Άρθρα για μοναχοπαίδια

[Sam]

Προσοχή, μοναχοπαίδι!

Λουίζα Bογιατζή

 

Παιδί προνομιούχο το μοναχοπαίδι; Πολλοί πιστεύουν πως ναι. Eίναι όμως έτσι;

Λόγω της απουσίας αδελφών ένα μοναχοπαίδι μπορεί να αντιμετωπίσει ειδικά προβλήματα που να έχουν επιπτώσεις και στο μέλλον του.

Eπειδή δεν είναι ποτέ ανώδυνο το να είναι κανείς η μοναδική αγάπη των γονιών του,

το μεγάλωμα ενός παιδιού χωρίς αδέλφια χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Σήμερα οι οικογένειες με ένα παιδί πληθαίνουν, για πολλούς λόγους.

Tα περισσότερα ζευγάρια δεν αποφασίζουν να κάνουν περισσότερα παιδιά

επειδή φοβούνται τις οικονομικές και τις πρακτικές υποχρεώσεις

που συνεπάγεται η μεγαλύτερη οικογένεια.

 

 

Tο παιδί που δεν «εκθρονίστηκε»

Ένα παιδί χωρίς αδέλφια δεν χρειάζεται να μοιραστεί με κανέναν

αυτό το πολύτιμο αγαθό που είναι η αγάπη των γονιών του,

δεν περνά από την επώδυνη εμπειρία της «εκθρόνισης» από τον καινούργιο «διάδοχο»

που διεκδικεί εξίσου, αν όχι παραπάνω, όλα όσα πλουσιοπάροχα παρέχονταν στον «ένα και μοναδικό».

Δεν χρειάζεται επίσης ως «επόμενο» και μικρότερο, έπειτα από ένα ή περισσότερα αδέλφια,

να παλέψει για να διεκδικήσει τη θέση του, να δώσει μάχη, να θυμώσει,

να κάνει ελιγμούς και συμβιβασμούς και να πονέσει για να κερδίσει την αναγνώριση και το σεβασμό των μεγαλύτερων αδελφών

, που συχνά είναι αμείλικτοι και δεν «χαρίζουν κάστανα».

Kαι, βέβαια, μπορεί να απολαμβάνει με μεγαλύτερη αφθονία

όχι μόνο το συναισθηματικό

αλλά και τον υλικό πλούτο της οικογένειας, να έχει περισσότερες «ευκαιρίες».

Όλα αυτά, έως ένα βαθμό, είναι πράγματι πλεονεκτήματα και δεν μπορούν να αμφισβητηθούν.

 

 

Oι παγίδες

Σήμερα, οι εποχές έχουν αλλάξει και κανείς πια δεν δίνει βάση

σε αυτά που κατά καιρούς πιστεύονταν, όταν μετά τους μεγάλους πολέμους

του τελευταίου αιώνα το δημογραφικό πρόβλημα ήταν τόσο μεγάλο,

που τα μοναχοπαίδια αντιμετωπίζονταν με καχυποψία και πολλές προκαταλήψεις

ως εξ ορισμού προβληματικά, εγωκεντρικά, ακοινώνητα, ανώριμα, υπερευαίσθητα, κακομαθημένα.

Σίγουρα, όμως, το μεγάλωμα ενός παιδιού χωρίς άλλα αδέλφια

κρύβει ορισμένες παγίδες, αν όχι για κανέναν άλλο λόγο,

μόνο και μόνο γιατί μαζί με τα αγαθά και τις «ευκαιρίες»

που δεν μοιράζονται, δεν μοιράζονται ούτε τα οποιαδήποτε «λάθη» των γονιών και οι δυσκολίες της οικογενειακής ζωής.

 

 

H προστασία των συναισθημάτων

Eπειδή βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής όλων

-συχνά εκτός από τους γονείς υπάρχει, στις μεσογειακές οικογένειες ιδιαίτερα, και μια στρατιά συγγενών, γιαγιάδων, παππούδων και θείων-,

το μοναχοπαίδι είναι συχνά υπερπροστατευμένο.

Προσοχή όμως: Yπερπροστασία δεν είναι μόνο η υπερβολική προστασία του παιδιού από κινδύνους,

ο φόβος για την ασφάλεια και τη σωματική του ακεραιότητα, γιατί αυτός, αν υπάρχει, κάλλιστα μπορεί

να καταδυναστεύει εξίσου και δύο και τρία παιδιά.

H υπερπροστατευτικότητα στα μοναχοπαίδια είναι περισσότερο συναισθηματική κι έχει να κάνει με τη στενή σχέση

που υπάρχει μεταξύ γονιών (ή γονιού) και παιδιού.

Ένας γονιός μάς διηγείται: «Eίχα περάσει τόσο άσχημα στο σχολείο,

που είχα τρομερή αγωνία για την κόρη μου, όταν ήταν να πάει στην α΄ δημοτικού, ότι μπορεί να φοβάται,

να την πειράξουν, να μην τα καταφέρει, να της φερθούν άσχημα τα άλλα παιδιά.

Πράγματι, πήρε από την αρχή το σχολείο από φόβο, παρόλο που δεν συνέτρεχαν ιδιαίτεροι λόγοι.

Έκλαιγε και πονούσε η κοιλιά της κάθε πρωί. Όποτε έβρισκα το παραμικρό πρόσχημα, την κρατούσα σπίτι.

Συζητώντας το θέμα, συνειδητοποίησα ότι όλος μου ο φόβος είχε να κάνει μόνο

με τις δικές μου εμπειρίες και δεν είχε καμία απολύτως σχέση με το παιδί μου.

Όταν κατάφερα -με πολλή προσπάθεια ομολογώ- να χαλαρώσω λίγο,

η κατάσταση αμέσως βελτιώθηκε και η μικρή τα βρήκε στο σχολείο της μια χαρά».

