φοιτητών

ιατρικής - ενώ η ενεργητική ευθανασία ή η υποβοηθούμενη αυτοκτονία γίνεται αποδεκτή

από πολύ μικρά ποσοστά, το 62% των γιατρών, το 58% των δικηγόρων και το 63% των

δικαστών δεν έχει ηθικό πρόβλημα με την παθητική ευθανασία. Μεταξύ των φοιτητών της

Ιατρικής το ποσοστό ανέρχεται στο 70%

39

.

Στην ίδια κατεύθυνση είναι προσανατολισμένη και η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής, η οποία

στην Εισήγηση που διατύπωσε το 2006 σχετικά με την τεχνητή παράταση της ζωής

40

, τονίζει

ότι «στις περιπτώσεις αυτές, η εξακολούθηση ή μη της παρέμβασης δεν μπορεί να επαφίεται

μόνον στην κρίση του ιατρού… Όπως ισχύει για κάθε ιατρική πράξη, αλλά πολύ

περισσότερο στη συγκεκριμένη περίπτωση, η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται από τον ίδιο

τον ασθενή, εφόσον αυτός είναι σε θέση να εκφράσει τη γνώμη του… Η ευθύνη του γιατρού

επικεντρώνεται αποκλειστικά στην ενημέρωση και τη στήριξη του ασθενούς (ή των οικείων

του), ούτως ώστε να λάβουν αποφάσεις σύμφωνες προς το συμφέρον του πάσχοντος με τον

καλύτερο δυνατό τρόπο»

41

.

Από τα παραπάνω δε μπορεί ασφαλώς να καταλήξει κανείς στο συμπέρασμα ότι ο γιατρός

θα πρέπει να τιμωρηθεί ποινικά αν αρχίζει ή συνεχίζει μια αγωγή παρά τη βούληση του

 

36

Άρθρο 12 παρ. 1 Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας.

37

Άρθρο 12 παρ. 3 Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας.

38

Έτσι Ν. Ανδρουλάκης, Ποινικόν Δίκαιον, Ειδικόν Μέρος, 1974, σ. 27, Γ. Μπέκας, Η προστασία της ζωής και της υγείας

στον Ποινικό Κώδικα, 2004, σ. 27, Ε. Συμεωνίδου – Καστανίδου, Εγκλήματα κατά της ζωής, β΄ έκδ., 2001, σ. 206.

Αντίθετος Ι. Μανωλεδάκης, «Υπάρχει δικαίωμα στο θάνατο;», ΠοινΧρ 2004, σ. 580, που υποστηρίζει πως όταν υπάρχει

άμεσος κίνδυνος ζωής ο γιατρός οφείλει να κάνει τις απαραίτητες ενέργειες για τη μη άμεση επέλευση του θανάτου, ακόμα

και παρά την αντίθετη βούληση του ασθενούς.

39

Βλ. Εφημερίδα «Τα Νέα» της 22.2.2002. Μικρότερη εμφανίζεται η διαφορά αποδοχής μεταξύ παθητικής και ενεργητικής

ευθανασίας με απαίτηση του ασθενούς στην έρευνα που έγινε από το Εργαστήριο Ποινικών και Εγκληματολογικών

Ερευνών του Πανεπιστημίου Αθηνών, με επιμέλεια των καθηγητών Ν. Κουράκη και Κ. Σπινέλλη (Βλ. Ευθανασία: Ένα

ακανθώδες ζήτημα, 2008, σ. 26). 57% των ερωτηθέντων αποδέχονται την παθητική ευθανασία, ενώ 50,5% την ενεργητική

ευθανασία.

40

Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής, Θέσεις για σύγχρονα προβλήματα, Κείμενα 2000 – 2007, επιμ. Μ. Δρακοπούλου, 2007, σ.

293 / 294.

41

Βλ. στην ίδια κατεύθυνση και τις «Βασικές Θέσεις επί της Ηθικής της Ευθανασίας» της Επιτροπής Βιοηθικής της Ιεράς

Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος (6.11.2002), σημείο 45. Βλ. επίσης Μητροπολίτη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής

Νικολάου, ΜΕΘ – Στο μεθόριο της ζωής και του θανάτου, http://www.bioethics.org.gr/05_frame.html, σ. 7. 13

ασθενούς του. Γιατί στην περίπτωση αυτή πραγματώνει μεν τη νομοτυπική μορφή ενός

εγκλήματος κατά της προσωπικής ελευθερίας ή της σωματικής ακεραιότητας, το κάνει όμως

για να σώσει το υπέρτερο αγαθό της ζωής, ευρισκόμενος σε κατάσταση ανάγκης που αίρει

τον αρχικά άδικο χαρακτήρα της πράξης του.

