φόβος ή κακομάθημα;

καλημέρα..θα σας πω το πρόβλημα που αντιμετωπίζω με την κόρη μου με αφορμή ένα χθεσινό περιστατικό...είμαστε λοιπόν στο κολυμβητήριο και η μικρή μου πήγε να κάνει ντουζ με μια φίλη της-από πίσω κι εγώ με την άλλη μαμά-και η κόρη μου είδε( ένα ζουζούνι, με αποτέλεσμα να μη θέλει να μπει σε εκείνο το ντουζ αλλά σε άλλο , έκανε σαν τρελή, φώναζε κτλ..φυσικά και το άλλο κορίτσι-ένα χρόνο μεγαλύτερο-παρασύρθηκε κι ήθελε κι αυτό φοβισμένο να ακολουθήσει..προσπάθησα να δω αν υπήρχε τίποτα μέσα στο ντουζ δεν έβλεπα ΤΙΠΟΤΑ ..τέλος πάντων ακολούθησε πανικός, η άλλη μαμά μου έλεγε "δώστης μία να μη το ξανακάνει(!)", "τι τρελή είναι η κόρη σου", η κόρη μου να φωνάζει, τελικά έγινε το χατίρι της μικρής που έκανε το δικό της...

γυρνώντας σπίτι της μίλησα αυστηρά αλλά και γλυκά ότι τα ζουζούνια δεν μας κάνουν τίποτα αλλά ότι αυτά μας φοβούνται, της διάβασα ένα αντίστοιχο βιβλίο που έχουμε κτλ..

δεν ξέρω τι γίνεται...τον τελευταίο καιρό, χωρίς να υπάρχει κάποια αλλάγή στο σπίτι μας έχει γίνει υπερευαίσθητη-αν και πάντα ήταν όπως λέω κι εγώ δύσκολη..δηλαδή φοβάται τα ζουζούνια σε σημείο να μη θέλει να βγει στη βεράντα, κλαίει δέκα ώρες και κουτσαίνει για ένα ασήμαντο χτύπημα, δε δίνει τα παιχνίδια στις φίλες της και θυμώνει με το παραμικρί μαζί τους λέγοντας το περιβόητο"δε σ'εχω φίλη" και παρουσιάζει φάσεις εγωισμού και "κακίας" με αποτέλεσμα να τη μαλώνω συνέχεια...

χθες μάλιστα το βράδυ μου είπε και το κορυφαίο"αφού το ξέρω δεν μ' αγαπάς" και έπεσα στα πατώματα...της εξήγησα βέβαια ότι την αγαπώ πάρα πάρα πολύ...καμιά ιδέα;βοήθεια!!!

Τα παιδιά πάντα κάτι λένε με τη συμπεριφορά τους.

Κάτι έχει γίνει. Μην το αγνοείς, ψάξτο. Ίσως στο σχολείο???????????

Σε καμιά περίπτωση μην την πιέζεις. Ειδικά με τα ζουζούνια. Με κάτι βλακίες όπως αυτήν που σου είπε η άλλη μαμά για το χαστούκι, έχω φτάσει 33 ετών και αν δω ακρίδα, κατσαρίδα, σαμιαμίδι και ότι άλλο μπορείς να φανταστείς, τσιρίζω και περιμένω τον "εξολοθρευτή" (σύζυγο) να το σκοτώσει. Η χειρότερη ατάκα που θυμάμαι είναι¨:"είναι μεγαλύτερο από εσένα, τι θα σου κάνει?" γκρρ

Όσο για την υπόλοιπη συμπεριφορά, επιμένω :Ψάξτο στο σχολείο.

Ρίξε μια ματιά και εδώ.

http://parents.org.gr/forum/showthread.php?t=21172

Αναφέρονται μεμονωμένες φοβίες, αυτό που γράφεις νομίζω ότι δείχνει κάτι άλλο.

σ'ευχαριστώ Μαρία μου..όσο ξέρω κι όσο έχω μιλήσει με τη δασκάλα της δεν μου έχει αναφέρει κάτι...πραγματικά έχω απελπιστεί..αύριο θα πάμε στο εξοχικό κάποιων φίλων για διήμερο και τρέμω για τις αντιδράσεις της....

Βρήκα αυτό, στο γκουγκλ ίσως σε βοηθήσει σε κάτι

Με ποιους τρόπους διατηρούμε ανεπιθύμητη συμπεριφορά;

Η ανεπιθύμητη συμπεριφορά προκαλείται πολλές φορές από ορισμένες καταστάσεις ή γεγονότα. Πρέπει να προσέχουμε ιδιαίτερα τις καταστάσεις που προκαλούν την ανεπιθύμητη συμπεριφορά. Μερικές φορές μπορούμε να τις αποφύγουμε, για να μην χρειαστεί να μαλώσουμε με το παιδί. Το σούπερ μάρκετ μπορεί να είναι μια τέτοια πρόκληση. Είναι το ερέθισμα για πολλά παιδιά να επιμένουν να τα αγοράσει κάτι ο γονιός.

Άλλη τέτοια κατάσταση που ίσως προκαλέσει δύσκολη συμπεριφορά, μπορεί να είναι καμιά φορά ορισμένος επισκέπτης στο σπίτι. Τα παιδιά συμπεριφέρονται διαφορετικά τότε συνήθως. Ή όταν πάτε σε κάποιο σπίτι, όπου δεν υπάρχουν παιδιά, και επομένως ούτε παιχνίδια και παιδικό περιβάλλον. Αυτή είναι μια δύσκολη κατάσταση για τα παιδιά σας.

Αλλά επίσης ενθαρρύνεται αν ακολουθείται από θετικές συνέπειες. Ακούγεται περίεργα, αλλά είναι δεδομένο ότι εμείς οι γονείς ενθαρρύνουμε και επιβραβεύουμε την ανεπιθύμητη συμπεριφορά των παιδιών μας άθελα μας, πολύ περισσότερο από ο, τι νομίζουμε.

προκλητική → ανεπιθύμητη ↔ ενθάρρυνση

κατάσταση συμπεριφορά

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά ενθαρρύνεται πιο συχνά από ότι νομίζετε.

Αν κάποια συμπεριφορά είχε κάποτε ευχάριστες συνέπειες, η πιθανότητα είναι μεγάλη ότι θα επαναληφθεί στο μέλλον.

Πολλές φορές η ανεπιθύμητη συμπεριφορά επιβραβεύεται από μόνη της και συνεπώς ενθαρρύνεται.

