Χορηγία Επικοινωνίας:  Προετοιμάζομαι για Τοκετό & Θηλασμό! 

25/11  Σάββατο από τις 12:00-14:30 π.μ. στo Κέντρο Θηλασμού & Μητρότητας
 Απευθύνεται σε εγκύους μετά τον 5ο μήνα κύησης!

Είσοδος Ελεύθερη 

Πατήστε στην εδώ για να δηλώσετε συμμετοχή

mitrikos_nov17.gif

 

Αναστάσιος Αργυρόπουλος

Επιστημονικός συνεργάτης
  • Περιεχομενο (αριθμoς δημοσιευσεων)

    48
  • Μελος απο

  • Τελευταια επισκεψη

Όλα όσα δημοσίευσε η/ο Αναστάσιος Αργυρόπουλος

  1. Η Ψυχολογική διάσταση του προβλήματος Τις τελευταίες δεκαετίες έχει αρχίσει να δίνεται συστηματοποιημένη έμφαση στην κατανόηση και αντιμετώπιση των Ψυχολογικών και Συναισθηματικών διαστάσεων της υπογονιμότητας. Σχετικές έρευνες καταδεικνύουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό ζευγαριών πού αντιμετωπίζουν προβλήματα σύλληψης οδηγούνται και σε σημαντικές ψυχολογικές πιέσεις και διαταραχές. Η Διάγνωση της Υπογονιμότητας Η διάγνωση της υπογονιμότητας έχει συνδεθεί με ένα ευρύ φάσμα αρνητικών συναισθημάτων τα οποία βιώνονται από τα ζευγάρια. Συναισθήματα όπως: Ο θυμός, η οργή, η αγανάκτηση, η λύπη, η αλλοίωση του αισθήματος της «αυτοεκπλήρωσης». Ακόμα και συναισθήματα άρνησης, ντροπής, απογοήτευσης, απόρριψης, αλλοίωση του αισθήματος της «κατεύθυνσης» ή του «σκοπού» στην ζωή, της απώλειας της αισιοδοξίας για το μέλλον, η απώλεια της αυτοεκτίμησης, συναντώνται συχνά. Οι επιπτώσεις της διάγνωσης μπορούν να οδηγήσουν σε συμπεριφορές που ποικίλουν από επιθετικότητα και συγκρούσεις τόσο ανάμεσα στο ίδιο το ζευγάρι, το οποίο κουβαλά και τις «ευθύνες», όσο και στην αλληλεπίδραση του με το ευρύτερο οικογενειακό αλλά και κοινωνικό περιβάλλον, έως και μια εσωστρέφεια, απόσυρση ή κατάθλιψη. Μετά την διάγνωση: Τα συναισθήματα στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή Η αντιμετώπιση του προβλήματος γίνεται συνήθως για το ζευγάρι μια προτεραιότητα, με εγγενές το συναίσθημα της αγωνίας και το επιπρόσθετο αρνητικό φορτίο των συχνά- και αναπόφευκτα-στρεσογόνων διαδικασιών της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Αρκετές έρευνες δείχνουν ότι τα συναισθήματα που εμφανίζουν και οι δύο κατά τη διάρκεια ενός προγράμματος εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι πολύπλοκα και ποικίλουν. Το ζευγάρι περνά από το έντονο άγχος/στρες, στην ανυπομονησία, την ενοχή, τη θλίψη την συνεχή ένταση, την δυσκολία στην επικοινωνία και στην μετάδοση συναισθημάτων, κ.