 

 

«Eγώ φοβάμαι ή το παιδί μου;»

Aνάμεσα σε γονείς και παιδιά υπάρχει συναισθηματική ταύτιση,

με την έννοια ότι πολύ συχνά οι γονείς μπερδεύουν τα συναισθήματά τους

με αυτά του παιδιού τους, προβάλλουν σε αυτό τις αγωνίες, τις απογοητεύσεις, τις αδυναμίες τους

και ταυτόχρονα του τις επιβάλλουν. Συχνά δεν μπορούν να αντέξουν τη λύπη, την απογοήτευση, το παράπονο,

την αδικία που νιώθει το παιδί τους, και κάνουν τα πάντα για να το προστατέψουν ή

να το απαλλάξουν από αυτά τα συναισθήματα, στερώντας του έτσι σημαντικές εμπειρίες.

Aυτό είναι ένα από τα πράγματα που αποφορτίζονται σημαντικά

και με ένα σχεδόν μαγικό τρόπο όταν υπάρχουν περισσότερα από ένα παιδιά στην οικογένεια.

Oι γονείς που μεγαλώνουν μοναχοπαίδι -και όχι μόνο, φυσικά-

πρέπει να έχουν επίγνωση των συναισθημάτων τους και να βάζουν φρένο στις ανησυχίες τους,

θέτοντας στον εαυτό τους την ερώτηση:

«Aυτός ο φόβος, αυτή η στενοχώρια, αυτή η αγωνία αφορά πράγματι το παιδί μου ή είναι αποκλειστικά δικό μου θέμα;».

 

 

H «θυσία» της μητέρας

Oι μητέρες και οι παντρεμένες, αλλά πολύ περισσότερο

αυτές που μεγαλώνουν ένα μοναχοπαίδι μόνες (κάτι πολύ συνηθισμένο στην εποχή μας),

πρέπει να έχουν επίγνωση του πόσο αφιερώνονται ψυχή τε και σώματι στο παιδί τους.

Oι τύψεις και η αγωνία για το παιδί κάνει πολλές μητέρες να το θεωρούν υποχρέωσή τους

να θυσιάζουν την προσωπική τους ζωή «προς όφελος» του παιδιού.

Πέρα από την κάθε άλλο παρά ωφέλιμη αποκλειστική σχέση που

αναπτύσσεται μεταξύ των δύο, υπάρχει και το βάρος αυτής της «θυσίας» της μητέρας,

που θέλοντας και μη φορτώνει στο παιδί της. Γιʼ αυτό, με σύντροφο ή όχι, η μητέρα (και ο πατέρας φυσικά)

είναι καλό να έχει και μια ζωή πέρα από το παιδί της.

 

 

H αίσθηση της παντοδυναμίας

H πλήρης αφοσίωση της οικογένειας προς το μοναχοπαίδι

τού δίνει ασφαλώς ένα αίσθημα ασφάλειας, αλλά μαζί και μια αίσθηση παντοδυναμίας.

Παρʼ όλα αυτά, ενώ είναι ο «ήρωας» ή η «ηρωίδα» μέσα στον

προστατευτικό οικογενειακό περίγυρο, συχνά διστάζει να δοκιμαστεί έξω

από αυτόν, από το φόβο να μην αμφισβητηθεί ή απορριφθεί.

Tο φόβο αυτό μεγεθύνουν και οι αυξημένες απαιτήσεις -ή έστω

προσδοκίες- αλλά και μεγαλομανείς φαντασιώσεις των γονιών,

που βαραίνουν ιδιαίτερα στην πλάτη του μοναδικού παιδιού, αναγκαστικά μοναδικού παραλήπτη

όλων των απωθημένων και ανεκπλήρωτων επιθυμιών τους.

Συμβαίνει συχνά τα μοναχοπαίδια να έχουν ιδιαίτερα αυξημένες απαιτήσεις

από τον εαυτό τους και να απογοητεύονται εύκολα όταν δεν τα καταφέρνουν σε όλα τέλεια.

Aν αυτή η συμπεριφορά ενισχυθεί από την υπερπροστατευτικότητα και την τελειομανία των γονιών,

μπορεί να αποτελέσει πραγματικό εμπόδιο στην κατοπινή ζωή τους, τόσο κοινωνικά όσο και συναισθηματικά.

 

 

H αποκλειστική σχέση με τη μαμά

H κατάσταση του μοναδικού παιδιού γίνεται ιδιαίτερα «ευάλωτη»

όταν αυτό μεγαλώνει μόνο με τη μητέρα του (π.χ. έπειτα από διαζύγιο),

αλλά συχνά και όταν η μητέρα -για δικούς της λόγους- μονοπωλεί (χωρίς να το συνειδητοποιεί καν πολλές φορές) τη στενή σχέση με το παιδί.

Aπό αυτή τη μεγάλη εγγύτητα μπορεί να προκύψει σύγχυση ρόλων, ειδικά όταν το παιδί είναι αγόρι.

Tο αρσενικό παιδί, στο οποίο η μητέρα επικεντρώνει την αγάπη και την τρυφερότητά της,

γίνεται υποσυνείδητα ένα είδος «κρυφού εραστή», πολύ περισσότερο όταν η μητέρα δεν έχει ερωτικό δεσμό

ή οι γονείς δεν αισθάνονται καθόλου ερωτική έλξη ο ένας για τον άλλον.

Όσο υπερβολικό κι αν ακούγεται αυτό, έχει μεγάλη δόση αλήθειας,

ακριβώς επειδή τα παιδιά προσχολικής ηλικίας περνούν έτσι κι αλλιώς

μια φάση κατά την οποία προσκολλώνται με ερωτικό σχεδόν τρόπο στο γονιό

του άλλου φύλου κι έχουν φαντασιώσεις ότι όταν μεγαλώσουν θα τον παντρευτούν.

Πιθανές συνέπειες; Ένας έφηβος που παραμένει προσκολλημένος στη μητέρα του έπειτα από πολλές ερωτικές απογοητεύσεις

(αφού καμία γυναίκα δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τη μαμά) ή μια έφηβη που γίνεται καθρέφτης της μητέρας της,

κάτι που στην εφηβεία καταλήγει συχνά σε σκληρή και οδυνηρή και για τις δυο αντιπαράθεση,

που είναι άλλωστε ο μόνος τρόπος για να αποδεσμευτεί από αυτήν και να αποκτήσει αυτονομία.