Παράδειγμα:

Η Στέλλα (4 χρ) προέρχεται από μια ήρεμη οικογένεια. Είναι ένα γλυκό παιδί, που δεν συμπεριφέρεται ποτέ επιθετικά. Τώρα πήγε για πρώτη φορά στον παιδικό σταθμό. Εκεί έμαθε να συμπεριφέρεται επιθετικά. Έπαιζε με ένα αυτοκινητάκι, όταν ο Γιώργος (4 χρ) της το άρπαξε. Ξαφνιάστηκε πολύ και δεν ήξερε τι να κάνει. Κάποια άλλη φορά που πλησίασε ο Γιώργος, κράτησε σφιχτά το παιχνιδάκι της. Τώρα που ο Γιώργος δεν μπόρεσε να το πάρει τόσο εύκολα, της δίνει ένα χαστούκι. Ξαφνιασμένη - δεν είχε δει τέτοια πράγματα άλλη φορά - αφήνει το παιχνιδάκι.

Μερικές μέρες μετά η Μαρία παίζει με μια κούκλα, που την θέλει και η Στέλλα. Η Στέλλα πλησιάζει την Μαρία, και θέλει να αρπάξει την κούκλα. Όταν η Μαρία δεν την δίνει, η Στέλλα την χτυπάει, παίρνει την κούκλα και φεύγει.

Η Στέλλα λοιπόν έμαθε καινούρια συμπεριφορά μιμούμενη την συμπεριφορά του Γιώργου. Επιβραβεύεται γι’ αυτό: το να χτυπάει την Μαρία επιβραβεύεται με το να πάρει την κούκλα. Η πιθανότητα είναι μεγάλη να χρησιμοποιήσει ξανά την καινούρια συμπεριφορά -να χτυπάει - στο μέλλον.

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά ενθαρρύνεται όταν επιβραβεύεται πραγματικά.

Παράδειγμα:

Ο πατέρας και η μητέρα θέλουν να τρώει μόνη της η Ελισάβετ (3 χρ) στο τραπέζι. Η Ελισάβετ ξέρει να χρησιμοποιεί πιρούνι και κουτάλι. Ξέρει να βάλει το φαγητό στο στόμα της αρκετά καλά. Δεν προσέχει όμως πολύ και όταν όλοι έχουν ήδη τελειώσει, η Ελισάβετ ακόμα δεν έφαγε σχεδόν τίποτα. Η μητέρα τότε κάθεται δίπλα της και την ταΐζει.

Το να κάθεται η μητέρα δίπλα της και να την βοηθάει, είναι μια τεράστια επιβράβευση για την Ελισάβετ. Γίνεται πολύ ελκυστικό γι’ αυτήν να τρενάρει το φαγητό της από εδώ και μπρος. Αν η Ελισάβετ τρώει γρήγορα για μια φορά, η μητέρα το θεωρεί φυσιολογικό, και δεν του δίνει σημασία. Ίσα ίσα θα χαρεί να δώσει περισσότερη σημασία στα άλλα παιδιά ή στον άνδρα της. Γι’ αυτό θα δώσει λιγότερη σημασία στην επιθυμητή συμπεριφορά της Ελισάβετ από ότι δίνει στην ανεπιθύμητη συμπεριφορά.

Έτσι η επιθυμητή συμπεριφορά δεν ενθαρρύνεται. Χειρότερα: η έλλειψη επιβράβευσης λειτουργεί σαν τιμωρία, σαν αποθάρρυνση της επιθυμητής συμπεριφοράς (το να τρώει μόνη της).

Η Ελισάβετ λοιπόν μαθαίνει ότι θα της δώσει πολλή σημασία όταν αργεί με το φαγητό της, και ότι δεν της δίνουν τόση σημασία όταν τρώει γρήγορα. Η Ελισάβετ μαθαίνει να αργεί.

Παράδειγμα:

Ο Χρήστος τρέχει πάνω-κάτω στο σούπερ μάρκετ και σκοντάφτει συνέχεια στους ανθρώπους. Ο πατέρας φωνάζει όλη την ώρα «σταμάτα» και «πρόσεχε», αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Στο τέλος δίνει στο παιδί ένα παγωτό. Ο Χρήστος ηρεμεί για λίγο.

Ο πατέρας και ο Χρήστος μαθαίνουν ανεπιθύμητη συμπεριφορά, επειδή επιβραβεύεται. Το τρέξιμο του Χρήστου επιβραβεύτηκε με ένα παγωτό. Η πιθανότητα να τρέχει πάλι την άλλη φορά είναι πολύ μεγάλη. Ο πατέρας επιβραβεύτηκε επίσης που έδωσε το παγωτό, γιατί ο Χρήστος ηρέμησε για λίγο. Και στον Χρήστο και στον πατέρα επιβραβεύτηκε η ανεπιθύμητη συμπεριφορά. Γι’ αυτό αυξάνεται η πιθανότητα να συμπεριφέρονται και οι δύο ανεπιθύμητα ξανά.

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά ενθαρρύνεται πολλές φορές με κήρυγμα, γκρίνια και ζάλη.

Όταν ο γονιός δίνει σημασία στο παιδί, το επιβραβεύει. Φυσικά όταν δίνουμε θετική σημασία (χαμόγελο, ωραία λόγια, κ.λ.π.) είναι η καλύτερη επιβράβευση. Αλλά και το κηρύγματα, η γκρίνια, κ.λ.π. είναι μορφές του να δίνεις σημασία. Ακόμα και το ξύλο είναι σημασία (αρνητική σημασία)!! Το να μην δίνεις καθόλου σημασία είναι το χειρότερο που μπορεί να πάθει ένα παιδί.

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά ενθαρρύνεται όταν βοηθά να σταματήσει μια δυσάρεστη κατάσταση.

Παράδειγμα:

Μόλις η Ρία ξαπλώνει στο κρεβάτι της, αρχίζει να κλαίει. Ο πατέρας ή η μητέρα έρχονται τότε κοντά της και κάθονται στην άκρη του κρεβατιού. Η Ρία σταματάει να κλαίει, αλλά ο γονιός αναγκάζεται να μείνει μαζί της μέχρι να την πάρει ο ύπνος.

Μια μέρα η μητέρα είναι πολύ κουρασμένη. Δεν έχει διάθεση να κάθεται στο κρεβάτι της Ρίας. Όταν φεύγει από εκεί όμως, η Ρία αρχίζει να κλαίει. Αγανακτισμένη η μητέρα επιτρέπει στην Ρία να κοιμηθεί στο κρεβάτι μαζί της: μια τεράστια επιβράβευση για την Ρία. Αμέσως την παίρνει ο ύπνος. Την άλλη μέρα: ξανά το ίδιο βιολί.

