Η έλλειψη μητρικής στοργής αλλάζει και τα γονίδιά μας

[gavrias]

ΤΗΕ ECONOMIST

 

Πριν από μερικά χρόνια, Καναδοί ερευνητές κατέληξαν σε ένα ιδιαιτέρως ανησυχητικό συμπέρασμα. Η απλή εγκατάλειψη των νεογέννητων ποντικών από τη μητέρα τους στάθηκε ικανή να μεταβάλλει οριστικά τη λειτουργία των γονιδίων τους. Οσες μητέρες δεν έγλειφαν αρκετά συχνά τα νεογνά τους -δηλαδή, σε ανθρώπινα μεγέθη, τα παραμελούσαν- τελικά έφερναν στον κόσμο παιδιά πολύ πιο αγχώδη από αυτά πειραματόζωων που τους χάριζαν απλόχερα τη μητρική φροντίδα. Επιπροσθέτως, η έλλειψη της μητρικής αγάπης, όπως ανακάλυψαν οι ερευνητές, ήταν αρκετή για να αλλάξει οριστικά ένα γονίδιο που ήλεγχε την ορμόνη του στρες.

Μετά την ανακάλυψη της γενικής μεταβολής στα πειραματόζωα, οι ερευνητές αναρωτήθηκαν κατά πόσο θα ήταν δυνατόν να συμβαίνει το ίδιο και στον άνθρωπο. Μόλις, όμως, πρόσφατα άρχισαν να αναζητούν απαντήσεις στο ερώτημά τους, μελετώντας την εγκεφαλική δομή ανθρώπων που είχαν βάλει τέρμα στη ζωή τους.

 

Ο τομέας στον οποίο εντάσσεται η καινοτόμος ερευνητική προσπάθεια ονομάζεται επιγενετική και αφορά την αμφίδρομη σχέση που διέπει τα γονίδιά μας, τα οποία είναι καθορισμένα για ολόκληρη τη ζωή και το περιβάλλον, που, μεταβάλλεται διαρκώς.

 

Οταν γεννιόμαστε, διαθέτουμε κάποια γονίδια που παραμένουν όμοια και αναλλοίωτα μέχρι τη στιγμή του θανάτου και άλλα που ενεργοποιούνται σε κάποια χρονική στιγμή και μετά «σιωπούν». Αυτή ακριβώς η αλλαγή έχει έχει τεράστια σημασία. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι το ανοιγοκλείσιμο των γονιδιακών διακοπτών μπορεί να οφείλεται σε απλά και συνηθισμένα πράγματα όπως τα διατροφικά συμπληρώματα ή ακόμα το έντονο στρες. Ο Μοσέ Σζιφ και οι συνεργάτες του στο πανεπιστήμιο ΜακΓκιλ του Καναδά γνωρίζαν ότι το ένα πέμπτο των ανθρώπων που επιλέγουν να αυτοκτονήσουν έχουν υποστεί κακοποίηση στην παιδική τους ηλικία. Για να καταλήξουν σε συμπεράσματα οι ερευνητές μελέτησαν τον εγκέφαλο 13 αυτοχείρων και 11 ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους σε αυτοκινητικά δυστυχήματα. Τα μέλη της δεύτερης ομάδας είχαν ευτυχισμένα παιδικά χρόνια.

 

Ειδικότερα, ο δρ Σζιφ και η ομάδα του μελέτησαν το γονίδιο που ευθύνεται για την παραγωγή του ριβοσωμικού RNA, το οποίο ελέγχει την παραγωγή των πρωτεϊνών. Η σύνθεση αυτών των χημικών είναι απαραίτητη στον εγκέφαλο για τη δημιουργία νέων συνάψεων, όπως συμβαίνει όταν μαθαίνουμε κάτι καινούργιο ή το επαναφέρουμε στη μνήμη. Οι ερευνητές έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το τι συμβαίνει στον ιππόκαμπο, τη δομή του εγκεφάλου που επηρεάζει την ψυχική μας διάθεσή.

 

Εκτός λειτουργίας

 

Τα γονίδια τίθενται εκτός λειτουργίας όταν ένας χημικός δείκτης, μία ομάδα μεθυλίου, προστίθεται στο γενετικό υλικό. Οταν οι επιστήμονες μελέτησαν αυτά τα γονίδια στον ιππόκαμπο ανακάλυψαν, στην ομάδα των ανθρώπων που είχαν αυτοκτονήσει, ότι πολλά -πολύ περισσότερα απ' ό,τι στην ομάδα ελέγχου- είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας. Στην παρεγκεφαλίδα, άλλο σημείο του εγκεφάλου, το οποίο δεν έχει σχέση με την ψυχική διάθεση δεν υπήρχαν μεταβολές στα επίπεδα μεθυλίωσης μεταξύ των δύο ομάδων. Αυτό για τους επιστήμονες σημαίνει ότι η υπερμεθυλίωση στην ομάδα των αυτοχείρων δεν αποτελεί συνηθισμένη και άνευ σημασίας αλλαγή αλλά αντίδραση σε συγκεκριμένο αίτιο, όπως είναι η κακοποίηση κατά την παιδική ηλικία. Τα συμπεράσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση Public Library of Science (PloS) One.

 

ΠΗΓΗ:http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_1_14/06/2008_274010

[Νίκη]

Πολύ ενδιαφέρον άρθρο... Σε ευχαριστούμε ξανθούτσικο.