α. Με βασική συνιστώσα την πρόοδο και τα θετικά ή μη αποτελέσματα όποιας προσπάθειας, πραγματοποιείται μια εναλλαγή και αναβίωση συναισθημάτων (Berg & Wilson, 1990, Oddens et. al., 1999, Fassino et. al.,2002) με αρνητικό αντίκτυπο σε πολλές πτυχές της ζωής του ζευγαριού. Ψυχολογική Υποστήριξη και Θεραπευτικές Παρεμβάσεις Η ανάγκη για έκφραση αυτών των συναισθημάτων, χρειάζεται να υποστηρίζεται. Αυτή η ανάγκη για έκφραση και υποστήριξη επιβεβαιώνεται από αρκετές μελέτες. Σε σχετική μελέτη στην χώρα μας το 86% ενταγμένων σε θεραπεία εξωσωματικής γονιμοποίησης ζευγαριών (IVF), ανέφερε την έντονη επιθυμία για Ψυχολογική Υποστήριξη και λήψη κάποιας μορφής Συμβουλευτικών Υπηρεσιών (Παπαδοπούλου 2003, Ι.Σ. Πανεπιστήμιου Αθηνών). Τα οφέλη Αρκετές μελέτες δημοσιοποιημένες μέσω του HFEA-Οργανισμός Ανθρώπινης Γονιμοποίησης και Εμβρυολογίας-Μ. Βρετανία και ASRM- Mental Health Professional Group-Αμερικανικός Οργανισμός Αναπαραγωγικής Ιατρικής-ΗΠΑ, μιλούν για τα οφέλη της λήψης υπηρεσιών Ψυχολογικής στήριξης και Θεραπευτικών Παρεμβάσεων αφού τα ζευγάρια κάνουν αναφορά σε : • Βελτιωμένη ικανότητα αντιμετώπισης/διαχείρισης και επικοινωνίας των συναισθημάτων (στον σύντροφο και το ευρύτερο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον) • Βελτίωση της συχνότητας αλλά και της ποιότητας της σεξουαλικής επαφής • Ωριμότερη στάση απέναντι στην συνεχή ανάγκη για λήψη αποφάσεων (κατά την διάρκεια της θεραπείας) • Άρση παρατεταμένων αρνητικών συναισθημάτων (όπως οργή, θυμός, θλίψη) • Ικανότητα αποτελεσματικής διαχείρισης του άγχους και της ανησυχίας • Λιγότερες συμπεριφορές και στάσεις που σχετίζονται με εσωστρέφεια, αντικοινωνικότητα ή απόσυρση • Επαναφορά συναισθημάτων αυτοεκτίμησης και αισιοδοξίας • Βελτίωση της ποιότητας ζωής του ζευγαριού (καθώς τα ψυχολογικά ζητήματα επιλύονται) κ.α. Πώς μπορούμε να σας βοηθήσουμε; Οι επαγγελματίες υγείας που ασχολούνται με την υπογονιμότητα υπογραμμίζουν την ολοένα και πιο ενισχυμένη σχέση μεταξύ αυτού που αποκαλούμε «ψυχική ισορροπία» (μέσα από την μελέτη των «φυσιολογικών» αντιδράσεων του ατόμου ως υποπροϊόν ψυχολογικής δυσλειτουργίας που παρουσιάζει) και των αυξημένων πιθανοτήτων επιτυχούς εγκυμοσύνης. Δεν είναι λοιπόν τυχαία η αναφορά σε βελτιωμένα αποτελέσματα επιτυχούς κυήσεως όταν λ.χ. αναφέρεται από τα ζευγάρια καλύτερη ποιότητα επικοινωνίας και σεξουαλικής επαφής ή μειωμένο στρες (Μ. Pisarska MD, Sinai Medical Center L.A. και αρχισυντάκτρια του ‘American Society for Reproductive Medicine News’. Ως επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας δουλεύουμε μαζί σας δημιουργώντας μια υποδομή αποφόρτισης, μια ευκαιρία επιδιόρθωσης μιας δύσκολης συναισθηματικής εμπειρίας και υπέρτατα έναν αυτογνωσιακό πυλώνα, με κύρια εργαλεία την Συμβουλευτική, την Ψυχολογική στήριξη και άλλες συστηματοποιημένες θεραπευτικές τεχνικές. Η αντίληψη της υπογονιμότητας ως ‘αδιέξοδου’ περιθωριοποιεί και αποτελεί εμπόδιο στην δημιουργία των ιδανικών συνθηκών για το επιθυμητό αποτέλεσμα… αλλά