Το κλάμα της Ρίας και η εξαρτημένη συμπεριφορά επιβραβεύονται επειδή:

σταματάει μια δυσάρεστη κατάσταση γι’ αυτήν, δηλ. το να είναι μόνη της στο κρεβάτι.

η ευχάριστη παρουσία των γονιών.

κοιμάται ζεστά στο κρεβάτι των γονιών.

Οι γονείς της Ρίας ενθάρρυναν άθελα τους αυτήν την ανεπιθύμητη συμπεριφορά, επειδή και γι’ αυτούς σταμάτησε η δυσάρεστη κατάσταση, και επιβραβεύτηκαν οι ίδιοι για την λανθασμένη αντιμετώπιση τους (=ενθαρρύνθηκαν):

η Ρία δεν έκλαιγε πια.

η μητέρα δεν ήταν πια αναγκασμένη να καθίσει στο κρεβάτι της Ρίας

οι γονείς δεν χρειάστηκε πλέον να δίνουν σημασία στο πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί μεταξύ τους λόγω του άλυτου προβλήματος της Ρίας. Η παρουσία της Ρίας στο κρεβάτι τους, προλάβαινε μακροχρόνιες συζητήσεις: μια επιβράβευση για το να πάρουν την Ρία κοντά τους.

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά ενθαρρύνεται όταν δεν επιμένουμε στην τιμωρία

Παράδειγμα:

Ο Μάρκος (7 χρ) παίζει στο τραπέζι. Όταν είναι η ώρα του φαγητού ο πατέρας του λέει να τακτοποιήσει τα παιχνίδια του. Ο Μάρκος δεν θέλει. Ο πατέρας του το ξανάλεει. Ο Μάρκος αρνείται. Ο πατέρας γκρινιάζει ότι περιμένει λίγη συνεργασία και βοήθεια εκ μέρος του Μάρκου. Ο Μάρκος είναι τέλος πάντων 7 χρονών!. Αλλά ο Μάρκος δεν συνεργάζεται. Ο πατέρας θυμώνει και ρίχνει τα παιχνίδια κάτω στο πάτωμα, κατόπιν στρώνει το τραπέζι. Συνεχίζει να γκρινιάζει στον γιο του, και όταν σερβιρίστηκε το φαγητό, λέει: «Δεν θα φας, αν δεν μαζεύεις.»

Ο Μάρκος τους κοιτάει λίγο, αλλά παραμένει ανάμεσα στα παιχνίδια του καθισμένος στο πάτωμα. «Πεινάω» είναι το μόνο που λέει μερικές φορές. Όταν οι άλλοι τελείωσαν, η μητέρα βαρέθηκε την κατάσταση. Πιάνει τον Μάρκο, τον βάζει στην καρέκλα του και διατάζει: «Σταμάτα επιτέλους και φάγε!»

Εδώ βλέπουμε τα εξής σημεία:

ο πατέρας έπρεπε να εξηγήσει τι έπρεπε να κάνει ο Μάρκος την στιγμή που ο Μάρκος αρνήθηκε για πρώτη φορά να μαζέψει τα παιχνίδια του. Τώρα η εξήγηση (=σημασία) ήρθε σαν επιβράβευση για τον Μάρκο.

ο πατέρας αντιδρά αρκετά επιθετικά, όταν ρίχνει τα παιχνίδια του γιου του κάτω. Αυτό είναι ένα γερό παράδειγμα, που ο Μάρκος σίγουρα θα δείξει και αυτός κάποια φορά.

έπειτα ο πατέρας συνεχίζει να γκρινιάζει και να σχολιάζει, δηλ. δίνει πολλή αρνητική σημασία και επιβράβευση για την ανεπιθύμητη συμπεριφορά του Μάρκου.

ο πατέρας και η μητέρα δεν συμφωνούν με την αντιμετώπιση του. Αυτό προκαλεί μια ασάφεια και υπάρχει ο κίνδυνος ότι ο Μάρκος θα το εκμεταλλευτεί.

η μητέρα βασικά επιβραβεύει την ανεπιθύμητη συμπεριφορά του Μάρκου. Η ανυπακοή του, το πείσμα του και η γκρίνια του για φαγητό επιβραβεύονται φανταστικά με το να του κάνει το χατίρι και να του δώσει φαγητό!

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά των γονιών επίσης ενθαρρύνεται

Παράδειγμα

Η Μαρία (8 χρ.) και η Εύη (10 χρ) μαλώνουν συνέχεια. Η μητέρα τους ζήτησε επανειλημμένα να σταματήσουν, αλλά μάταια. Τώρα χάνει την υπομονή της και φωνάζει με δυνατή φωνή: «Σταματήστε επιτέλους. Μου δημιουργείτε πονοκέφαλο!» Τα παιδιά τρομάζουν από την ένταση της φωνής της μητέρας και όντως σταματάνε τον καυγά. Παίζουν ήρεμα τώρα και η μητέρα συγκεντρώνεται στην δουλειά της επιτέλους. Αλλά ξεχνάει να ενθαρρύνει την επιθυμητή, ήρεμη συμπεριφορά των κοριτσιών, να επιβραβεύει. Δεν περνούν 10 λεπτά και πάλι αρχίζουν να μαλώνουν. Η μητέρα νομίζει ότι ξέρει την λύση τώρα και φωνάζει ξανά: «Μου δημιουργείτε πονοκέφαλο!» Ο καυγάς σταματάει όντως, αλλά όσο η μητέρα δεν επιβραβεύει την σωστή στιγμή, θα αναγκάζεται συνέχεια να χρησιμοποιεί την φωνή της ώστε να κάνουν τα κορίτσια μόνο μια πολύ σύντομη ειρήνη.

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά γίνεται πιο διαρκής αν ενθαρρύνεται που και που.

Παράδειγμα:

Η Ρία που έκλαιγε την νύχτα. Το κλάμα της ενθαρρυνόταν τόσο πολύ, που άρχιζε να κλαίει όλο και περισσότερο, και την ημέρα, και πάντα χωρίς προφανή λόγο. Δεν ωφελούσε να γκρινιάζει η μητέρα. Η μητέρα δοκίμασε να της δώσει μια καραμέλα. Αυτό έπιασε! Αλλά: η μητέρα ενθάρρυνε μόνο το κλάμα με τις καραμέλες. Η Ρία έκλαιγε όλο πιο πολύ και η μητέρα έδινε όλο περισσότερες καραμέλες.