(β) Παθητική ευθανασία όταν ο ασθενής ή οι οικείοι του ζητούν τη λήψη μέτρων παράτασης της ζωής

Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση της παθητικής ευθανασίας όταν ο ασθενής ή οι συγγενείς

του ζητούν τη λήψη μέτρων παράτασης της ζωής, ο γιατρός όμως τα θεωρεί περιττά και δεν

τα εφαρμόζει.

Κατά μία άποψη, τα όρια των υποχρεώσεων των γιατρών δεν μπορούν να καθορίζονται από

άλλους. Αν η ιατρική πράξη δεν εμφανίζεται «λογική», ο ασθενής και οι συγγενείς του δεν

μπορούν να αναγκάσουν τον γιατρό να ξεκινήσει ή να συνεχίσει μια αγωγή «χωρίς νόημα»,

υποστηρίζουν όσοι δέχονται την άποψη αυτή

42

, προσθέτοντας ωστόσο ότι διαφορετικά θα

είναι τα πράγματα όταν η βούληση του ασθενούς έχει μια άλλη βάση από την απλή

παράταση του θανάτου, όπως λ.χ. συμβαίνει όταν ο ασθενής θέλει να έχει μια ακόμα

συνομιλία με τον ιερέα του ή περιμένει έναν συγγενή του που είναι μακριά.

Παρόμοιες διακρίσεις θα πρέπει να θεωρηθούν ανεπίτρεπτες. Ο ασθενής ή οι οικείοι του δεν

είναι υποχρεωμένοι να εξηγήσουν στο γιατρό τους λόγους για τους οποίους ζητούν την,

έστω επώδυνη, παράταση της ζωής ούτε ο γιατρός δικαιούται να σταθμίσει τους λόγους

αυτούς για να αποφασίσει αν θα προχωρήσει ή όχι στη λήψη των αναγκαίων μέτρων. Όσο

είναι προβληματικό να υιοθετούνται μέτρα παράτασης της ζωής παρά τη βούληση του

αρρώστου, άλλο τόσο εμφανίζεται προβληματικό να διακόπτονται τα μέτρα αυτά παρά την

επιθυμία του. Εάν, λοιπόν, ο ασθενής, ή, όταν αυτός είναι ανίκανος να εκφράζει έγκυρη

βούληση, οι συγγενείς του, ζητούν από το γιατρό να παρθούν μέτρα παράτασης της ζωής, ο

γιατρός δε δικαιούται να αρνηθεί τη λήψη των μέτρων αυτών, έστω κι αν ο ίδιος τα θεωρεί

μάταια

43

.

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής της Ελλάδας στην

Εισήγηση που διατύπωσε το 2006, υιοθετώντας την άποψη ότι ο γιατρός είναι

υποχρεωμένος να σεβαστεί τη βούληση του ασθενούς και των οικείων του υπέρ της

διατήρησης της ζωής και να κάνει επομένως καθετί δυνατό και ιατρικά ενδεδειγμένο για να

ανακόψει την εξέλιξη προς το θάνατο, διατηρώντας βεβαίως το δικαίωμα, σύμφωνα και με

τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, να διακόψει την παροχή των υπηρεσιών του, αφού

πρώτα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να μην τίθεται σε άμεσο κίνδυνο η ζωή και η υγεία

 

42

Βλ. E.W. Hanack, «Euthanasie in strafrechtlicher Sicht», σε: Probleme der Sterbehilfe (Hrsg. Hiersche), 1975, σ.

141/142.

43

Βλ. σχετικά Λ. Καράμπελα, Η ευθανασία και το δικαίωμα στη ζωή και στο θάνατο, 1987, σ. 5014

του αρρώστου (άρθρο 9 παρ. 4 ΚΙΔ). Αν, λοιπόν, δεν το κάνει και εξαιτίας της παράλειψής

του επέλθει το αποτέλεσμα του θανάτου, ο γιατρός θα ευθύνεται για ανθρωποκτονία με

παράλειψη.

(γ) Παθητική ευθανασία όταν ο ασθενής δεν είναι σε θέση να διατυπώσει έγκυρη βούληση

Επιπλέον ζητήματα δημιουργούνται όταν ο ασθενής δεν είναι σε θέση να εκφράσει έγκυρη

βούληση, επειδή λ.χ. βρίσκεται σε κώμα.