και… για μια ακόμη ευκαιρία προσωπικής ανάπτυξης! Ευελπιστώ ότι το κείμενο μπορεί να «φώτισε» λίγο την παραμελημένη Ψυχολογική διάσταση της Υπογονιμότητας και να σας έδωσε μια εικόνα για το πώς εμείς ως επαγγελματίες ψυχικής υγείας μπορούμε να παρέμβουμε. Τέλος δράττομαι της ευκαιρίας να σας δηλώσω παρών σε ότι μπορεί να φανώ χρήσιμος (απαντώντας ενδεχομένως σε ερωτήματα σας) και να σας ευχηθώ Κάθε Επιτυχία στις προσπάθειες σας. Φιλικά Αναστάσιος Αργυρόπουλος MSc. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής
  2. Ωραιότατο θέμα και σωρεία όμορφων μηνυμάτων. Είναι επίσης ευχάριστο και ανακουφιστικό να εκτοπίζονται σκληρές και άτοπες απόψεις περί 'ορίων' στην σύνδεση με τα παιδιά και στην αγάπη που δίδεται (και που πρέπει ενστικτωδώς και αφειδώς να δίδεται) από τους γονείς! Το μόνο λυπηρό είναι (χωρίς αυτό το σχόλιο να είναι μομφή ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει στην παρούσα συζήτηση, το αντίθετο μάλιστα...) ότι ενίοτε φτάνουμε σε ένα επίπεδο να χρειαζόμαστε τους 'ειδικούς' (παιδιάτρους, ψυχολόγους κ.α.) για να μας πουν ότι το 'σωστό', ότι αυτό που πρέπει να κάνουμε ως γονείς, είναι το πηγαίο, το 'φυσικό' , είναι αυτό για το οποίο η φύση έχει ούτως ή άλλως φροντίσει....! Μπορεί να φανούν και κάπου χρήσιμες οι σχετικές θεωρητικές θέσεις και τα επιστημονικά ευρύματα, ωστόσο, η αξία της αγκαλιάς δεν χρειάζεται κάνενα τέτοιο ταμπούρωμα για να αναγνωριστεί, απλά βιώνεται !
  3. Αγαπητά Μέλη, Παραθέτω πλήρες άρθρο, το οποίο αποτελεί εισαγωγή στις κεντρικές έννοιες του "Μη-Κατευθυντικού Γονεϊσμού". Ευελπιστώ να φανεί χρήσιμο και είμαι στην διάθεση σας για σχετικά ερωτήματα, κριτική και αξιολόγηση. Εισαγωγή στον Μή-Κατεθυντικο Γονεϊσμό: Γονεϊκό ύφος-Μύθοι και Πραγματικότητες Γονεϊκό Στυλ και αντιμετώπιση των παιδιών από νέους γονείς-Μύθοι-Πραγματικότητες και μια ‘Προσέγγιση’. Όταν καλούμαι να γράψω κάτι με την επαγγελματική μου ιδιότητα, προσπαθώ αρχικά να φανώ ευρηματικός και να θίξω ένα θέμα ας το πούμε ‘διαφορετικό’. Κοιτώντας τόσο την βιβλιογραφία που εγώ γνωρίζω και εμπιστεύομαι, καθώς και την επικαιρότητα (δηλαδή τι γράφεται για παιδιά και γονείς από συναδέλφους και άλλους) αρχίζω να αλλάζω γνώμη σχετικά με το ‘διαφορετικό’ . Γιατί…..; Γιατί πολύ απλά από την θέση του ‘ειδικού’ (‘τίτλος’για τον οποίο ομολογώ ότι έχω ενστάσεις και με τον οποίο νοιώθω άβολα), αρχίζω να αισθάνομαι ότι πρέπει από την μια να καταδικάσω ‘στραβά και παράδοξα’ που διαβάζω και βλέπω και αφετέρου, να μην μείνω σε μια απλή και γκρινιάρικη κριτική! Να προτείνω δηλαδή και κάτι, κάτι ουσιαστικό, χρήσιμο και βοηθητικό για τους γονείς. Κατι χρήσιμο μεν, αλλά και έγκυρο, και κάτι τέλος, που θα είναι κατάλληλο για