Μετά από ένα σεμινάριο γονέων η μητέρα αποφάσισε να κόψει και το κλάμα και τις καραμέλες. Άρχισε να αγνοεί το κλάμα. Φυσικά η Ρία έκλαιγε πιο δυνατά, αλλά η μητέρα επέμενε θαρραλέα. Η Ρία υπέκυψε και σταμάτησε το κλάμα. αμέσως μετά η μητέρα την πλησίασε και της είπε: «Τι μεγάλο κορίτσι που είσαι. Σταμάτησες το κλάμα! Αυτό θα το πούμε στον μπαμπά το βράδυ!!!» Και όταν γύρισε ο πατέρας στο σπίτι, και αυτός την επιβράβευσε έντονα.

Την επόμενη μέρα ο πατέρας μόλις είχε φύγει, όταν η μητέρα ήθελε να πάει για ψώνια. Η Ρία άρχισε να κλαίει. Η μητέρα δεν μπόρεσε να περιμένει να σταματήσει από μόνη της. Της έδωσε μια καραμέλα. Και παρηγόρησε τον εαυτό της με την σκέψη, ότι μια φορά δεν θα βλάψει. Αλλά μετά έγινε χειρότερα. Η Ρία έμαθε ότι πρέπει να κλαις πολύ για να πάρεις καραμέλες, και το έκανε. Μόνο όταν οι γονείς σταμάτησαν εντελώς να επιβραβεύουν το κλάμα, εξαφανίστηκε η ανεπιθύμητη συμπεριφορά της Ρίας.

Κέντρο Υποστήριξη γονέων

Μ. Steeman-Κοκκαλίδου,

πτυχιούχος ψυχολογίας παν. του Αmsterdam εξειδικευμένη στην

παιδική ηλικία και στην υποστήριξη γονέων

Ελλησπόντου 22

Καλαμαριά 55132, Θεσσαλονίκη

Τηλ: 2310 450 941 και 2310 481 774

Γλύκα,

έχεις κάνει καμιά προσπάθεια να μιλήσεις με το παιδί? Ίσως σου αποκαλύψει κάτι που θα σε βοηθήσει...

Γλύκα,

έχεις κάνει καμιά προσπάθεια να μιλήσεις με το παιδί? Ίσως σου αποκαλύψει κάτι που θα σε βοηθήσει...

έχω προσπαθήσει, μιλάμε πολύ και συνέχεια..η μικρή επικεντρώνεται μόνο στο συγκεκριμένο θέμα π.χ. "μα και η τάδε με είπε έτσι.."...το μόνο ίσως που θεωρώ πιθανό είναι να θέλει περισσότερη προσοχή από μένα..μέχρι πριν από ένα μήνα δούλευα από το πρωί έως τις 7.30 το βράδυ και τώρα που είμαι σπίτι νιώθω ότι με τιμωρεί...

πάντως το Σ/Κ πήγε πολύ καλά αν και έίμαστε σε φίλους με παιδάκια της ηλικίας της και είμαστε ΕΞΩ στη φύση όλη την ημέρα..νομίζω ότι με την κουβέντα και με λίγα χάδια παραπάνω θα στρώσει..τι λέτε;;

Βρήκα αυτό, στο γκουγκλ ίσως σε βοηθήσει σε κάτι

 

Με ποιους τρόπους διατηρούμε ανεπιθύμητη συμπεριφορά;

Η ανεπιθύμητη συμπεριφορά προκαλείται πολλές φορές από ορισμένες καταστάσεις ή γεγονότα. Πρέπει να προσέχουμε ιδιαίτερα τις καταστάσεις που προκαλούν την ανεπιθύμητη συμπεριφορά. Μερικές φορές μπορούμε να τις αποφύγουμε, για να μην χρειαστεί να μαλώσουμε με το παιδί. Το σούπερ μάρκετ μπορεί να είναι μια τέτοια πρόκληση. Είναι το ερέθισμα για πολλά παιδιά να επιμένουν να τα αγοράσει κάτι ο γονιός.

Άλλη τέτοια κατάσταση που ίσως προκαλέσει δύσκολη συμπεριφορά, μπορεί να είναι καμιά φορά ορισμένος επισκέπτης στο σπίτι. Τα παιδιά συμπεριφέρονται διαφορετικά τότε συνήθως. Ή όταν πάτε σε κάποιο σπίτι, όπου δεν υπάρχουν παιδιά, και επομένως ούτε παιχνίδια και παιδικό περιβάλλον. Αυτή είναι μια δύσκολη κατάσταση για τα παιδιά σας.

 

Αλλά επίσης ενθαρρύνεται αν ακολουθείται από θετικές συνέπειες. Ακούγεται περίεργα, αλλά είναι δεδομένο ότι εμείς οι γονείς ενθαρρύνουμε και επιβραβεύουμε την ανεπιθύμητη συμπεριφορά των παιδιών μας άθελα μας, πολύ περισσότερο από ο, τι νομίζουμε.

 

προκλητική → ανεπιθύμητη ↔ ενθάρρυνση

κατάσταση συμπεριφορά

 

 

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά ενθαρρύνεται πιο συχνά από ότι νομίζετε.

Αν κάποια συμπεριφορά είχε κάποτε ευχάριστες συνέπειες, η πιθανότητα είναι μεγάλη ότι θα επαναληφθεί στο μέλλον.

 

Πολλές φορές η ανεπιθύμητη συμπεριφορά επιβραβεύεται από μόνη της και συνεπώς ενθαρρύνεται.

Παράδειγμα:

Η Στέλλα (4 χρ) προέρχεται από μια ήρεμη οικογένεια. Είναι ένα γλυκό παιδί, που δεν συμπεριφέρεται ποτέ επιθετικά. Τώρα πήγε για πρώτη φορά στον παιδικό σταθμό. Εκεί έμαθε να συμπεριφέρεται επιθετικά. Έπαιζε με ένα αυτοκινητάκι, όταν ο Γιώργος (4 χρ) της το άρπαξε. Ξαφνιάστηκε πολύ και δεν ήξερε τι να κάνει. Κάποια άλλη φορά που πλησίασε ο Γιώργος, κράτησε σφιχτά το παιχνιδάκι της. Τώρα που ο Γιώργος δεν μπόρεσε να το πάρει τόσο εύκολα, της δίνει ένα χαστούκι. Ξαφνιασμένη - δεν είχε δει τέτοια πράγματα άλλη φορά - αφήνει το παιχνιδάκι.