 

 

Tι χρειάζεται ένα μοναχοπαίδι;

Όσο πιο λίγα τα άτομα που στελεχώνουν ένα σύνολο,

τόσο πιο έντονα αισθάνονται την ανάγκη της αποκλειστικότητας των μεταξύ τους σχέσεων,

κι αυτό είναι ένα σημείο που θέλει πραγματικά ιδιαίτερη προσοχή.

Όσο κι αν φαίνεται δύσκολο, η ενσωμάτωση του παιδιού σχετικά νωρίς

(ανάλογα με τις ανάγκες της οικογένειας φυσικά, αλλά όχι αργότερα από την ηλικία των 3,5-4 ετών)

σε μια ομάδα παιδικού σταθμού ή νηπιαγωγείου μπορεί να το βοηθήσει πολύ στην κοινωνικοποίησή του

και να συμβάλει με τον καλύτερο τρόπο στη συναισθηματική του ανάπτυξη.

Aναγκαίο είναι, επίσης, να υπάρχουν άλλα παιδιά στο περιβάλλον του παιδιού, ξαδέλφια,

φίλοι, συμμαθητές και να ενθαρρύνονται οι σχέσεις του με συνομηλίκους.

Aσφαλώς πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για όλα αυτά και η ιδιοσυγκρασία,

οι προτιμήσεις και οι φυσικές κλίσεις του κάθε παιδιού. Δεν μπορούμε να κάνουμε με το ζόρι ένα εσωστρεφές παιδί υπερκοινωνικό.

Aρκεί να φροντίζουμε να μην απομονώνεται και να μην κλείνεται στον εαυτό του.

 

 

 

Tο άνοιγμα της οικογένειας

Tο πιο σημαντικό είναι το άνοιγμα της οικογένειας προς τον έξω κόσμο

και η ώθηση του παιδιού προς τα έξω. «…

H υπερβολική αγάπη, η υπερβολική προσοχή, η υπερβολική κτητικότητα σε έκαναν να νιώθεις κλειστός,

αμπαρωμένος με αυτούς τους γονείς, οι οποίοι, πολύ καιρό αφού είχε πάψει να ισχύει,

εξακολουθούσαν να φαντάζονται πως ήταν ολόκληρος ο κόσμος για σένα.

Aυτό για μένα ήταν η χειρότερη πλευρά του να είσαι μοναχοπαίδι.

Eπιφανειακά οι γονείς μου φαίνονταν συνετοί. Mε έστειλαν σχολείο μόλις άρχισα να περπατώ

και με άφηναν να ζω σχεδόν με τα παιδιά των γειτόνων, αλλά στο σπίτι υπήρχε αυτή η αλλόκοτη στροφή

προς τα μέσα, σαν οι οικογενειακοί δεσμοί να ήταν απείρως πιο σημαντικοί από τους άλλους.

Όταν δεν υπάρχει άλλος συνομήλικος στο σπίτι, όλα αυτά τείνουν

να γεμίζουν το παιδί με περηφάνια...» (μαρτυρία από το βιβλίο του Winnicott, Άγγλου ψυχαναλυτή και παιδοψυχιάτρου,

«Tο παιδί, η οικογένεια και ο εξωτερικός του κόσμος»).

 

 

Η κ. Λουίζα Βογιατζή είναι συμβουλευτική ψυχολόγος.

Πηγή http://www.vita.gr/html/ent/603/ent.1603.asp

 

Συγνώμη για το κατεβατό αλλά δεν μου άρεσε η ιδέα να μείνει κάτι από έξω

[Sam]

Τα μοναχοπαίδια

 

Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι τα μοναχοπαίδια είναι τόσο ευπροσάρμοστα άτομα

όσο και οι υπόλοιποι άνθρωποι που είχαν αδέλφια, παρά τα διάφορα στερεότυπα για το αντίθετο.

Τα νέα αυτά είναι ιδιαίτερα καλοδεχούμενα γιατί στον 21ο αιώνα αναμένεται να υπάρξουν

περισσότερα μοναχοπαίδια από όσα στον 20ό.

Μεγαλώνοντας χωρίς αδέλφια, ένα παιδί αναπτύσσει πολλά από τα χαρακτηριστικά

του πρωτότοκου διατηρώντας την αθωότητα του υστερότοκου.

«Θεωρούμε δεδομένο ότι τα μοναχοπαίδια είναι κακομαθημένα και παραχαϊδεμένα,

έχουν όμως να αντιμετωπίσουν την καταπίεση των γονιών τους» είπε ο Τζον Απνταϊκ.

 

 

Ο μοναχογιός

 

Εχοντας απολαύσει την αμέριστη προσοχή και φροντίδα της οικογενείας του,

τείνει να πιστεύει ότι και όλος ο υπόλοιπος κόσμος οφείλει να του συμπεριφέρεται κατ' αυτόν τον τρόπο.

Συνήθως δεν ξέρει πώς να προσφέρει υποστήριξη στους άλλους

και δυσαρεστείται αν πρέπει να αποκλίνει από την πορεία του για χάρη του διπλανού του.

Συχνά δυσκολεύεται στο να μοιράζεται τα πράγματά του.

Εχει αυτοπεποίθηση που πηγάζει εν μέρει από την υποσυνείδητη σιγουριά

ότι θα είναι πάντα αρεστός, ό,τι κι αν κάνει.

Εχει την τάση να δυσανασχετεί όταν βρίσκεται ανάμεσα σε πολλούς

ανθρώπους, ιδίως όταν δεν είναι το επίκεντρο της προσοχής.

Συχνά είναι επιτυχημένος ενώ επαγγελματικά αποδίδει υπό την εξουσία άλλων γιατί τη θεωρεί καλοπροαίρετη.

 

Διάσημοι μοναχογιοί: Ζαν-Πολ Σαρτρ, Χανς Κρίστιαν Αντερσεν, Φραγκλίνος Ρούσβελτ.

 

Η μοναχοκόρη

 

Αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως κάτι το ξεχωριστό

και πληγώνεται αν οι άλλοι δεν την αντιμετωπίζουν έτσι.

Αποζητεί την επιδοκιμασία και από τον σύντροφό της ως και τη λατρεία.

Τείνει να συμπεριφέρεται ώριμα για την ηλικία της, παραμένει όμως αιώνια παιδί.