Ένα πρώτο ερώτημα που έχει τεθεί στην περίπτωση αυτή είναι αν μπορούν να εκτιμηθούν

προγενέστερες δηλώσεις του, κυρίως όταν διατυπώνονται με έναν ορισμένο τύπο με τον

οποίο εμφανίζονται συνήθως οι λεγόμενες «διαθήκες ευθανασίας». Παρά τις επιμέρους

διαφορές τους, κοινό χαρακτηριστικό των «διαθηκών» αυτών είναι ότι ο «διαθέτης», όσο

είναι ακόμα υγιής, ή σε περίπτωση ασθένειάς του, 30 τουλάχιστον ημέρες πριν από την

κρίσιμη πράξη ευθανασίας, δηλώνει εγγράφως ενώπιον μαρτύρων, κατά τρόπο που δεν

αφήνει καμία αμφιβολία, ότι σε περίπτωση που θα περιέλθει σε μια ορισμένη κατάσταση δεν

επιθυμεί να υποβληθεί σε θεραπεία ή να συνεχίσει τη θεραπεία στην οποία υποβαλλόταν

44

.

Τέτοιες δηλώσεις μπορεί βέβαια να παρουσιάζουν έναν ορισμένο βαθμό ασφάλειας, ως

προς το ότι δεν έγιναν κάτω από την έξαρση της κατάθλιψης ή υπό την επήρεια τρίτων,

υπάρχει όμως πάντα ο κίνδυνος να μην ισχύουν πια κατά τον κρίσιμο χρόνο που είναι

αναγκαία η λήψη μέτρων παράτασης της ζωής και για το λόγο αυτό δεν απαλλάσσουν το

γιατρό από την υποχρέωση να λάβει τα συγκεκριμένα μέτρα. Όπως ορθά έχει παρατηρηθεί,

όσο «λογικό» κι αν φαίνεται σʼ έναν πιανίστα ή σʼ έναν επιστήμονα όταν είναι ακόμα υγιής να

προτιμά να πεθάνει παρά να παρατείνεται μια πιθανή κατάσταση παραλυσίας ή

φρενοβλάβειας, κανείς δεν μπορεί να ξέρει αν θα έπαιρνε την ίδια απόφαση και τότε, όταν θα

είχε να διαλέξει μόνο μεταξύ μιας «ελαττωματικής» ζωής και αυτής της ίδιας της ζωής

45

. Για

τον ίδιο άλλωστε ακριβώς λόγο, ούτε ως τεκμήρια εικαζόμενης συναίνεσης μπορούν να

λειτουργήσουν οι συγκεκριμένες «διαθήκες»

46

. Η δήλωση της βούλησης μπορεί να άρει τη

νομική υποχρέωση δράσης μόνον όταν διατυπώνεται ενόψει των συγκεκριμένων συνθηκών

και αφού ο ασθενής έχει ενημερωθεί υπεύθυνα για την ιατρική αγωγή που μπορεί να

υιοθετηθεί και τις συνέπειές της.

Όταν, λοιπόν, ο ασθενής δεν είναι σε θέση να εκφράσει έγκυρη βούληση σχετικά με την

υιοθέτηση μέτρων παράτασης της ζωής, ο γιατρός και οι συγγενείς είναι καταρχήν

υποχρεωμένοι να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να ανακοπεί η πορεία προς

 

44

Βλ. A. Eser, Ιατρικό καθήκον διατηρήσεως της ζωής και διακοπή θεραπείας, 1985, σ. 72.

45

Βλ. A. Eser, όπ. παρ., σ. 73.

46

Βλ. όμως αντίθετη γνώμη των A. Eser, όπ. παρ., σ. 74 επ., Γ. Κατρούγκαλου, Το δικαίωμα στη ζωή και στο θάνατο,

1993, σ. 95, Μ. Μαργαρίτη, «Η ευθανασία», Ελληνική Δικαιοσύνη 2000, σ. 1228/1229. Για τη σχετική συζήτηση βλ. πιο

αναλυτικά Π. Βούλτσου, Η ποινική προβληματική της ευθανασίας, 2006, σ. 768 επ.15

το θάνατο. Ως προς το γιατρό η υποχρέωση προκύπτει συχνά ρητά από τον ίδιο το νόμο.

Αξίζει να αναφερθεί εδώ το άρθρο 12 παρ. 3 ελλ. Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, όπου

ορίζεται ότι σε περιπτώσεις κατεπείγουσας ανάγκης ο γιατρός οφείλει να προσφέρει την

αναγκαία ιατρική φροντίδα ακόμα κι αν ο ασθενής δεν είναι σε θέση να διατυπώσει έγκυρη

συναίνεση

47

. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η βούληση των οικείων για διακοπή της

θεραπείας δε θεωρείται δεσμευτική από τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, ο οποίος

επιτρέπει την επέμβαση και χωρίς τη συναίνεσή τους

48

. Το δίκαιο δε φαίνεται λοιπόν να

αναγνωρίζει δικαίωμα διάθεσης της ζωής άλλων

49

. Για το λόγο αυτό ο γιατρός θα ευθύνεται

για ανθρωποκτονία με παράλειψη όταν δεν λαμβάνει μέτρα που θα μπορούσαν να

ανακόψουν έστω και για λίγο την πορεία του ασθενούς προς το θάνατο, ακόμα κι όταν το

κάνει μετά από αίτημα ή σχετική συμφωνία των συγγενών του.