Μερικές μέρες μετά η Μαρία παίζει με μια κούκλα, που την θέλει και η Στέλλα. Η Στέλλα πλησιάζει την Μαρία, και θέλει να αρπάξει την κούκλα. Όταν η Μαρία δεν την δίνει, η Στέλλα την χτυπάει, παίρνει την κούκλα και φεύγει.

Η Στέλλα λοιπόν έμαθε καινούρια συμπεριφορά μιμούμενη την συμπεριφορά του Γιώργου. Επιβραβεύεται γι’ αυτό: το να χτυπάει την Μαρία επιβραβεύεται με το να πάρει την κούκλα. Η πιθανότητα είναι μεγάλη να χρησιμοποιήσει ξανά την καινούρια συμπεριφορά -να χτυπάει - στο μέλλον.

 

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά ενθαρρύνεται όταν επιβραβεύεται πραγματικά.

 

Παράδειγμα:

Ο πατέρας και η μητέρα θέλουν να τρώει μόνη της η Ελισάβετ (3 χρ) στο τραπέζι. Η Ελισάβετ ξέρει να χρησιμοποιεί πιρούνι και κουτάλι. Ξέρει να βάλει το φαγητό στο στόμα της αρκετά καλά. Δεν προσέχει όμως πολύ και όταν όλοι έχουν ήδη τελειώσει, η Ελισάβετ ακόμα δεν έφαγε σχεδόν τίποτα. Η μητέρα τότε κάθεται δίπλα της και την ταΐζει.

Το να κάθεται η μητέρα δίπλα της και να την βοηθάει, είναι μια τεράστια επιβράβευση για την Ελισάβετ. Γίνεται πολύ ελκυστικό γι’ αυτήν να τρενάρει το φαγητό της από εδώ και μπρος. Αν η Ελισάβετ τρώει γρήγορα για μια φορά, η μητέρα το θεωρεί φυσιολογικό, και δεν του δίνει σημασία. Ίσα ίσα θα χαρεί να δώσει περισσότερη σημασία στα άλλα παιδιά ή στον άνδρα της. Γι’ αυτό θα δώσει λιγότερη σημασία στην επιθυμητή συμπεριφορά της Ελισάβετ από ότι δίνει στην ανεπιθύμητη συμπεριφορά.

Έτσι η επιθυμητή συμπεριφορά δεν ενθαρρύνεται. Χειρότερα: η έλλειψη επιβράβευσης λειτουργεί σαν τιμωρία, σαν αποθάρρυνση της επιθυμητής συμπεριφοράς (το να τρώει μόνη της).

Η Ελισάβετ λοιπόν μαθαίνει ότι θα της δώσει πολλή σημασία όταν αργεί με το φαγητό της, και ότι δεν της δίνουν τόση σημασία όταν τρώει γρήγορα. Η Ελισάβετ μαθαίνει να αργεί.

 

Παράδειγμα:

Ο Χρήστος τρέχει πάνω-κάτω στο σούπερ μάρκετ και σκοντάφτει συνέχεια στους ανθρώπους. Ο πατέρας φωνάζει όλη την ώρα «σταμάτα» και «πρόσεχε», αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Στο τέλος δίνει στο παιδί ένα παγωτό. Ο Χρήστος ηρεμεί για λίγο.

Ο πατέρας και ο Χρήστος μαθαίνουν ανεπιθύμητη συμπεριφορά, επειδή επιβραβεύεται. Το τρέξιμο του Χρήστου επιβραβεύτηκε με ένα παγωτό. Η πιθανότητα να τρέχει πάλι την άλλη φορά είναι πολύ μεγάλη. Ο πατέρας επιβραβεύτηκε επίσης που έδωσε το παγωτό, γιατί ο Χρήστος ηρέμησε για λίγο. Και στον Χρήστο και στον πατέρα επιβραβεύτηκε η ανεπιθύμητη συμπεριφορά. Γι’ αυτό αυξάνεται η πιθανότητα να συμπεριφέρονται και οι δύο ανεπιθύμητα ξανά.

 

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά ενθαρρύνεται πολλές φορές με κήρυγμα, γκρίνια και ζάλη.

Όταν ο γονιός δίνει σημασία στο παιδί, το επιβραβεύει. Φυσικά όταν δίνουμε θετική σημασία (χαμόγελο, ωραία λόγια, κ.λ.π.) είναι η καλύτερη επιβράβευση. Αλλά και το κηρύγματα, η γκρίνια, κ.λ.π. είναι μορφές του να δίνεις σημασία. Ακόμα και το ξύλο είναι σημασία (αρνητική σημασία)!! Το να μην δίνεις καθόλου σημασία είναι το χειρότερο που μπορεί να πάθει ένα παιδί.

 

 

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά ενθαρρύνεται όταν βοηθά να σταματήσει μια δυσάρεστη κατάσταση.

Παράδειγμα:

Μόλις η Ρία ξαπλώνει στο κρεβάτι της, αρχίζει να κλαίει. Ο πατέρας ή η μητέρα έρχονται τότε κοντά της και κάθονται στην άκρη του κρεβατιού. Η Ρία σταματάει να κλαίει, αλλά ο γονιός αναγκάζεται να μείνει μαζί της μέχρι να την πάρει ο ύπνος.

Μια μέρα η μητέρα είναι πολύ κουρασμένη. Δεν έχει διάθεση να κάθεται στο κρεβάτι της Ρίας. Όταν φεύγει από εκεί όμως, η Ρία αρχίζει να κλαίει. Αγανακτισμένη η μητέρα επιτρέπει στην Ρία να κοιμηθεί στο κρεβάτι μαζί της: μια τεράστια επιβράβευση για την Ρία. Αμέσως την παίρνει ο ύπνος. Την άλλη μέρα: ξανά το ίδιο βιολί.

Το κλάμα της Ρίας και η εξαρτημένη συμπεριφορά επιβραβεύονται επειδή:

σταματάει μια δυσάρεστη κατάσταση γι’ αυτήν, δηλ. το να είναι μόνη της στο κρεβάτι.

η ευχάριστη παρουσία των γονιών.

κοιμάται ζεστά στο κρεβάτι των γονιών.

Οι γονείς της Ρίας ενθάρρυναν άθελα τους αυτήν την ανεπιθύμητη συμπεριφορά, επειδή και γι’ αυτούς σταμάτησε η δυσάρεστη κατάσταση, και επιβραβεύτηκαν οι ίδιοι για την λανθασμένη αντιμετώπιση τους (=ενθαρρύνθηκαν):

η Ρία δεν έκλαιγε πια.