Αν και είναι ο μοναδικός αποδέκτης της γενναιοδωρίας

των γονιών της, έχει αλτρουιστική προδιάθεση.

Ωστόσο, αν επιθυμεί κάτι και δεν το αποκτήσει, νιώθει δυσανάλογη απογοήτευση.

Αν οι γονείς της είναι υπερπροστατευτικοί, πιθανόν να μείνει εξαρτώμενη σε όλη τη ζωή της.

Διαφορετικά γίνεται ανεξάρτητη και αυτάρκης αλλά τείνει σε κάθε

περίπτωση να εξαρτάται συναισθηματικά από κάποιον άντρα, τον οποίο θα έχει διαλέξει μάλλον αυτή παρά το αντίθετο.

 

Διάσημες μοναχοκόρες: βασίλισσα Βικτωρία, Γουόλις Σίμπσον, Ιντιρα Γκάντι, Μπετ Μίντλερ.

 

Πηγή http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=12479&m=C06&aa=1

[Sam]

Μοναχοπαίδια: Κακομαθημένα λόγω αποκλειστικότητας;

Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

Πριν μερικές δεκαετίες η έκφραση 'μοναχοπαίδι' ήταν φορτισμένη με αρνητική σημασία,

σύμφωνα με την κοινωνική ψυχολόγο του Πανεπιστημίου Rutgers Susan Newman, ενώ σήμερα το φαινόμενο των οικογενειών με ένα μόνο παιδί γίνεται όλο και συχνότερο.

Η απόφαση του ζευγαριού να κάνει μόνο ένα παιδί δεν είναι εγωιστική,

αλλά μπορεί ν' αντανακλά την ικανότητά τους ν' αναθρέψουν με τον καλύτερο τρόπο ένα παιδί.

 

Συχνά οι γονείς αναρωτιούνται: " τι είδος ζωής επιθυμώ;"

και "τι θέλω για τα παιδιά μου;" και οι επιθυμίες τους καθορίζουν το μέγεθος της οικογένειας που θα κάνουν.

Δεν υπάρχουν κανόνες ως το προς τα πόσα παιδιά θα πρέπει να έχει μια οικογένεια,

γιατί δεν είναι το μέγεθός της που παίζει καθοριστικό ρόλο, αλλά η ποιότητα των σχέσεων γονιού-παιδιού και ο τρόπος ανατροφής του.

 

Το να αποκτήσει κανείς παιδιά δεν θα πρέπει να είναι ούτε αγγαρεία,

ούτε υποχρέωση σε συγγενικές και κοινωνικές πιέσεις.

Θα πρέπει πάντοτε να αποτελεί την επιθυμία των γονιών.

Αν λοιπόν η επιθυμία των γονιών ικανοποιείται με την ύπαρξη ενός παιδιού και τη συναισθηματική σύνδεσή τους με αυτό,

τότε γι' αυτή την οικογένεια η ύπαρξη ενός παιδιού τους δίνει ικανοποίηση.

 

Τα μοναχοπαίδια συνήθως φέρουν την ετικέτα με το αρνητικό χαρακτηριστικό 'εγωιστής',

κάτι που προέκυψε από μια πολύ παλιά έρευνα, του 1896, η οποία βέβαια δεν μπορούσε να προβλέψει τις τεράστιες κοινωνικές αλλαγές στον επόμενο αιώνα.

Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τα μοναχοπαίδια δεν είναι πιο επιθετικά,

μοναχικά, πιο εγωιστές από τα παιδιά που έχουν αδέλφια, ούτε και αρρωσταίνουν περισσότερο ή έχουν φανταστικούς φίλους.

 

Η λίστα με τους λόγους που οι γονείς επιθυμούν ένα μόνο παιδί μεγαλώνει συνέχεια:

Οι γυναίκες ενδιαφέρονται για την ολοκλήρωση των σπουδών τους

και τη δημιουργία επαγγελματικής καριέρας, οπότε περιμένουν να κάνουν παιδί σε μεγαλύτερη ηλικία.

Από φυσιολογικής άποψης είναι πιο δύσκολο και ως προς τη

σύλληψη και ως προς τα γόνιμα χρόνια που μια γυναίκα έχει μπροστά της.

Μετά τη μητρότητα, η πλειοψηφία των γυναικών επιστρέφουν στην εργασία τους

. Το μοίρασμα

του χρόνου της ανάμεσα στο να είναι καλή μητέρα και εργαζόμενη συχνά είναι πρόκληση και η ύπαρξη δεύτερου παιδιού γίνεται απαγορευτική.

Το κόστος των παιδιών έχει αυξηθεί κατακόρυφα, αν υπολογίσει κανείς την οικονομική επιβάρυνση για παιδικό σταθμό,

ιδιωτικό σχολείο, έξοδα μόρφωσης, συμπεριλαμβανομένων στη συνέχεια πανεπιστημιακών σπουδών.

Καθώς αυξάνεται ο αριθμός των δεύτερων γάμων,

πολλές γυναίκες και άντρες έχουν παιδιά από τον πρώτο τους γάμο και στον δεύτερο επιθυμούν να κάνουν μόνο ένα,

ως επισφράγισμα της νέας τους συζυγικής σχέσης.

 

Προκλήσεις

Υπάρχουν ορισμένες ιδιομορφίες όταν η οικογένεια έχει μοναχοπαίδι:'κυρίως, το παιδί βρίσκεται στο κέντρο της προσοχής και οι γονείς (και οι παππούδες και οι γιαγιάδες) '

επενδύουν υπερβολικά επάνω του και προσπαθούν να το κάνουν σούπερ-παιδί.

 

Η κοινωνικοποίηση ενός παιδιού χωρίς αδέρφια,

η ικανότητά του να μάθει να μοιράζεται, να περιμένει και να μην ικανοποιούνται αυτομάτως όλες του οι επιθυμίες αποτελούν εφόδια που τα αποκτά

κανείς ευκολότερα σε μια οικογένεια όπου υπάρχουν και άλλα αδέρφια.

Παρ' όλα αυτά, υπάρχουν και άλλοι τρόποι απόκτησής τους, όπως η κοινωνικοποίηση στον παιδικό σταθμό και το σχολείο.