Ωστόσο, στο μέτρο που ο ίδιος ο ασθενής δεν εκφέρει και δεν μπορεί να εκφέρει έγκυρη

βούληση, το κρίσιμο ερώτημα που πρέπει εδώ να απαντηθεί είναι ώς ποιο σημείο υπάρχει

ακόμα η υποχρέωση δράσης. Είναι υποχρεωτική η χρήση κάθε μέσου παράτασης της ζωής

επειδή αυτό είναι απλώς εφικτό; Υπάρχει κάποιο άλλο όριο στην υποχρέωση του γιατρού;

Έχει υποστηριχθεί ότι η υποχρέωση του γιατρού λήγει όταν η διαδικασία του θανάτου

βρίσκεται ήδη αμετάκλητα σε εξέλιξη και συνεπώς, όταν το υπόλοιπο της ζωής που απομένει

θα σήμαινε πρακτικά μόνο πάλη με τις οδύνες

50

ή όταν η παράταση της ζωής είναι νοητή

μόνο για πολύ μικρό χρονικό διάστημα, με παράταση της επιθανάτιας αγωνίας

51

. Αντίθετα,

όσο ο άνθρωπος δεν έχει αρχίσει ακόμα την τελική του μάχη με το θάνατο, μόνον ο ίδιος

επιτρέπεται να κρίνει αν έχει αξία να αγωνισθεί για το υπόλοιπο της ζωής του ή όχι.

Το κρίσιμο ωστόσο ερώτημα είναι πότε αρχίζει η διαδικασία του θανάτου ή πότε είναι

«βραχύ» το χρονικό διάστημα που απομένει μέχρι την επέλευσή του. Όταν το άτομο πάσχει

από μια ανίατη ασθένεια ή βρίσκεται στα πρόθυρα του θανάτου εξαιτίας του γήρατος, η υγεία

του φθίνει διαρκώς. Κάποιο συγκεκριμένο όμως χρονικό σημείο από το οποίο μπορεί να

θεωρηθεί ότι αρχίζει η διαδικασία προς το θάνατο ή διαφορετικά, ότι αρχίζει η τελική μάχη

 

47

Βλ. στην ίδια κατεύθυνση και τις «Βασικές Θέσεις επί της Ηθικής της Ευθανασίας» της Επιτροπής Βιοηθικής της Ιεράς

Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος (6.11.2002), σημείο 46. Αντίθετος ο Γ. Μπέκας, Η προστασία της ζωής και της υγείας

στον Ποινικό Κώδικα, 2004, σ. 27, που εξομοιώνει την περίπτωση αυτή με εκείνη κατά την οποία ο ασθενής ζητεί ο ίδιος τη

μη υιοθέτηση μέτρων παράτασης της ζωής.

48

Σε ό, τι αφορά μάλιστα τους ανηλίκους, ο Αστικός Κώδικας προβλέπει και ρητά ότι σε περίπτωση που οι νόμιμοι

αντιπρόσωποί τους αρνούνται την υιοθέτηση θεραπευτικής αγωγής, ο γιατρός οφείλει να ζητά την παρέμβαση του

εισαγγελέα (άρθρο 1534 ΑΚ).

49

Διαφορετική άποψη διατυπώνει η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής της Ελλάδας στην Εισήγησή της για την Τεχνητή

παράταση της ζωής, (Βλ. Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής, Θέσεις για σύγχρονα προβλήματα, Κείμενα 2000 – 2007, επιμ. Μ.

Δρακοπούλου, 2007, σ. 297) όπου δέχεται ότι η γνώμη των οικείων για διακοπή της θεραπευτικής αγωγής δεσμεύει τον

γιατρό. Ωστόσο στο άρθρο 12 παρ. 3 Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας ορίζεται ότι – ενώ κατά κανόνα δεν επιτρέπεται ιατρική

επέμβαση χωρίς την προηγούμενη συναίνεση του ασθενούς, «κατʼ εξαίρεση δεν απαιτείται συναίνεση ……(γ) αν οι γονείς

ανήλικου ασθενή ή οι συγγενείς ασθενή που δεν μπορεί για οποιονδήποτε λόγο να συναινέσει ή άλλοι τρίτοι, που έχουν την

εξουσία συναίνεσης για τον ασθενή, αρνούνται να δώσουν την αναγκαία συναίνεση και υπάρχει ανάγκη άμεσης

παρέμβασης προκειμένου να αποτραπεί ο κίνδυνος για τη ζωή ή την υγεία του ασθενή».

50

Βλ. A. Eser, όπ. παρ., σ. 89.

