Η "Ψυχική Υγεία, τα Συναισθήματα και οι Παρεμβάσεις στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή

[Αναστάσιος Αργυρόπουλος]

Υπογονιμότητα -Ψυχολογική Αξιολόγηση και Υποστήριξη

Ερωτήσεις-Απαντήσεις σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του ASRM (American Society for Reproductive Medicine- Mental Health Professional Group)

Επιμέλεια-Μετάφραση Αργυρόπουλος Αναστάσιος MSc. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής

Ερώτηση 1. Πως μπορεί η Υπογονιμότητα να επιδράσει στην Ψυχική μου Υγεία; Η Υπογονιμότητα συχνά δημιουργεί ένα έντονο «ψυχολογικό φορτίο» που μπορεί να επισύρει και μια ‘κρίση’ που όμοια της το ζευγάρι να μην έχει βιώσει ξανά και ειδικά ‘μαζί’. Η παρατεταμένη ανικανότητα σύλληψης ενός παιδιού μπορεί να επιφέρει έντονα συναισθήματα ‘απώλειας’. Από την άλλη πλευρά, τα εύρος των αποφάσεων (όχι μόνο σε ιατρικό επίπεδο, αλλά και κοινωνικό, σχεσιακό κλπ) που καλείται να πάρει ένα ζευγάρι και η ‘αβεβαιότητα’ που η Υπογονιμότητα ‘κουβαλά’ μπορεί να λειτουργήσει ως ‘πυρήνας’ σημαντικών συναισθηματικών ‘τριγμών’ για αρκετά ζευγάρια. Αν βρείτε ότι είστε εξαιρετικά ‘αγχωμένοι’, έντονα ‘θλιμμένοι’ ή ακόμη αν αισθάνεστε ότι ‘χάνετε τον έλεγχο’, δεν είστε μόνοι.

Ερώτηση 2. Πώς μπορώ να γνωρίζω αν μπορώ να ωφεληθώ από Ψυχολογική Υποστήριξη/Θεραπεία ή Συμβουλευτική; Όλοι όσοι έρχονται αντιμέτωποι με την Υπογονιμότητα έχουν συναισθήματα και αυτά μεταβάλλονται καθώς επιδιώκουν την θεραπεία τους (και καθώς αυτή εξελίσσεται). Το να έρθει κανείς ακόμη και σε ‘απόγνωση’ μπορεί ίσως να θεωρηθεί και μια φυσιολογική αντίδραση. Σε κάθε όμως περίπτωση, αν παρατηρήσετε ότι παρουσιάζετε τα κάτωθι συμπτώματα για μια παρατεταμένη χρονική περίοδο, ενδεχομένως να επωφεληθείτε αρκετά από το να ‘δουλέψετε’ μαζί με έναν Επαγγελματία Ψυχικής Υγείας:

· Απώλεια Ενδιαφέροντος για συνήθεις δραστηριότητες

· Κατάθλιψη παρατεταμένης διάρκειας

· Δυσχερείς προσωπικές/διαπροσωπικές σχέσεις (με τον σύντροφο, την οικογένεια, φίλους, συναδέλφους κλπ.)

· Δυσκολία στο να σκεφτείτε οτιδήποτε άλλο εκτός του προβλήματος της Υπογονιμότητας το οποίο βιώνετε

· Υψηλά επίπεδα άγχους/ στρες

· ‘Αλλοιωμένη’ ικανότητα για να ολοκληρώνετε συγκεκριμένα πράγματα και υποχρεώσεις που αφορούν στην καθημερινότητα σας

· Δυσκολία στο να ‘συγκεντρώνεστε’

· Αλλαγή των συνηθισμένων ωραρίων του ύπνου σας (ή δυσκολία στο να κοιμάστε ή να παραμένετε ξύπνιοι, ή να σηκώνεστε νωρίς το πρωί, ή τέλος να κοιμάστε παραπάνω από όσο κοιμόσαστε συνήθως)

· Αλλαγή στην όρεξη σας ή στο βάρος σας

· Σκέψεις για θάνατο ή αυτοκτονία

· Κατάχρηση ουσιών (όπως συγκεκριμένα φάρμακα, αλκοόλ κλπ)

· Κοινωνική απόσυρση

· Επίμονα αρνητικά συναισθήματα, ενοχές ή αίσθημα ‘αυτό-απαξίωσης’

· Επίμονα συναισθήματα ‘πικρίας’ ή/και ‘θυμού’