 

Οι γονείς με μοναχοπαίδι συχνά επενδύουν όλες τους τις ελπίδες σε αυτό το παιδί

και πολλές φορές το αντιμετωπίζουν ως την μελλοντική εκπλήρωση των προσωπικών τους ονείρων και φιλοδοξιών.

Κάτι τέτοιο δημιουργεί υπερβολική πίεση σ' ένα παιδί και μπορεί να το μπλοκάρει και να μην του επιτρέψει μια ομαλή ψυχολογική ανάπτυξη.

 

Τι να κάνουν οι γονείς

Ο τρόπος με τον οποίο οι γονείς αναθρέφουν τα παιδιά τους σχετίζεται πολύ περισσότερο με τη συμπεριφορά του παιδιού

και το μελλοντικό της αποτέλεσμα, παρά με τον αριθμό αδερφιών που το παιδί έχει.

 

Οι περισσότερες παγίδες στις οποίες πέφτουν οι γονείς είναι 'παγκόσμιες',

και ισχύουν είτε για ένα είτε για περισσότερα παιδιά.

Απλώς, όταν πρόκειται για ένα παιδί, οι παγίδες αυτές είναι εντονότερες και απαιτούν μεγαλύτερη προσοχή.

 

Μοναχοπαίδια: Πως να βελτιώσετε την αυτοπεποίθησή τους

Αφήστε τα να κάνουν λάθη: η υπερπροστασία και η τάση του γονιού να τα κάνει όλα για το παιδί του,

το στερεί από μια ιδιαίτερα σημαντική εμπειρία -και για την κατοπινή ζωή του-:

αυτή του να κάνει λάθος ή να αποτύχει και να σκεφτεί έναν άλλον τρόπο για να διορθώσει το λάθος του και να βρει το σωστό.

 

Δώστε τους χρόνο: αντί να δώσετε στο παιδί σας έτοιμες λύσεις,

δοκιμάστε να του προσφέρετε τρόπους με τους οποίους ανοίγουν τα κανάλια της φαντασίας:

ένα λευκό χαρτί και μαρκαδόροι, πλαστελίνη, χρόνος με τον εαυτό τους,

είναι πολύτιμοι σύμβουλοι στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού.

Ενδυναμώστε τη συναισθηματική νοημοσύνη τους:

δώστε στο παιδί ευκαιρίες για κοινωνικοποίηση, μοίρασμα, επίλυση προβλημάτων στην ομάδα των συνομηλίκων,

ευκαιρίες να κάνει φίλους, να τσακωθεί και να τα ξαναβρεί μαζί τους από μόνο του.

Δώστε τους την ευκαιρία να εξερευνήσουν τον κόσμο γύρω τους

και μέσα τους και βοηθήστε το παιδί σας στη διαδικασία αυτή.

 

Υπευθυνότητα από μικρή ηλικία και όχι υπερπροστασία

Για την επιτυχή ανατροφή ενός παιδιού μόνο, οι γονείς θα πρέπει να βρουν

τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στο βαθμό που ανακατεύονται στη ζωή του

παιδιού τους και στο βαθμό

που αποτραβιούνται, στο πόσο χρόνο επενδύουν στο παιδί τους, στην ποιότητα του χρόνου μαζί του, το βαθμό που προστατεύουν

(ή υπερπροστατεύουν το παιδί) και το βαθμό στον οποίο το αφήνουν ν' αναλάβει ευθύνες και να έχει κάποιες ελευθερίες.

 

Ο γονιός θα πρέπει να δίνει στο παιδί την υπευθυνότητα να κάνει ορισμένα πράγματα μόνο του,

χωρίς να τα διεκπεραιώνει ο ίδιος για λογαριασμό του παιδιού.

 

Για παράδειγμα, είναι ευκολότερο να ντύσει η μαμά

την πεντάχρονη μοναχοκόρη της και να τελειώσει πολύ γρήγορα.

Όμως, αν η μαμά αυτή σκεφτεί σε ευρεία έκταση, δηλαδή πως θα ήταν αν είχε και άλλα παιδιά παρόμοιας ηλικίας,

θα δει ότι πιθανότατα θα τους έλεγε τι πρέπει να κάνουν και θα τα άφηνε να ντυθούν μόνα τους, για χάρη ευκολίας και συντομίας.

 

Ο ίδιος κανόνας θα πρέπει να ισχύει και με τα μοναχοπαίδια,

ώστε να μάθουν να αναλαμβάνουν ευθύνες και να κάνουν από μόνα τους μικρές δουλειές,

χωρίς να είναι εξαρτημένα από τους γονείς τους.

 

 

πηγή http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=46642

[νεφελη]

Το «πολύτιμο» παιδί!

 

Ισχύουν άραγε όλα αυτά τα κοινωνικά κλισέ που θέλουν τα μοναχοπαίδια κακομαθημένα, εγωκεντρικά και ακοινώνητα; Και πώς πρέπει να χειριστούμε το μονάκριβό μας ώστε όταν μεγαλώσει να γίνει ένας ισορροπημένος ενήλικος;

 

Της Άννας Δάλλα

 

Με τη συνεργασία της Κατερίνας Αγγελή, ψυχολόγου-ψυχοθεραπεύτριας (γνωσιακή-συμπεριφοριστική προσέγγιση)

 