η μητέρα δεν ήταν πια αναγκασμένη να καθίσει στο κρεβάτι της Ρίας

οι γονείς δεν χρειάστηκε πλέον να δίνουν σημασία στο πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί μεταξύ τους λόγω του άλυτου προβλήματος της Ρίας. Η παρουσία της Ρίας στο κρεβάτι τους, προλάβαινε μακροχρόνιες συζητήσεις: μια επιβράβευση για το να πάρουν την Ρία κοντά τους.

 

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά ενθαρρύνεται όταν δεν επιμένουμε στην τιμωρία

 

Παράδειγμα:

Ο Μάρκος (7 χρ) παίζει στο τραπέζι. Όταν είναι η ώρα του φαγητού ο πατέρας του λέει να τακτοποιήσει τα παιχνίδια του. Ο Μάρκος δεν θέλει. Ο πατέρας του το ξανάλεει. Ο Μάρκος αρνείται. Ο πατέρας γκρινιάζει ότι περιμένει λίγη συνεργασία και βοήθεια εκ μέρος του Μάρκου. Ο Μάρκος είναι τέλος πάντων 7 χρονών!. Αλλά ο Μάρκος δεν συνεργάζεται. Ο πατέρας θυμώνει και ρίχνει τα παιχνίδια κάτω στο πάτωμα, κατόπιν στρώνει το τραπέζι. Συνεχίζει να γκρινιάζει στον γιο του, και όταν σερβιρίστηκε το φαγητό, λέει: «Δεν θα φας, αν δεν μαζεύεις.»

Ο Μάρκος τους κοιτάει λίγο, αλλά παραμένει ανάμεσα στα παιχνίδια του καθισμένος στο πάτωμα. «Πεινάω» είναι το μόνο που λέει μερικές φορές. Όταν οι άλλοι τελείωσαν, η μητέρα βαρέθηκε την κατάσταση. Πιάνει τον Μάρκο, τον βάζει στην καρέκλα του και διατάζει: «Σταμάτα επιτέλους και φάγε!»

Εδώ βλέπουμε τα εξής σημεία:

ο πατέρας έπρεπε να εξηγήσει τι έπρεπε να κάνει ο Μάρκος την στιγμή που ο Μάρκος αρνήθηκε για πρώτη φορά να μαζέψει τα παιχνίδια του. Τώρα η εξήγηση (=σημασία) ήρθε σαν επιβράβευση για τον Μάρκο.

ο πατέρας αντιδρά αρκετά επιθετικά, όταν ρίχνει τα παιχνίδια του γιου του κάτω. Αυτό είναι ένα γερό παράδειγμα, που ο Μάρκος σίγουρα θα δείξει και αυτός κάποια φορά.

έπειτα ο πατέρας συνεχίζει να γκρινιάζει και να σχολιάζει, δηλ. δίνει πολλή αρνητική σημασία και επιβράβευση για την ανεπιθύμητη συμπεριφορά του Μάρκου.

ο πατέρας και η μητέρα δεν συμφωνούν με την αντιμετώπιση του. Αυτό προκαλεί μια ασάφεια και υπάρχει ο κίνδυνος ότι ο Μάρκος θα το εκμεταλλευτεί.

η μητέρα βασικά επιβραβεύει την ανεπιθύμητη συμπεριφορά του Μάρκου. Η ανυπακοή του, το πείσμα του και η γκρίνια του για φαγητό επιβραβεύονται φανταστικά με το να του κάνει το χατίρι και να του δώσει φαγητό!

 

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά των γονιών επίσης ενθαρρύνεται

Παράδειγμα

Η Μαρία (8 χρ.) και η Εύη (10 χρ) μαλώνουν συνέχεια. Η μητέρα τους ζήτησε επανειλημμένα να σταματήσουν, αλλά μάταια. Τώρα χάνει την υπομονή της και φωνάζει με δυνατή φωνή: «Σταματήστε επιτέλους. Μου δημιουργείτε πονοκέφαλο!» Τα παιδιά τρομάζουν από την ένταση της φωνής της μητέρας και όντως σταματάνε τον καυγά. Παίζουν ήρεμα τώρα και η μητέρα συγκεντρώνεται στην δουλειά της επιτέλους. Αλλά ξεχνάει να ενθαρρύνει την επιθυμητή, ήρεμη συμπεριφορά των κοριτσιών, να επιβραβεύει. Δεν περνούν 10 λεπτά και πάλι αρχίζουν να μαλώνουν. Η μητέρα νομίζει ότι ξέρει την λύση τώρα και φωνάζει ξανά: «Μου δημιουργείτε πονοκέφαλο!» Ο καυγάς σταματάει όντως, αλλά όσο η μητέρα δεν επιβραβεύει την σωστή στιγμή, θα αναγκάζεται συνέχεια να χρησιμοποιεί την φωνή της ώστε να κάνουν τα κορίτσια μόνο μια πολύ σύντομη ειρήνη.

 

Ανεπιθύμητη συμπεριφορά γίνεται πιο διαρκής αν ενθαρρύνεται που και που.

 

Παράδειγμα:

Η Ρία που έκλαιγε την νύχτα. Το κλάμα της ενθαρρυνόταν τόσο πολύ, που άρχιζε να κλαίει όλο και περισσότερο, και την ημέρα, και πάντα χωρίς προφανή λόγο. Δεν ωφελούσε να γκρινιάζει η μητέρα. Η μητέρα δοκίμασε να της δώσει μια καραμέλα. Αυτό έπιασε! Αλλά: η μητέρα ενθάρρυνε μόνο το κλάμα με τις καραμέλες. Η Ρία έκλαιγε όλο πιο πολύ και η μητέρα έδινε όλο περισσότερες καραμέλες.

Μετά από ένα σεμινάριο γονέων η μητέρα αποφάσισε να κόψει και το κλάμα και τις καραμέλες. Άρχισε να αγνοεί το κλάμα. Φυσικά η Ρία έκλαιγε πιο δυνατά, αλλά η μητέρα επέμενε θαρραλέα. Η Ρία υπέκυψε και σταμάτησε το κλάμα. αμέσως μετά η μητέρα την πλησίασε και της είπε: «Τι μεγάλο κορίτσι που είσαι. Σταμάτησες το κλάμα! Αυτό θα το πούμε στον μπαμπά το βράδυ!!!» Και όταν γύρισε ο πατέρας στο σπίτι, και αυτός την επιβράβευσε έντονα.