όλους! Δύσκολο… Έτσι λοιπόν αποφάσισα, με βάση τις ταπεινές μου γνώσεις και πεποιθήσεις, αλλά και μέσα από την δική μου (πρόσφατη) γονεϊκή εμπειρία να μιλήσω αφενός για αυτά τα ‘στραβά’ και αφετέρου να καταθέσω και τα δικά μου ‘ορθά’. Αυτό ακούγεται ίσως και υπεροπτικό, δηλαδή εσύ ‘ξέρεις’ ή ‘ξέρεις καλύτερα’ και οι άλλοι όχι..; Εύχομαι ότι αφού διαβαστεί ολόκληρο το άρθρο, θα αποσαφηνιστεί ότι αυτό δεν είναι έτσι όπως μπορεί να ‘ακούγεται’, καθώς αυτό που επιθυμώ να μεταφέρω είναι, ότι, όταν μιλάμε για παιδιά, γονείς, συμπεριφορές, σχέσεις, ύφος που διαμορφώνεται, δεν ξέρω ουτε έγω, ούτε προφανώς και οι συνάδελφοι μου, ούτε οι έχοντες συναφή ίσως ιδιότητα, αλλά……ΕΣΥ! Ευελπιστώ ότι το άρθρο μπορεί να φανεί χρήσιμο, ευχάριστο και κατανοητό (παρόλο που στιγμές γίνεται τεχνικός ο λόγος και περιέχει –απαραίτητη όμως για την κατανόηση-ορολογία). Τα Ερωτήματα… Ο ρόλος του νέου γονέα εμπεριέχει όμορφα, μοναδικά συναισθήματα και πρωτόγνωρες εμπειρίες! Εμπεριέχει όμως συνάμα και μια ‘ευθύνη’ ως ‘ρόλος’ η οποία μας φέρνει αντιμέτωπους με την ανάγκη να είμαστε επαρκείς, αποτελεσματικοί και ικανοί για να προσφέρουμε στο παιδί ή τα παιδιά μας το καλύτερο δυνατόν σε όλα τα επίπεδα. Εκεί γεννώνται απορίες και ερωτήματα τα οποία μπορεί να σχετίζονται τόσο με την αυτόνομη συμπεριφορά και την ανάπτυξη του παιδιού, όσο και με την δική μας στάση και συμπεριφορά απέναντι του. Το πιο κεντρικό ερώτημα που δημιουργείται λοιπόν, είναι το ‘ποιος είναι και τι ακριβώς σημαίνει ‘καλός’ ή ‘αποτελεσματικός’ γονέας’; ή αλλιώς διατυπωμένο, αν η γονεϊκή αντιμετώπιση εν γένει απαρτίζει ένα ‘στυλ’, ένα ‘ύφος’, ‘ποιο είναι αυτό που πρέπει να υιοθετήσω ως γονέας;’ Πχ να είμαι αυστηρός/επιβλητικός προωθώντας την μάθηση και ευνοώντας την καλή συνεργασία με όρια που θα διαμορφώνω; και πως αυτά θα τα επικοινωνώ αποτελεσματικά, δηλαδή με τρόπο ώστε να γίνονται σεβαστά και κατανοητά; Να είμαι επιτρεπτικός και ευέλικτος απέναντι του; και αν είμαι έτσι, πως μέσω αυτής μου της στάσης γενικότερα θα προωθηθεί ομοίως η μάθηση, η συνεργασία και η καλή ‘σχέση’ που πρέπει να δημιουργηθεί μεταξύ γονέα-παιδιού για την υγιή του ψυχοσυναισθηματική γενικότερα ανάπτυξη; Πολλοί νέοι γονείς, είτε αντιμετωπίζουν μια συγκεκριμένη δυσκολία με το παιδί τους, είτε όχι, απευθύνονται συχνά σε ‘ειδικούς’ για απαντήσεις σε τέτοια ερωτήματα με διάφορους τρόπους, πχ μελετώντας σχετικά βιβλία ψυχολογίας, αυτοβοήθειας, διαπαιδαγώγησης, επισκεπτόμενοι χώρους με ανάλογες πληροφορίες στο διαδίκτυο και αλλού, ή τέλος, επισκεπτόμενοι ‘ειδικούς’ (ψυχολόγους, ψυχιάτρους, αναπτυξιολόγους, συμβούλους, ειδικούς παιδαγωγούς κ.