51

Βλ. Τ. Φιλιππίδη, Μαθήματα Ποινικού Δικαίου, Ειδ. Μέρος, α΄, 1979, σ. 27.16

για τη ζωή, δεν υπάρχει. Ούτε άλλωστε η αναφορά στο εναπομείναν «βραχύ» χρονικό

διάστημα μπορεί να βοηθήσει. Όχι μόνο γιατί ο χρόνος του θανάτου δεν είναι ποτέ δυνατό

να προβλεφθεί με ακρίβεια, καθώς η αντίδραση του ανθρώπινου οργανισμού έχει πολλές

φορές ανατρέψει και τις πιο «βέβαιες» ιατρικές προβλέψεις, αλλά και γιατί επιπλέον θα

υπάρχουν πάντα διαφωνίες ως προς το περιεχόμενο του σύντομου χρόνου: αν, δηλαδή, θα

είναι μόνο μερικά λεπτά, κάποιες ώρες ή και ολόκληρες ημέρες ζωής.

Ορθότερο εμφανίζεται να δεχτούμε ότι υποχρέωση παρέμβασης των γιατρών εξακολουθεί

να υπάρχει όσο υπάρχει η πρόβλεψη ότι μπορεί να διατηρηθεί η φυσική – βιολογική

λειτουργία του οργανισμού. Με άλλα λόγια ο γιατρός δεν είναι υποχρεωμένος να υιοθετεί

μέτρα παράτασης της ζωής, κρατώντας λ.χ. συνδεδεμένο τον ασθενή με κάποιο μηχάνημα,

όταν, με βάση τα πορίσματα της ιατρικής, δεν προβλέπεται ότι μπορεί ο οργανισμός να

ξαναλειτουργήσει με φυσικό τρόπο. Οι γιατροί έχουν υποχρέωση να διατηρούν στη ζωή

έναν άνθρωπο με κάθε μέσο, όταν αυτός μπορεί να συνεχίσει να ζει ως αυτοτελής οντότητα.

Δεν έχουν υποχρέωση να διατηρούν απλώς σε λειτουργία τα όργανά του όταν αυτή η

προοπτική δεν υπάρχει

52

. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής

της Ελλάδας, στην Εισήγησή της για την Τεχνητή παράταση της ζωής, όπου μάλιστα δέχεται

ότι υπό προϋποθέσεις η διατήρηση της ζωής σε παρόμοιες περιπτώσεις μπορεί να

εμφανίζεται ως «βλάβη» του αρρώστου

53

.

Με βάση τα παραπάνω, μπορεί πλέον να διατυπωθεί ένα τρίτο συμπέρασμα: η κατά

κυριολεξία, η έμμεση ενεργητική και η παθητική ευθανασία είναι κατʼ αρχήν πράξεις που

θεωρούνται επιτρεπτές σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη, όπως και σε πολλές άλλες χώρες

54

, υπό

συγκεκριμένες όμως προϋποθέσεις, οι οποίες θα πρέπει να διαπιστώνονται σε κάθε

περίπτωση.

 

πηγή: http://www.religionscultures.org/docs/201101eythanasia/elisavet-symeonidou-kastanidou-eythanasia-eisigisi-rd.pdf

[Αγγελίνα_2]

Δυστυχώς το τέλος είναι σίγουρο και η πορεία περοδιαγεγραμμένη αγαπητή φίλη σε αυτές τις περιπτώσεις. Οπότε δύσκολο να μην κάνω σκέψεις. Βλέποντας και κάνοντας όμως. Συχνά άλλα λέει κάποιος από έξω και άλλα όταν βιώνει και είναι μέσα σε μια κατάσταση. Ελπίζω στην πορεία και ο πατέρας μου να θέλει να αλλάξει γνώμη και να το παλέψει. Και πάλι ευχαριστώ για τις απαντήσεις σας.

 

Σίγουρα, αν σου πούνε από την αρχή ότι δε μπορεί να γίνει τίποτα (που συνήθως δεν το λένε και σίγουρα όχι στον ίδιο τον ασθενή), το δίλημμα είναι τρομερό. Εύχομαι μέσα από την ψυχή μου να μην είναι τέτοια η δική σας περίπτωση. Η δική μας δεν ήταν. Από τα 20 χρόνια που το πάλευε η μαμά μου, τα 15 ήταν μια χαρά, έκανε μόνο τις εξετάσεις ρουτίνας. Άξιζε τον κόπο να το παλέψει, δηλαδή. Από άλλες καταστάσεις δεν έχω πείρα, οπότε αισθάνομαι πως δεν δικαιούμαι και να εκφέρω άποψη.

 

Αν έχεις νεότερα για τα αποτελέσματα των εξετάσεων και θέλεις, ενημέρωσέ μας. Καλή δυναμη σε όλους σας.