Την επόμενη μέρα ο πατέρας μόλις είχε φύγει, όταν η μητέρα ήθελε να πάει για ψώνια. Η Ρία άρχισε να κλαίει. Η μητέρα δεν μπόρεσε να περιμένει να σταματήσει από μόνη της. Της έδωσε μια καραμέλα. Και παρηγόρησε τον εαυτό της με την σκέψη, ότι μια φορά δεν θα βλάψει. Αλλά μετά έγινε χειρότερα. Η Ρία έμαθε ότι πρέπει να κλαις πολύ για να πάρεις καραμέλες, και το έκανε. Μόνο όταν οι γονείς σταμάτησαν εντελώς να επιβραβεύουν το κλάμα, εξαφανίστηκε η ανεπιθύμητη συμπεριφορά της Ρίας.

 

Κέντρο Υποστήριξη γονέων

Μ. Steeman-Κοκκαλίδου,

πτυχιούχος ψυχολογίας παν. του Αmsterdam εξειδικευμένη στην

παιδική ηλικία και στην υποστήριξη γονέων

Ελλησπόντου 22

Καλαμαριά 55132, Θεσσαλονίκη

Τηλ: 2310 450 941 και 2310 481 774

σε ευχαριστώ πολύ που μπήκες στον κόπο και μου το έστειλες..να είσαι καλά!!

Δεν καταλαβαινω βεβαια γιατι ειναι τοσο κακο η κορη σου να φοβαται τα ζουζουνια και μαλιστα να πρεπει να φαει και σφαλιαρα για να το ξεπερασει συμφωνα με την αλλη μητερα.

Ολοι περναμε καποιες φοβιες στη ζωη μας και η εμμονη των αλλων να τις ξεπερασουμε ειναι ισως το χειροτερο που μπορουν να κανουν δηθεν για να μας βιηθησουν.

Οσο για την ευαισθησια της και παλι δεν καταλαβαινω γιατι πρεπει ολα τα παιδια να επιδεικνυουν τρομερη ανεξαρτησια, ελλειψη φοβου και ευαισθησιας και γενικα σημαδια εντονα δυναμικης συμπεριφορας.

Εναν ευαισθητο ανθρωπο δεν μπορουν ουτε οι γονεις του να τον δεχθουνε?

Και τα λεω εγω αυτα που δε φημιζομαι για την ευαισθησια μου, αντιθετως.

Εχουμε αναγει την επιθετικη συμπεριφορα των παιδιων σε δηθεν θετικη συμπεριφορα ενθαρρυντας την με σχολια "ο γιαννακης μου ειναι πολυ δυναμικος, η μαρια μου δεν ειναι καθολου κλαψιαρα" και αλλα τετοια, δικαιολογωντας τα μαλιστα με το επιχειρημα οτι η εποχη μας ειναι πολυ ανταγωνιστικη και πρεπει το παιδι να μαθει να επιβιωνει !!!

Λοιπον σιγα την ανταγωνιστικη εποχη. Τι να πουνε και αλλοι σε αλλα χρονια που μαχονταν για το ιδιο τους το ψωμι και την επιβιωση?

Αν ειναι δυνατον ο φοβος ενος παιδιου προς τα εντομα και η φυσιολογικη (κοριτσιστικη κιολας) ευαισθησια του να πρεπει να αποτελουν θεμα σοβαρο και να ανησυχουν μια μητερα.

Αγαπητη φιλη, δε βλεπω που ειναι το μη φυσιολογικο στη συμπεριφορα της κορης σου.

Δεν καταλαβαινω βεβαια γιατι ειναι τοσο κακο η κορη σου να φοβαται τα ζουζουνια και μαλιστα να πρεπει να φαει και σφαλιαρα για να το ξεπερασει συμφωνα με την αλλη μητερα.

Ολοι περναμε καποιες φοβιες στη ζωη μας και η εμμονη των αλλων να τις ξεπερασουμε ειναι ισως το χειροτερο που μπορουν να κανουν δηθεν για να μας βιηθησουν.

Οσο για την ευαισθησια της και παλι δεν καταλαβαινω γιατι πρεπει ολα τα παιδια να επιδεικνυουν τρομερη ανεξαρτησια, ελλειψη φοβου και ευαισθησιας και γενικα σημαδια εντονα δυναμικης συμπεριφορας.

Εναν ευαισθητο ανθρωπο δεν μπορουν ουτε οι γονεις του να τον δεχθουνε?

Και τα λεω εγω αυτα που δε φημιζομαι για την ευαισθησια μου, αντιθετως.

Εχουμε αναγει την επιθετικη συμπεριφορα των παιδιων σε δηθεν θετικη συμπεριφορα ενθαρρυντας την με σχολια "ο γιαννακης μου ειναι πολυ δυναμικος, η μαρια μου δεν ειναι καθολου κλαψιαρα" και αλλα τετοια, δικαιολογωντας τα μαλιστα με το επιχειρημα οτι η εποχη μας ειναι πολυ ανταγωνιστικη και πρεπει το παιδι να μαθει να επιβιωνει !!!

Λοιπον σιγα την ανταγωνιστικη εποχη. Τι να πουνε και αλλοι σε αλλα χρονια που μαχονταν για το ιδιο τους το ψωμι και την επιβιωση?

Αν ειναι δυνατον ο φοβος ενος παιδιου προς τα εντομα και η φυσιολογικη (κοριτσιστικη κιολας) ευαισθησια του να πρεπει να αποτελουν θεμα σοβαρο και να ανησυχουν μια μητερα.

 

Αγαπητη φιλη, δε βλεπω που ειναι το μη φυσιολογικο στη συμπεριφορα της κορης σου.

αχ Κασσιανή μου δεν ξέρεις πως με ανακούφισες!!!αυτό λέω κι εγώ...τι στο καλό πρέπει δηλαδή όλα τα παιδιά να είναι ατρόμητα;;τι να πω...σ' ευχαριστώ και πάλι....

Γλύκα έχει απόλυτο δίκιο η kassiani δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας ο γιος μου που είναι γενικά πάρα πολύ ατρόμητος τόσο που μερικές φορές με αγχώνει και παρόλλο που έχουμε και σπίτι στην εξοχή δηλ. είναι εξοικιωμένος, τα ζουζούνια και ιδιαίτερα τις μέλισσες τις φοβάται....

Που να έβλεπες το Σάββατο που είδε φίδι πως έκανε...όπου φύγει-φύγει..

Γλύκα έχει απόλυτο δίκιο η kassiani δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας ο γιος μου που είναι γενικά πάρα πολύ ατρόμητος τόσο που μερικές φορές με αγχώνει και παρόλλο που έχουμε και σπίτι στην εξοχή δηλ. είναι εξοικιωμένος, τα ζουζούνια και ιδιαίτερα τις μέλισσες τις φοβάται....