α.) Συμπεριφορές παιδιών-Στάσεις γονέων: Τα προβλήματα και μερικά σημαντικά σημεία Εδώ ξεκινούν κάποια από τα παραπάνω ερωτήματα, μέσω συγκεκριμένης αντιμετώπισης των γονέων (και συχνά και των ‘ειδικών’) να δημιουργούν εμπόδια ή προβλήματα….. 1. Ξεκινώντας από την υπόθεση ότι κάθε παιδί έχει την ικανότητα να είναι ευτυχισμένο, και ότι προς τα κει είναι η φυσική του κλίση, πολλές ‘ανάρμοστες’ , ‘ανεξήγητες’ , ‘δύσκολες’ , ‘αφύσικες’ ή με έλλειψη καλής συνεργασίας με τους γονείς συμπεριφορές, μπορει απλά να ΜΗΝ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΟ ΠΑΙΔΙ , αλλά ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ! Μιλάμε λοιπόν με κάποιον τρόπο για μια πεποίθηση που μας θυμίζει απλά, ότι το ‘παιδί’΄μπορεί να είναι το ‘σύμπτωμα’ (και αυτό μόνο αν όντως κάτι δεν νοείται ως φυσιολογική συμπεριφορά)! Αυτό είναι κάτι που οφείλει ο κάθε γονέας να λαμβάνει υπόψιν, προτού αποφασίσει να ‘χρεώσει’ στο παιδί μια μη συμβατική συμπεριφορά και να αρχίσει να αναρωτιέται για τον γονεϊκό ρόλο, το οικογενειακό του ‘σύστημα’ και πριν να αγωνιά ή απευθυνθεί για βοήθεια ή και υποστήριξη. 2. Θα είδατε ότι παραπάνω έχω χρησιμοποιήσει ομοιωματικά για ‘τέτοιες συμπεριφορές’, και ο λόγος είναι απλός, ότι με τον βαθμό της υπερπληροφόρησης γύρω από την υγεία (και ψυχική υγεία) και την φυσιολογικότητα ή κανονικότητα στις μέρες μας, έχουμε καταλήξει ανάμεσα σε άλλα, αφενός να μην απορροφούμε (συνάμα με κριτική σκέψη) την πληθώρα των πληροφοριών αυτών, αλλά να μένουμε σε μια ‘εντύπωση’ για αυτές, και αφετέρου να παθολογοποιήσουμε, να ‘ψυχολογιοποιήσουμε’, να ξεχωρίσουμε και να δαιμονοποιήσουμε την ‘διαφορετικότητα’ και την ‘μοναδικότητα’ του ατόμου! Μια αποκλίνουσα από τις νόρμες (συνηθισμένες/κοινές) συμπεριφορά, δεν συνεπαγέται πρόβλημα ή παθολογία! Το λυπηρό είναι ότι πρόβλημα και παθολογία συχνά έρχεται από την έκπληξη μας μπροστά στην διαφορετικότητα, και από την αντιμετώπιση μας ως προς αυτήν ως γονείς! Βέβαια, όπως εύλογα θα φαντάζεστε, κάτι τέτοιο δεν εξυπηρετεί την ‘βιομηχανία’ των ‘ειδικών’, αφού θα διαπιστώνουμε ενίοτε, ότι τόσο οι απαντήσεις, όσο και οι λύσεις, μπορούν να έλθουν από δική μας, προσωπική επίμονη και επίπονη δουλεια (πιθανώς να έχουμε και μια κλίση στις εύκολες λύσεις) και καλή συνεργασία ως γονείς και όχι τρέχωντας άμεσα σε αυτούς (τους ‘ειδικούς’) για επιστημονική εξήγηση, υποστήριξη ή καθοδήγηση. 3. Προσοχή στις θεωρίες μαζικοποίησης και εύκολης ταξινόμησης συμπεριφορών λοιπόν, καθώς και στους ‘ειδικούς’ που πολύ συχνά είναι αυτό που λέμε baby trainers! Ο κυρίαρχος ρόλος του γονέα είναι να δημιουργήσει ένα περιβάλλον το οποίο θα είναι υποστηρικτικό και βοηθητικό προς το παιδί, για να αναπτύξει γνώσεις, δεξιότητες, αντιλήψεις και κλίσεις και να γίνει αυτό που είναι να γίνει ! Παρατηρούμε με δυσάρεσκεια και σκεπτικισμό , πολλές σχολές που προωθούν ως λύσεις και must-do προτάσεις, τεχνικές. ‘Τεχνικές’ οι οποίες συχνά ομοιάζουν κατά την περιγραφή και εφαρμογή τους, με μια κάποιου τύπου ‘εκπαίδευση’ και ίσως και κάπου καταλήγουν να είναι και ολιστική αντιμετώπιση του ζητήματος της ‘αγωγής’ και όχι μονο ‘δυσκόλων συμπεριφορών’ ! 