[Skybeam]

Nα ευχαριστήσω την Αγγελίνα για τη νομική κάλυψη του θέματος.

 

Κι ένας άνθρωπος χαμένος στη θολούρα των αναλγητικών και των οπιοειδών, πώς μπορεί να πάρει σαφείς και διαυγείς αποφάσεις για τη ζωή του;

Δεν μπορεί ο έρημος. Δυστυχώς το αντιμετώπισα έχοντας τη μαμά μου για 23 ημέρες στην Εντατική, ας μην περιγράψω την τεράστια ιστορία. Στο τέλος έπεσε σε κώμα και πέθανε.

 

 

Δεν ήθελε να πεθάνει. Κανείς δε θέλει.

Σίγουρα, αλλά τα πράγματα γίνονται συχνά μη αναστρέψιμα. Σιχτηρίζω τον εαυτό μου που δεν ήμουν δίπλα της εκείνα τα ξημερώματα.

 

Δεν ήθελα να υποφέρει τόσο, σκιζόταν η ψυχή μου. Αν υπήρχε νομοθεσία και αν είχαν προηγηθεί οδηγίες από την ίδια στο τέλος θα τράβαγα εγώ τις πρίζες (ο chief της Εντατικής παραδέχτηκε στο τέλος ότι οι στατιστικές δεν ήταν με το μέρος μας) κι ας δικαζόμουν από ανθρώπους, θεούς και δαίμονες μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία γιατί θα είχα παρέμβει στα χωράφια του Θεού.

 

 

Το πρωινό που λύσσαγα από τις 6 παρά στα τηλέφωνα, μέχρι να καταφέρω να βρω τον γιατρό (που ήταν από πάνω της) και να μου πει τα κλασσικά "λυπάμαι πολύ" και τα σχετικά, ένα δέκατο του δευτερολέπτου πριν την απόλυτη απόγνωση και απελπισία που νιώθει κανείς όταν χάνει τη μαμά του, αυτό που ένιωσα ήταν η απόλυτη ανακούφιση ότι "επιτέλους, δεν βασανίζεται άλλο, τώρα θα ξεκουραστεί".

[jackrussel]

κι αν αυτες τι επιλογες τις εχεις κανει με διαυγεια οντας υγιης φτιαχνοντας κατι σαν διαθηκη? πχ αν παθω ατυχημα δωστε τα οργανα μου αν ειμαι σε κωμα αποσυνδστε τα μηχανηματα κλπ? αυτο παιζει νομικα?

[Αγγελίνα_2]

Nα ευχαριστήσω την Αγγελίνα για τη νομική κάλυψη του θέματος.

 

Παρακαλώ, να είσαι καλά. Είναι κάπως πολλά, αλλά έχουν ενδιαφέρον, νομίζω.

 

Δεν μπορεί ο έρημος. Δυστυχώς το αντιμετώπισα έχοντας τη μαμά μου για 23 ημέρες στην Εντατική, ας μην περιγράψω την τεράστια ιστορία. Στο τέλος έπεσε σε κώμα και πέθανε.

 

 

 

Σίγουρα, αλλά τα πράγματα γίνονται συχνά μη αναστρέψιμα. Σιχτηρίζω τον εαυτό μου που δεν ήμουν δίπλα της εκείνα τα ξημερώματα.

 

Δεν ήθελα να υποφέρει τόσο, σκιζόταν η ψυχή μου. Αν υπήρχε νομοθεσία και αν είχαν προηγηθεί οδηγίες από την ίδια στο τέλος θα τράβαγα εγώ τις πρίζες (ο chief της Εντατικής παραδέχτηκε στο τέλος ότι οι στατιστικές δεν ήταν με το μέρος μας) κι ας δικαζόμουν από ανθρώπους, θεούς και δαίμονες μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία γιατί θα είχα παρέμβει στα χωράφια του Θεού.

 

 

Το πρωινό που λύσσαγα από τις 6 παρά στα τηλέφωνα, μέχρι να καταφέρω να βρω τον γιατρό (που ήταν από πάνω της) και να μου πει τα κλασσικά "λυπάμαι πολύ" και τα σχετικά, ένα δέκατο του δευτερολέπτου πριν την απόλυτη απόγνωση και απελπισία που νιώθει κανείς όταν χάνει τη μαμά του, αυτό που ένιωσα ήταν η απόλυτη ανακούφιση ότι "επιτέλους, δεν βασανίζεται άλλο, τώρα θα ξεκουραστεί".

 

Σε καταλαβαίνω, καλή μου. Όσα έγραψα, τα πιστεύω απόλυτα, αλλά δε σημαίνει πως δεν κοβόταν η ανάσα μου κάθε φορά που έβλεπα να εξασθενεί η επήρρεια της ένεσης... Εμάς κράτησε 7 ημέρες. 23 είναι πολλές, πάρα πολλές...και σε άλλους, κρατάει μήνες...