Που να έβλεπες το Σάββατο που είδε φίδι πως έκανε...όπου φύγει-φύγει..

ευχαριστώ Dalia μου..έτσι ο μικρός ε; ε λογικό είναι ατρόμητος ναι, χαζός όχι!!σιγά σου λέει μην κάτσω να με τσιμπήσει κιόλας!!!

δεν ξέρω τι γίνεται...τον τελευταίο καιρό, χωρίς να υπάρχει κάποια αλλάγή στο σπίτι μας έχει γίνει υπερευαίσθητη-αν και πάντα ήταν όπως λέω κι εγώ δύσκολη..δηλαδή φοβάται τα ζουζούνια σε σημείο να μη θέλει να βγει στη βεράντα, κλαίει δέκα ώρες και κουτσαίνει για ένα ασήμαντο χτύπημα, δε δίνει τα παιχνίδια στις φίλες της και θυμώνει με το παραμικρί μαζί τους λέγοντας το περιβόητο"δε σ'εχω φίλη" και παρουσιάζει φάσεις εγωισμού και "κακίας" με αποτέλεσμα να τη μαλώνω συνέχεια...

χθες μάλιστα το βράδυ μου είπε και το κορυφαίο"αφού το ξέρω δεν μ' αγαπάς" και έπεσα στα πατώματα...της εξήγησα βέβαια ότι την αγαπώ πάρα πάρα πολύ...

Σε γενικές γραμμές μπορώ να πω οτι καλύφθηκα από τις προλαλήσασες.

Στο παραπάνω απόσπασμα φαίνεται οτι η κόρη σου προσπαθεί να σου τραβήξει τη προσοχή με κάθε τρόπο έτσι ώστε να καλύψει κάποια ανάγκη της. Δε χρειάζεται σημαντική αλλαγή στην καθημερίνοτητα της για να αισθανθεί κάποια ανασφάλεια που μπορεί να προέρχεται και από ένα μικρό απαρατήρητο γεγονός για σένα αλλά μεγάλο και σπουδαίο για εκείνη.

Διάβασα πιο πάνω οτι δούλευες και τώρα που είσαι στο σπίτι νιώθεις οτι σε τιμωρεί. Μη το σκέφτεσαι αυτό και βασανίζεις άδικα τον εαυτό σου νιώθωντας ενοχές και τύψεις. Ίσως το παιδάκι σου που μέχρι τώρα ήταν σχεδόν συμβιβασμένο με την εργασία σου απαιτεί πολλά παραπάνω από σένα τώρα που δεν εργάζεσαι. Δώσε της χρόνο και στόλισε τον με ποιότητα.Χρόνο μόνο δικό σου και δικό της. Φυσικά και δεν γνωρίζω τη καθημερίνοτητα σας μια υποθεση κάνω( να μην παρεξηγηθώ) και προτείνω από αυτό που κάνεις να κάνεις κάτι παραπάνω για το παιδί σου τώρα στη φάση που βρίσκεται και στην ανασφάλεια που εκδηλώνει.

Ο διάλογος από μόνος του δεν αρκεί για να εξωτερικεύσει τα συναισθήματα της.

Τώρα όσον αφορά τη φοβία γενικά που εκδηλώνει στα ζουζούνια αυτό να μη σε ανυσηχεί όταν σε γενικές γραμμές γίνεται ήπια. Μάθε οτι εγώ ακόμη φοβάμαι τις ακρίδες..

Κλείνοντας και εξαιτίας της "συμβουλής" της άλλης μητέρας που δεν θα σχολιάσω θα σου "πω" αυτό που κάνω κι εγώ...

"Κλείσε" τα αυτιά σου σε αυτά που λένε διάφοροι και ακολούθησε το μητρικό σου ένστικτο..!

Δε μπορεί εσύ να θες το λιγότερο καλό για το παιδί σου από τους γύρω σου!

Σε γενικές γραμμές μπορώ να πω οτι καλύφθηκα από τις προλαλήσασες.

Στο παραπάνω απόσπασμα φαίνεται οτι η κόρη σου προσπαθεί να σου τραβήξει τη προσοχή με κάθε τρόπο έτσι ώστε να καλύψει κάποια ανάγκη της. Δε χρειάζεται σημαντική αλλαγή στην καθημερίνοτητα της για να αισθανθεί κάποια ανασφάλεια που μπορεί να προέρχεται και από ένα μικρό απαρατήρητο γεγονός για σένα αλλά μεγάλο και σπουδαίο για εκείνη.

Διάβασα πιο πάνω οτι δούλευες και τώρα που είσαι στο σπίτι νιώθεις οτι σε τιμωρεί. Μη το σκέφτεσαι αυτό και βασανίζεις άδικα τον εαυτό σου νιώθωντας ενοχές και τύψεις. Ίσως το παιδάκι σου που μέχρι τώρα ήταν σχεδόν συμβιβασμένο με την εργασία σου απαιτεί πολλά παραπάνω από σένα τώρα που δεν εργάζεσαι. Δώσε της χρόνο και στόλισε τον με ποιότητα.Χρόνο μόνο δικό σου και δικό της. Φυσικά και δεν γνωρίζω τη καθημερίνοτητα σας μια υποθεση κάνω( να μην παρεξηγηθώ) και προτείνω από αυτό που κάνεις να κάνεις κάτι παραπάνω για το παιδί σου τώρα στη φάση που βρίσκεται και στην ανασφάλεια που εκδηλώνει.

Ο διάλογος από μόνος του δεν αρκεί για να εξωτερικεύσει τα συναισθήματα της.

Τώρα όσον αφορά τη φοβία γενικά που εκδηλώνει στα ζουζούνια αυτό να μη σε ανυσηχεί όταν σε γενικές γραμμές γίνεται ήπια. Μάθε οτι εγώ ακόμη φοβάμαι τις ακρίδες..

Κλείνοντας και εξαιτίας της "συμβουλής" της άλλης μητέρας που δεν θα σχολιάσω θα σου "πω" αυτό που κάνω κι εγώ...

"Κλείσε" τα αυτιά σου σε αυτά που λένε διάφοροι και ακολούθησε το μητρικό σου ένστικτο..!

Δε μπορεί εσύ να θες το λιγότερο καλό για το παιδί σου από τους γύρω σου!

πολύ σωστά και λογικά όσα μου λες...σ' ευχαριστώ για τις απόψεις σου...