4. Μια τέτοιου λοιπόν τύπου προτεινόμενη εκπαίδευση, μπορεί να είναι μια η οποία αγνοεί πυκνά συχνά 2 βασικές ας το θέσουμε, αρχές: 1ον ότι το παιδί δεν γίνεται να ‘παραμετροποιηθεί’ σαν να ήταν μια αντιληπτική ‘μηχανή’! Ναι, απειράριθμες μελέτες μας δείχνουν ότι μπορώ ως γονέας να το αντιμετωπίσω έτσι, να εισάγω δηλαδή την κάταλληλη πληροφορία (εκπαίδευση) και να παράγεται ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα (συμπεριφορά), αλλά τέτοιου είδους ‘καλούπωμα’ ίσως επισύρει τέραστια ευθύνη και κόστος για το παιδί και τον γονέα. Ευθύνη και κόστος που έχουν να κάνουν με την απουσία υπέρτατα του σεβασμού στην διαφορετικότητα και μοναδικότητα της ύπαρξης, που χαρακτηρίζει και ορίζει τόσο το παιδί, όσο και τον ίδιο τον γονέα. 2η αρχή είναι, ότι πολλές συμπεριφορές, προκύπτουν (όπως και παραπάνω αναφέραμε), ως αποτέλεσμα ‘δυναμικών’ της σχέσης μεταξύ παιδιού και γονέα, παιδιού και περιβάλλοντος γενικότερα , ως αποτέλεσμα δηλαδή αλληλεπίδρασης στάσεων, αντιλήψεων, διεργασίας νοημάτων κλπ. Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί λοιπόν σε αυτό το σήμειο είναι αν μπορεί κάποιος (έστω και ‘ειδικός’) να γνωρίζει καλύτερα μια τέτοια σχέση χωρίς να την έχει ‘βιώσει’, όντας δηλαδή έξω από αυτήν; Εδώ θα ταίριαζε και το λαϊκό γνωμικό «έξω απ’ τον χορό, πολλά τραγούδια λένε…» Σημαντικές Σκέψεις…. …. … «’Κατασκευάζοντας’ το παιδί που ‘νομίζουμε’πως επιθυμούμε να έχουμε, αντί να απολαμβάνουμε και να γιορτάζουμε το παιδί με το οποίο έχουμε ευλογηθεί να έχουμε, είναι μια στάση που ενδεχομένως τελικά να εμποδίσει το παιδί να ανακαλύπτει, να εξωτερικεύει και να διευρύνει, τα έμφυτα του χαρίσματα, τις τάσεις και τις δεξιότητες του…..» Ο Σεβασμός λοιπόν, ακόμη και οντολογικά, πρέπει να υπάρχει και κατακτάται μέσα από στάσεις , στάσεις που για να προκύψουν, ο γονέας σκύβει (δουλεύοντας επίπονα και επίμονα) με γνήσιο προβληματισμό και γνησιότητα πάνω στα ζητήματα της ‘σχέσης’ όχι μόνο με το παιδί του, αλλά και με τον εαυτό του (την σύντροφο του ομοίως κλπ). Με έναν τέτοιο τρόπο, αυτό το οποίο καταλήγει να υπερβαίνει ή και να υποβαθμίζει την αξία της τεχνικής, είναι η αληθινή ανθρώπινη επαφή, η επικοινωνία! Σε ένα τέτοιο πλαίσιο συνύπαρξης, υποστηρίζουμε ότι τα παιδιά έχουν αυξημένες πιθανότητες να αναπτυχθούν υγιώς ψυχοσυναισθηματικά και διανοητικά, καθώς σημασία δίδεται και σε κάτι που