 

Μπορεί να εκφράστηκα κάπως απόλυτα, ούσα συναισθηματικά φορτισμένη, αλλά, πραγματικά, δεν κρίνω κανέναν που σκέφτεται ή πράττει διαφορετικά. Μίλησα για τον εαυτό μου, για το πώς εγώ το αντιμετώπισα κι αισθάνομαι γι' αυτό.

 

κι αν αυτες τι επιλογες τις εχεις κανει με διαυγεια οντας υγιης φτιαχνοντας κατι σαν διαθηκη? πχ αν παθω ατυχημα δωστε τα οργανα μου αν ειμαι σε κωμα αποσυνδστε τα μηχανηματα κλπ? αυτο παιζει νομικα?

 

Το συγκεκριμένο που λες, ναι, σαφώς. Αυτή τη δήλωση υπογράφεις ως εθελοντής δωρητής οργάνων. Είναι όμως και πάλι διαφορετικό από αυτό που συζητάμε, γιατί, ο εγκεφαλικά νεκρός άνθρωπος, αντιμετωπίζεται από το ελληνικό δίκαιο ως νεκρός, ακόμη κι αν η καρδιά του λειτουργεί χωρίς μηχανική υποστήριξη. Γι' αυτό και δεν υπάρχουν οι αντίστοιχοι προβληματισμού ως προς την αποσύνδεση των μηχανημάτων ή τη δωρεά των οργάνων του.

[Skybeam]

( Εμάς κράτησε 7 ημέρες. 23 είναι πολλές, πάρα πολλές...και σε άλλους, κρατάει μήνες...

Και υπάρχουν και περιπτώσεις που το βασανιστήριο κρατάει χρόνια...

 

Μπορεί να εκφράστηκα κάπως απόλυτα, ούσα συναισθηματικά φορτισμένη, αλλά, πραγματικά, δεν κρίνω κανέναν που σκέφτεται ή πράττει διαφορετικά. Μίλησα για τον εαυτό μου, για το πώς εγώ το αντιμετώπισα κι αισθάνομαι γι' αυτό.

Κανένα πρόβλημα!

 

Είναι όμως και πάλι διαφορετικό από αυτό που συζητάμε, γιατί, ο εγκεφαλικά νεκρός άνθρωπος, αντιμετωπίζεται από το ελληνικό δίκαιο ως νεκρός, ακόμη κι αν η καρδιά του λειτουργεί χωρίς μηχανική υποστήριξη. Γι' αυτό και δεν υπάρχουν οι αντίστοιχοι προβληματισμού ως προς την αποσύνδεση των μηχανημάτων ή τη δωρεά των οργάνων του.

Αυτό είναι και το κουμπί της Αλέξαινας, που λέει ο λαός. Σ' αυτό το σημείο είναι το μεγάλο μπέρδεμα και ο μέσος άνθρωπος δεν γνωρίζει τη διαφορά μεταξύ ενός ανθρώπου εγκεφαλικά νεκρού και ενός άλλου που έχει σταματήσει η καρδιά του...

[ζώπυρον]

Πολύ δύσκολο το θέμα... και επαναφέρει μνήμες/σκέψεις...

 

Συμφωνώ με τα μηνύματα της Αγγελίνας.

[vaso71]

Εάν έπασχα από κάποια ασθένεια η οποία θα με έκανε να υποφέρω και να κάνω και τους άλλους να υποφέρουνε μαζί μου ,ναι θα ήθελα να έχω το δικαίωμα να επιλέξω την ευθανασία.Ήρεμα και ήσυχα να αποχαιρετίσω τους δικούς μου και να φύγω.

Έχω τον πατέρα μου αιμοκαθερούμενο και με καρκίνο στο τελευταίο στάδιο.Εδώ και 5 μήνες μπαινοβγαίνουμε στα νοσοκομεία ,ζούμε με το άγχος πως θα ξημερώσουμε.Κάνει αιμοκάθαρση τρεις φορές την εβδομάδα και κάθε φορά που είναι να την κάνει κλαίει και παρακαλάει να μην τον πάμε ή τουλάχιστον να μην κάνει τις συνηθισμένες τρεισίμιση ώρες γιατί τον κουράζει και δεν μπορεί να πάρει τα πόδια του.Κάνουμε χημειοθεραπείες που τον έχουνε αποδυναμώσει.Τον βλέπω να αργοπεθαίνει.Δεν τρώει.Του δίνουμε σταγόνες μορφίνης για τους πόνους.

Βλέπω τα γαλάζια του μάτια να κοιτάζουνε το κενό ,το ταβάνι ή τον πάτωμα ,όταν καταφέρνει να σηκωθεί και ραγίζει η καρδιά μου.