«Δεν θέλω αυτό το παντελόνι, δεν τρώω ποτέ φρούτα, το παιχνίδι αυτό είναι δικό μου, δεν θέλω αδερφάκι, εγώ είμαι ο αρχηγός», ήταν οι πιο συχνές δηλώσεις του μικρού (καλο)κακομαθημένου ανιψιού μου, καθώς γινόμουν μάρτυρας του μεγαλώματός του. Δηλώσεις σοβαρές, βαρυσήμαντες και ιδιαίτερα τρομακτικές, μια που μέσα από αυτές πάντα έβλεπα το αρσενικό με το υπερτροφικό εγώ, που θα κατάπινε στο μέλλον κάθε γυναίκα. Τελικά, οι φοβίες μου δεν επαληθεύτηκαν ποτέ. Ο ανιψιός μου δεν έχει καμιά σχέση με το τερατόμορφο μοναχοπαίδι που νόμιζα πως ήταν. Αντίθετα, εξελίσσεται σʼ έναν υγιή έφηβο με πολλούς φίλους, που εκτιμάει τα κορίτσια, μοιράζεται παιχνίδια και συναισθήματα, είναι κοινωνικός, ώριμος και καθόλου κακομαθημένος. Παρόλο που πρόκειται για ένα παιδί που δεν χρειάστηκε να μοιραστεί ποτέ το πολυτιμότερο αγαθό, τη γονεϊκή αγάπη, ούτε να διεκδικήσει τη θέση του στην οικογένεια, δεν χαρακτηρίζεται από υπερτροφικό εγώ, είναι ευπροσάρμοστος και έχει δυνατές φιλίες. Πριν μερικές δεκαετίες, στη γενιά των γονιών μας, για παράδειγμα, οι οικογένειες μʼ ένα παιδί σπάνιζαν και μάλιστα η απόκτηση ενός και μόνο παιδιού από ένα ζευγάρι ήταν σπάνια ζήτημα επιλογής. Ένα παιδί είχαν συνήθως τα ζευγάρια που δεν προλάβαιναν (λόγω ηλικίας ή συνθηκών) ή δεν μπορούσαν να αποκτήσουν δεύτερο, τρίτο ή τέταρτο. Έτσι, ακόμα και η λέξη «μοναχοπαίδι» ήταν φορτισμένη με αρνητική σημασία, καθώς τα παιδιά αυτά θεωρούνταν κακομαθημένα ίσως και «προβληματικά». Σήμερα όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει, καθώς ολοένα και περισσότερα ζευγάρια επιλέγουν να αποκτήσουν ένα μόνο παιδί, επειδή πιθανώς θεωρούν ότι θα μπορέσουν να το μεγαλώσουν καλύτερα απʼ ό,τι αν είχαν περισσότερα. Είναι εύλογο λοιπόν ότι ίσως θα πρέπει να αλλάξουμε ή έστω να επανεξετάσουμε τις όποιες παγιωμένες απόψεις έχουμε για τα μοναχοπαίδια και επιπλέον –κυρίως όταν έχουμε εμείς ένα μόνο παιδί– να μάθουμε όσα περισσότερα γίνεται για το πώς πρέπει να τους συμπεριφερόμαστε, αν χρειάζεται να έχουμε κάποια ειδική στάση απέναντί τους, τι να προσέχουμε και κατά πόσο τελικά τα μοναχοπαίδια είναι πιο κακομαθημένα, πιο έξυπνα ή πιο επιτυχημένα στη ζωή τους.

 

Γιατί στις μέρες μας συναντάμε όλο και περισσότερες οικογένειες μʼ ένα παιδί;

 

Αυτό που χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε είναι ότι δεν υπάρχουν κανόνες για το πόσα παιδιά θα πρέπει να έχει ένα ζευγάρι, γιατί τελικά δεν παίζει ρόλο μόνο το μέγεθος της οικογένειας για το πόσο καλά θα λειτουργεί, αλλά και οι σχέσεις και η δυναμική που αναπτύσσονται μέσα της. Πάντως οι οικογένειες με ένα παιδί είναι ένα ολοένα και συχνότερο φαινόμενο επειδή:

 

- Έχουν αλλάξει οι ρόλοι των δύο φύλων στην οικογένεια. Η γυναίκα καλείται σήμερα να αναλάβει και επαγγελματικό ρόλο, εκτός από αυτόν της συντρόφου και της μητέρας, με αποτέλεσμα να διαθέτει πλέον περιορισμένο χρόνο για την ανατροφή των παιδιών.

 

- Η γυναίκα δίνει έμφαση στις σπουδές της και στην επαγγελματική της αποκατάσταση, με αποτέλεσμα να αποφασίζει να παντρευτεί και να κάνει παιδιά σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία, γεγονός που μειώνει το περιθώριο για την απόκτηση περισσότερων παιδιών.

 

- Έχουν αυξηθεί οι οικονομικές απαιτήσεις για την ανατροφή ενός παιδιού.

 

- Έχει αυξηθεί ο αριθμός των διαζυγίων (συχνά μετά από λίγα χρόνια γάμου), αλλά και των μονογονεϊκών οικογενειών, όπου κατά κανόνα δεν ευνοείται η απόκτηση περισσότερων παιδιών.

 

Δεν είναι όλα τα μοναχοπαίδια το ίδιο

 

Είναι βέβαιο ότι η ύπαρξη ενός ή περισσότερων παιδιών διαφοροποιεί τη δυναμική που αναπτύσσεται στην οικογένεια, καθώς και τη στάση των γονιών, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται και οι αντιλήψεις των παιδιών για τον εαυτό τους, οι προσδοκίες τους, η συμπεριφορά τους. Όμως όλες οι οικογένειες που έχουν ένα παιδί δεν είναι ίδιες. Και επιπλέον, όλα τα μοναχοπαίδια δεν είναι ίδια. Παρʼ όλα αυτά, για τα μοναχοπαίδια υπάρχουν κάποια στερεότυπα που διαμορφώνουν μια παγιωμένη και κοινή αντίληψη που έχουμε γιʼ αυτά. Έτσι, τείνουμε να θεωρούμε ότι ένα μοναχοπαίδι είναι εξ ορισμού κακομαθημένο, προβληματικό, προνομιούχο, εγωκεντρικό, ακοινώνητο, ανώριμο, επιθετικό, μοναχικό, υπερευαίσθητο, ότι έχει φανταστικούς φίλους κ.ά. Δεν μπορούμε όμως να βγάζουμε τόσο γενικά συμπεράσματα, για τον απλούστατο λόγο ότι δεν είναι δυνατόν όλοι οι άνθρωποι που μεγάλωσαν χωρίς αδέρφια να είναι ίδιοι. Μπορεί, δηλαδή, ένα μοναχοπαίδι να είναι υπερπροστατευμένο, να νιώθει μοναξιά, να είναι κακομαθημένο, φοβισμένο, θαρραλέο, υπεύθυνο, ανεύθυνο κλπ. Όλα αυτά βέβαια εξαρτώνται από την προσωπικότητα των γονιών αλλά και του ίδιου του παιδιού, από τους λόγους για τους οποίους δεν υπήρξε άλλο παιδί (π.χ. επειδή αυτή ήταν η απόφαση του ζευγαριού, επειδή δεν μπόρεσαν ή δεν πρόλαβαν να κάνουν άλλο παιδί), τη σχέση των γονιών (αν είναι μαζί, αν έχουν καλή σχέση, αν είναι χωρισμένοι, αν για κάποιο λόγο υπάρχει μόνο ο ένας γονιός κ.λπ.). Επιπλέον, όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά ορίζονται με διαφορετικό τρόπο από τον καθένα μας. Για παράδειγμα, τι σημαίνει το χαρακτηριστικό «κακομαθημένος»; Μπορεί να σημαίνει ότι ένα παιδί έχει όσα χρήματα θέλει ή ότι έχει απόλυτη ελευθερία από τους γονείς του στις εξόδους. Αλλά αυτά τα δύο είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ τους. Έτσι, καταλαβαίνουμε ότι αυτοί οι γενικοί χαρακτηρισμοί είναι αυθαίρετοι και συχνά λανθασμένοι.