συχνά άλλες σχολές σκέψης τείνουν να υποβαθμίζουν ή και να παραγκωνίζουν, το συναίσθημα! Τα παιδιά πρέπει υπέρτατα να αισθάνονται ελεύθερα να εκφράζουν το συναίσθημα τους και να γνωρίζουν εξ’αρχής ότι οι γονείς θα τα ακούσουν (ενσυναισθητικά, δηλαδή με μεγάλη προσοχή και διαβάζωντας ανάμεσα στις λέξεις και τις συγκεκριμένες συμπεριφορές) χωρίς να αυτά να βιώσουν κριτική, ή φόβο για την πιθανότητα της τιμωρίας! Φυσικά και κάποιες αντικειμενικά ‘ανάρμοστες’ ας το πούμε συμπεριφορές, πρέπει να επισύρουν συνέπειες (λχ τιμωρίες), αλλά μέσα σε όλο αυτό, είναι σημαντικό να μεταδίδουμε στα παιδιά ότι έχουν επιλογές, ουσιαστικά έτσι, τους δίνουμε το δικαίωμα της άποψης, της αντίρρησης, της αμφισβήτησης, και τελικώς την επικύρωση που χρειάζονται! Κάνουμε με κάποιο τρόπο την πρόταση του να μπούμε ουσιαστικά ‘στα παπούτσια των παιδιών μας’. Σίγουρα αφενός, δεν θα άρεσε ούτε σε εμάς καμία στέρηση δυνατότητας χώρου και χρόνου κατανόησης και αξιολόγησης αυτού που μας λένε, ή περιορισμού της ελεύθερης βούλησης, και αφετέρου όλο αυτό να είναι επί της ουσίας προσαρμοσμένο στις αντικειμενικά επιτεύξιμες προσδοκίες που πρέπει να έχουμε για αυτά, δεδομένου ότι είναι παιδιά (και υπολείπονται ανάπτυξης, ικανοτήτων, δεξιοτήτων και εμπειρίας σε σχέση με τους ενήλικες). Ένα Μοντέλο Σκέψης… Δικαίως θα αναρωτηθεί κανείς, αν οι προτάσεις μας είναι να αφήνονται όλα ρευστά και ομιχλώδη…. ; Δηλαδή γίνονται μόνα τους τα πράγματα; Σαφώς και ΟΧΙ! Μια τέτοια απέραντη άνεση και ‘χαλαρότητα’, όχι μόνο δεν θα βοηθούσε, αλλά θα δυσκόλευε και την απαιτούμενη συνοχή στην σχέση, την συνεργασία, την απαιτούμενη οριοθέτηση στην πραγματικότητα, στην καθημερινότητα, στις δυσκολίες και στις αντικειμενικές ανάγκες και υποχρεώσεις. Αυτό λοιπόν που προτείνουμε είναι ουσιαστικά μια πλατφόρμα, μια βάση σκέψης, πάνω στην οποία κάθε γονέας μπορεί να πατήσει για να αναπτύξει πάντα το ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΥΦΟΣ. Από την άλλη η ‘εκπαίδευση’ πάει περίπατο ….. ; Σαφώς και ΟΧΙ πάλι! Φυσικά κανείς δεν θα διαφωνήσει ότι η εκπαίδευση και η αγωγή είναι σημαντικά, και φυσικά επιτελούνται. Το ζήτήμα είναι αν επιτελούνται μέσω προτεινόμενων ‘τεχνικών’ ή αληθινών στάσεων που ως γονείς έχουμε συνειδητά διαμορφώσει και υιοθετήσει. Αν λοιπόν υποστηρίζουμε το δεύτερο, η δική μας συμπεριφορά, ως αυθεντική στάση απέναντι στα πράγματα και στο παιδί, μπορεί να συμβάλλει καταλυτικά στην δημιουργία ενός ‘κλίματος’, έγνοιας, αγάπης, ζεστασιάς και αποδοχής προς το παιδί. Τότε οι πιθανότητες είναι ότι την ίδια αποδοχή θα επιδείξει και το παιδί απέναντι σε εμάς , ως φορείς γνώσεις, ως καθοδηγητικές φιγούρες με ευθύνες και πρωτοβουλίες. Και αν έτσι πρόκεται να επιτευχθεί