Έχει γίνει απίστευτα δύστροπος ,φωνάζει ,νευριάζει γιατί είναι πια δύσκολα΄να τον καταλάβουμε όταν μιλάει ,μας βρίζει.

Δεν γνωρίζει ότι πάσχει από καρκίνο.Μόνο ότι είχε πρόβλημα με τα νεφρά του και έκανε επέμβαση.Συγγενείς θεώρησαν ότι δεν πρέπει να το μάθει.

Δεν ξέρω τι να ευχηθώ.Πολλές φορές όμως σκέφτομαι να τελειώσει γρήγορα για να μην υποφέρει άλλο και ντρέπομαι για αυτό.Με φοβίζέι αυτή η σκέψη ...

Όχι δεν θα ήθελα να ζήσω κάτι τέτοιο.Με τίποτα.

[yotasam]

Ο πατέρας μου έκανε εγχείρηση την Παρασκευή για καρκίνο στο παχύ έντερο με μετάσταση στο συκώτι. Προχθές στο νοσοκομείο μου εκμυστηρεύθηκε ότι όταν το έμαθε ήθελε να αυτοκτόνησει αλλά δεν το έκανε για να μην μας στενοχωρήσει. Τώρα έχει 35% πιθανότητες να θεραπευτεί μετά από χημειοθεραπεία. Αν δεν ανήκει στο τυχερό ποσοστό δεν ξέρω ούτε τι μας περιμένει ούτε ποια απάντηση να δώσω στο ερώτημα που τίθεται σε αυτό το θέμα. Αυτό που ξέρω είναι ότι δεν θα ήθελα να τον δω να υποφέρει φριχτά και είμαι σίγουρη ότι ούτε αυτός θα το θέλει. Από τη συμπεριφορά του και τα λεγόμενά του στο νοσοκομείο κατάλαβα ότι θέλει να ζήσει αλλά χωρίς πόνο. Δύσκολες καταστάσεις...

[DimiKgianni]

Ως Νοσηλεύτρια σε ογκολογικό τμήμα και στα τμήματα Πόνου.... έχουν δει τα μάτια μου και έχουν ακούσει τα αυτιά μου πολλά.Τσιρίδες, ουρλιαχτά, παρακάλια....από παιδιά, νέους μέχρι και ηλικιομένους. Χειρότερο πράγμα για μια νοσηλεύτρια δεν υπάρχει, να μην μπορεί να απαλύνει τον πόνο του άλλου, όταν έχεις κάνει τα πάντα,αυτά που σου επιτρέπουν. Τότε έρχεται η στιγμή που σηκώνεις τα χέρια ψηλά, και παρακαλάς τον θεό η όποιαδήποτε ανώτερη δύναμη, να τον πάρει τον άνθρωπο κοντά του να λυτρωθεί. Είμαστε 3 αδερφές και οι 3 είμαστε νοσηλέυτριες, χάσαμε τον πατέρα μας από καρκίνο εντέρου με μεταστάσεις στο συκώτι. Σεπτέμβριο το μάθαμε, Φεβρουάριο πέθανε. Πριν πεθάνει, θυμάμαι λέγαμε με τις αδερφές μου, τι θα κάνουμε αν φθάσει η στιγμή που δεν θα τον πίασει η μορφίνη.... θυμάμαι και οι τρεις είμασταν σιωπηλές, και απλά κοιταζόμασταν στα μάτια, όλες όμως σκεφτήκαμε το ίδιο πράγμα, ευθανασία. Ζώντας χρόνια στα τμήματα αυτά, δεν θα το ευχόμουν ούτε στον εκθρο μου, πόσο μάλλον στον πατέρα μου. Ο πατέρας μου τελικά πέθανε ένα μεσημέρι γαλήνιος, βυθισμένος, χωρίς να πονά καθόλου.... πρόλαβε και μας αποχαιρέτησε 2 ωρες πριν πεθάνει. Μας αγαπόυσε όλες, και τις 4 γυναίκες στην ζωή του. Μία μια μας αποχαιρέτησε. Θα τον θυμάμαι για πάντα, κρίμα που δεν πρόλαβε να δει την εγγόνα του απο μένα....... Για να ερθω στο θέμα, ναι είμαι υπέρ της ευθανασίας, σε κανέναν δεν αξίζει να ταλαιπωρείτε έτσι.

[yotasam]

Ο πατέρας μου τελικά πέθανε ένα μεσημέρι γαλήνιος, βυθισμένος, χωρίς να πονά καθόλου....

 

Αυτό εύχομαι και για τον δικό μου πατέρα. Ας ελπίσουμε να γίνει έτσι. Όμως είναι δυνατόν με αυτή την ασθένεια να φύγεις έτσι; Αλλά αυτό είναι άλλο θέμα συζήτησης.