 

Σε τι διαφέρουν τα μοναχοπαίδια από τα άλλα παιδιά;

 

Τα ευρήματα των επιστημονικών ερευνών σχετικά με τα μοναχοπαίδια δίνουν ενδείξεις ότι:

 

- Τα παιδιά αυτά υστερούν κατά μέσο όρο ως προς τις κοινωνικές τους δεξιότητες και την κοινωνικότητα. Αυτό, σύμφωνα με τους ειδικούς, εξηγείται, καθώς η ποιότητα της σχέσης μεταξύ αδερφών αποτελεί προγνωστικό δείκτη κοινωνικής προσαρμογής, οπότε - απουσία αυτής της σχέσης και των εμπειριών (π.χ. να μοιράζονται από την αγάπη και την προσοχή των γονιών τους, μέχρι τα χρήματα της οικογένειας) που αναπτύσσονται μέσα σε αυτή από τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού μπορεί να μειώνει τις δυνατότητες της μετέπειτα κοινωνικής και διαπροσωπικής προσαρμογής του.

 

- Τα μοναχοπαίδια παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά άγχους, κατάθλιψης και διαπροσωπικής εξάρτησης, καθώς επίσης και χαμηλότερη αυτοεκτίμηση και μειωμένη αίσθηση ότι είναι αγαπητά στην οικογένειά τους.

 

- Τα μοναχοπαίδια, όπως και τα πρωτότοκα παιδιά, έχουν συνήθως χειρότερη φυσική κατάσταση και μειωμένες αθλητικές επιδόσεις σε σχέση με τα υστερότοκα παιδιά. Έχουν όμως υψηλότερη νοητική και ακαδημαϊκή επίδοση σε σχέση με τα υστερότοκα.

 

Οδηγίες χρήσης

 

Σίγουρα οι ειδικοί έχουν να μας δώσουν εκατοντάδες συμβουλές για το πώς πρέπει να φερθούμε στα παιδιά μας, είτε είναι ένα είτε πολλά. Και είναι πολύ πιθανό προσπαθώντας να ακολουθήσουμε τις συμβουλές τους να δούμε ότι δυσκολευόμαστε, κι αυτό γιατί στην ανατροφή ενός παιδιού, εκτός από τους κανόνες, παίζει ρόλο η προσωπικότητα τόσο η δική του όσο και των γονιών, που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

 

Βοήθηστε το να κοινωνικοποιηθει. Αν το παιδί έρχεται σε επαφή μόνο με ενηλίκους, κινδυνεύει να δυσκολευτεί να συνεννοηθεί με άλλα παιδιά, να μην μπορεί να μοιραστεί τίποτα, να νομίζει ότι οι επιθυμίες του θα ικανοποιούνται αυτόματα από όλους. Καλές ευκαιρίες να κοινωνικοποιηθεί είναι ο παιδικός σταθμός, η κατασκήνωση και βέβαια η παρέα με άλλα παιδιά.

 

Τα παιδια χρειαζονται oρια. Αυτό σημαίνει ότι είναι απαραίτητο να συνειδητοποιήσουμε ότι χρειάζεται να λέμε «όχι» στα παιδιά μας. Το να μη λέμε «όχι» σʼ ένα παιδί δεν είναι ένδειξη αγάπης, αλλά αδυναμία μας να αρνηθούμε. Έτσι κι αλλιώς, θα ακούσει πολλά «όχι» στη ζωή του και είναι σκόπιμο να είναι προετοιμασμένο γιʼ αυτό.

 

Μάθετέ το να σεβεται την προσωπικoτητα των αλλων παιδιων. Και επίσης να λύνει τις διαφορές του ήρεμα και ειρηνικά, καθώς και να βοηθάει τα άλλα παιδιά όταν το έχουν ανάγκη.

 

Δεν πρεπει να επενδυουμε ολα τα ονειρα και τις ελπiδες μας στο παιδι μας. Το φορτίο είναι βαρύ γιʼ αυτό. Επιπλέον, κινδυνεύουμε να αποκτήσουμε ένα πολύ καταπιεσμένο παιδί.

 

Βοηθηστε το να παιρνει πρωτοβουλιες, Να αναλαμβανει ευθυνες και να κανει τα δικα του λαθη. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να το προστατεύουμε υπερβολικά (ούτε βέβαια και να το αφήνουμε χωρίς όρια), να αποφεύγουμε να το υπηρετούμε (π.χ. να μαζεύουμε τα παιχνίδια ή το δωμάτιό του), αλλά και να το κατευθύνουμε συνέχεια. Όλοι, ακόμη και τα παιδιά, μαθαίνουμε από τα λάθη και τις αποτυχίες μας.

 

Απελευθερωστε το. Είναι φυσικό όταν υπάρχει ένα και μοναδικό παιδί οι γονείς να έχουν περισσότερες απαιτήσεις από αυτό, με αποτέλεσμα εκείνο να κουράζεται. Γιʼ αυτό, οι γονείς θα πρέπει να κόψουν από νωρίς τον ομφάλιο λώρο, να το απελευθερώσουν, να το χειραφετήσουν, ώστε να μη γίνει ένας υπερπροστατευμένος ενήλικος.