Επιπροσθέτως, υπάρχουν αρκετά σημεία κατά την διαδικασία των θεραπευτικών παρεμβάσεων της υπογονιμότητας, όπου η συζήτηση με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να σας ωφελήσει. Το περιεχόμενο μιας τέτοιας συζήτησης μπορεί να μην αφορά μόνον στα συναισθηματικά προβλήματα και την πιθανή ‘παθολογία’ που μπορεί να έχουμε παρουσιάσει, αλλά και στην διερεύνηση λόγου χάρη των συναισθημάτων μας γύρω από κάποιες επιλογές τις οποίες έχουμε κάνει, ή πρόκειται να κάνουμε, την από κοινού εκτίμηση και αξιολόγηση εναλλακτικών θεραπευτικών επιλογών, στον επαναπροσδιορισμό ακόμη του τρόπου που λαμβάνουμε αποφάσεις. Για παράδειγμα, μέσω της διαδικασίας της «Συμβουλευτικής» με έναν Επαγγελματία Ψυχικής Υγείας μπορεί να βρείτε βοηθητικό/ωφέλιμο με τον σύντροφο σας το ότι :

· Είστε σε ένα ‘θεραπευτικό σταυροδρόμι’

· Μπορείτε να διερευνήσετε και άλλους τρόπους για να αποκτήσετε το είδος της οικογένειας που επιθυμείτε

· Μπορείτε να διερευνήσετε την βοήθεια/συνδρομή από τρίτο πρόσωπο (δωρεά γαμετών, παρένθετη μητρότητα κλπ.)

· Μπορεί να έχετε έντονη δυσκολία στο να ‘ανοιχτείτε’ και να επικοινωνήσετε τις σκέψεις και τα συναισθήματα σας γύρω από το ζήτημα ή ότι έχετε διαφορετικές ιδέες, αντιλήψεις και απόψεις για το ποια κατεύθυνση πρέπει να πάρετε.

Ερώτηση 3. Πώς μπορεί η Ψυχολογική/Ψυχοθεραπευτική Παρέμβαση να με/μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε την Υπογονιμότητα;

Οι κατάλληλα καταρτισμένοι Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας με σχετική εμπειρία γύρω από την Υπογονιμότητα μπορούν να σας βοηθήσουν σημαντικά. Ο κύριος στόχος τους είναι να βοηθούν τα άτομα και τα ζευγάρια να μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν τις ‘οργανικές’ και ‘συναισθηματικές’ αλλαγές που σχετίζονται με την υπογονιμότητα, όπως επίσης να σας προετοιμάζουν κατάλληλα για να αντιμετωπίσετε τις συχνά οδυνηρές και στρεσογόνες ιατρικές θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Για μερικούς η εστίαση μπορεί να είναι στο πώς να έρθουν αντιμέτωποι με την αντίδραση του/της συντρόφου. Για άλλους, μπορεί να είναι στο πώς να επιλέξουν την πιο κατάλληλη για αυτούς θεραπευτική δίοδο ή στο πως μπορούν να διερευνήσουν εναλλακτικούς τρόπους δημιουργίας μιας οικογένειας. Τέλος, για άλλους, μπορεί η εστίαση της παρέμβασης να αφορά στο πως θα μπορέσουν τα άτομα ή ζευγάρια να διαχειρίζονται καλύτερα το άγχος, την αγωνία ή στο πώς να αντιμετωπίσουν αρνητικά συναισθήματα όπως αυτό της θλίψης.

Με το να ‘εκπαιδεύουν’ τους ασθενείς σε ‘στρατηγικές λύσεων’ σε ένα ‘υποστηρικτικό περιβάλλον’, οι επαγγελματίες βοηθούν τα άτομα να επεξεργαστούν τον θυμό, την οργή, τον φόβο τους ή άλλα συναισθήματα που συνδέονται με την υπογονιμότητα και να βρίσκουν ουσιαστικά λύσεις/διεξόδους. Ένας καλός θεραπευτής μπορεί να σας βοηθήσει να ‘βάλετε σε μια τάξη’ τα συναισθήματα σας, να ενδυναμώσει τις υπάρχουσες δεξιότητες σας, να συνδράμει στο να αποκτήσετε και άλλες, να επικοινωνείτε με ευθύ και ξεκάθαρο τρόπο με τους άλλους. Για πολλούς, η ‘κρίση ζωής’ που επισύρει η υπογονιμότητα, μπορεί τελικώς να αποτελέσει και μια ενισχυτική ευκαιρία για ‘προσωπική ανάπτυξη’.