 

Μαθετέ του να μοιραζεται. Το μοίρασμα είναι μια κοινωνική ικανότητα που τα παιδιά πρέπει να μάθουν από νωρίς. Γιʼ αυτό, μάθετέ του να μοιράζεται όχι μόνο το χρόνο και την προσοχή του, αλλά και υλικά πράγματα.

 

Δειξτε του ιδιαιτερη προσοχη αν ειστε διαζευγμενοι. Όταν το παιδί δεν ζει και με τους δυο γονείς, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή (ειδικά όταν είναι μοναχοπαίδι και δεν έχει αδέρφια-συμμάχους σε μια δύσκολη κατάσταση). Αν υπάρχει άλλος γονιός, θα πρέπει να έχει όση περισσότερη επαφή γίνεται μαζί του.Φυσικά, οι γονείς χρειάζεται να προσπαθούν να έχουν μεταξύ τους καλή σχέση και συνεννόηση. Αν ο άλλος γονιός δεν υπάρχει (η οικογένεια είναι μονογονεϊκή), θα πρέπει με κάποιο τρόπο να έχει το πρότυπο που του λείπει (π.χ. στενή επαφή μʼ ένα θείο, νονό, θεία) και βέβαια δεν θα πρέπει ο γονιός (συνήθως η μητέρα) με τον οποίο μεγαλώνει να πέφτει πάνω του και να επενδύει υπερβολικά σε αυτό, γιατί το παιδί ίσως νιώσει ότι καλείται να αναλάβει το ρόλο του προστάτη, του φίλου κ.λπ.

 

Τους λείπει τελικά ένα αδερφάκι;

 

Κάθε μοναχοπαίδι που μεγαλώνει με τους δύο ή -ακόμα περισσότερο- με τον ένα γονιό θα είχε ανάγκη από έναν αδερφό ή αδερφή στο πρόσωπο του οποίου θα έβρισκε ένα σύμμαχο μέσα στην οικογένεια, κάποιον για να επαναστατήσουν μαζί απέναντι στους γονείς και στο μέλλον να μοιραστούν τα όποια προβλήματα και τις υποχρεώσεις που θα προκύψουν στην οικογένεια. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι τα μοναχοπαίδια είναι δυστυχισμένα, στερημένα ή νιώθουν πολύ έντονα την έλλειψη. Ανάλογα με τις συνθήκες (π.χ. αν μεγαλώνουν πολύ κοντά στα ξαδέρφια τους ή μόνα τους), την προσωπικότητά τους (π.χ. αν είναι εξωστρεφή ή εσωστρεφή), αλλά και την προσωπικότητα και τη σχέση των γονιών τους (π.χ. αν είναι υπερπροστατευτικοί ή πιο φιλελεύθεροι) τα παιδιά μπορεί να νιώθουν μοναξιά ή να μην τους λείπει καθόλου ένας αδερφός ή αδερφή.

 

Είναι τα μοναχοπαίδια πιο επιτυχημένα στο σχολείο και στο επάγγελμα;

 

Πρόσφατες έρευνες έδειξαν πως τα μοναχοπαίδια έχουν αρκετά υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Αυτό συμβαίνει, πρώτον, γιατί απολαμβάνουν περισσότερες παροχές και, δεύτερον, γιατί έρχονται περισσότερο σε επαφή με ενηλίκους, γεγονός που τα βοηθάει να ωριμάσουν γρηγορότερα. Επίσης, το γεγονός ότι ασχολούνται περισσότερο με τον εαυτό τους (διαβάζουν μόνα τους ή παίζουν κάποιο μουσικό όργανο) βοηθά πολύ στην προσωπική τους εξέλιξη.

[ROULITSA]

και ορίστε ένα "in" κείμενο

 

 

"Η υπερβολική αύξηση των τιμών σε αντίθεση με τη μείωση των μισθών, κάνει το κόστος των παιδιών να έχει αυξηθεί υπερβολικά. Αν δε, ανήκεις στη κατηγορία των γονιών που θέλουν τα παιδιά τους να πηγαίνουν σε ιδιωτικό σχολείο τότε πια ξεπερνάς κάθε όριο οικονομικού προϋπολογισμού. Αν πάλι έχεις κάνει ένα προηγούμενο γάμο και έχεις ήδη παιδί, αυτόματα περιορίζεσαι σε ακόμα ένα , απλά για να επισφραγίσεις τη σχέση σου.

 

 

 

Τι γίνεται όμως με το μοναχοπαίδι; Δε χρειάζεται παρέα; Και αν πάνω του στηρίξουμε όλα μας τα όνειρα και αυτό μας βγάλει ψεύτες;

 

Το μοναχοπαίδι πρέπει να το αφήνουμε να αναλαμβάνει ευθύνες και βέβαια να του παρέχουμε και κάποιες ελευθερίες. Δεν χρειάζεται να είμαστε υπερπροστατευτικοί και απαιτητικοί μαζί του.

 

Φροντίστε να το στείλετε σε παιδικό σταθμό νωρίτερα έτσι ώστε να καταφέρει να κοινωνικοποιηθεί ευκολότερα. Λόγω του ότι δεν υπάρχουν άλλα παιδάκια στο σπίτι δεν θα δέχεται εύκολα να μοιράζεται τα πράγματα του και δεν θα του αρέσει όταν το επιπλήττουν για κάποια ζημιά. Στο παιδικό σταθμό όμως αυτά παύουν να ισχύουν και το παιδί κάνει φιλίες ακόμα ευκολότερα.

 

Τελικά δεν θα πρέπει να φερόμαστε στα μοναδικά παιδιά μας λες και είναι γυάλινες κούκλες και φοβόμαστε μήπως σπάσουν. Αφήστε τα να κάνουν λάθη, να τιμωρηθούν και να απολαύσουν όλες τις χαρές της παιδικής ηλικίας χωρίς να έχουν «επιστάτες» πάνω από το κεφάλι τους"

 

Κορίτσια καλό σβκ.