και η καλή συνεργασία (και όχι υπακοή) του παιδιού στην καθημερινότητα μας, αυτό θα έλθει όχι επειδή το έχουμε απαιτήσει ή επιβάλλει, ή τέλος επειδή έχουμε ακολουθήσει πιστά ή τυφλά ένα ‘πρόγραμμα εκπαίδευσης’, αλλά επειδή το έχουμε εμφυσήσει, το έχουμε εμπνεύσει, το έχουμε κερδίσει! -Προσωποκεντρικές θεωρίες διαπαιδαγώγησης- Τα παραπάνω αποτελούν και βασικές υποθέσεις για την ανθρωπιστική /υπαρξιστική σχολή σκέψης της Ψυχολογίας/Συμβουλευτικής, όπως θεμελιώθηκε από τον ιδρυτή και σημαντική στον χώρο της Ψυχολογίας μορφή, Αμερικανό Ψυχολόγο, Καρλ Ρότζερς. Οι αρχές της προσέγγισης κατά τον Ρότζερς προτάθηκαν αρχικά για χρήση στο πεδίο της Ψυχοθεραπείας/Συμβουλευτικής, αλλά σύντομα αναγνωρίστηκε η αξία και η χρησιμότητα τους και στον Παιδαγωγικό χώρο, αλλά και στον χώρο της Εκπαίδευσης. Βασική υπόθεση του Ρότζερς για τον άνθρωπο, είναι ότι ως οργανισμός έχει ένα κυρίαρχο κίνητρο, το οποίο ονόμασε ‘τάση πραγμάτωσης’. Η τάση πραγμάτωσης μπορεί να περιγραφεί ως η εγγενής και έμφυτη τάση του οργανισμού να αναπτύσσει όλες τις δυνατότητες του, με τρόπο που εξυπηρετεί τη διατήρηση, τη διεύρυνση και την ανάπτυξη του σε βιολογικό αλλά και ψυχολογικό επίπεδο. Έχουμε δηλαδή μας λέει μια εντελώς φυσική τάση, να μεγαλώσουμε, να προσδιοριστούμε και να αυτόπροσδιοριστούμε (στο μετέπειτα στάδιο της ενηλικίωσης). Αυτή τάση μας λοιπόν, είτε θα εμποδίζεται είτε θα ενθαρρύνεται. Και πότε θα ενθαρρύνεται … ; Όταν δείχνουμε την δέουσα εμπιστοσύνη σε αυτήν. «Άνθρωποι, γονείς, εμπιστευτείτε τον εαυτό σας……» Κάτι τέτοιο ακούγεται αρκετά ‘τίμιο’ και ‘ανθρώπινο’, άλλα είναι αρκετό για να μας δώσει όση γνώση και εργαλεία χρειαζόμαστε για να είμαστε ικανοί γονείς; …ΝΑΙ, αλλά πάντα υπό προϋποθέσεις! Ο Ρότζερς λοιπον (ως εκπρόσωπος την ανθρωπιστικής σχολής που ήδη αναφέραμε) μας μιλά για την εμπιστοσύνη. Και δεν μιλά για μια επιφανειακή ή στατική εμπιστοσύνη, αλλά για μια βαθύτατη εμπιστοσύνη ως διαδικασία, τόσο βαθιά που μπορεί να νοηθεί και ως πίστη (στον άνθρωπο) και τέτοια που να γίνεται ‘στάση ζωής’ ή ομοίως σταση γονέα με ευθύνη να συνδράμει (εμπιστευομένος) στην (υγιή) ανάπτυξη του παιδιού του! Όλοι θα συμφωνούσαμε ότι ήδη η φύση έχει φροντίσει ούτως ή αλλως για την ανάπτυξη, άρα και ο ρόλος μας ως πρόσωπα, ως γονείς δεν θα ήταν να ‘παίξουμε’ παρεμβαίνοντας ή καθορίζοντας (πχ σχηματίζοντας ή χρωματίζοντας την με τις δικές μας επιθυμίες και με την σώνει και καλά επιβολή τους) το ‘ούτως ή αλλως δεδομένο και φυσικό’ , αλλά να το αφήσουμε, να το επιτρέψουμε, και αν θέλουμε να είμαστε και ικανοί πραγματικά στον ρόλο μας, να το ενθαρρύνουμε κιόλας! Η πρόταση του προσωποκεντρικού γονεϊσμού λοιπόν, υπό αυτό το πρίσμα (του να μην στέκομαι ‘εμπόδιο’ αλλά να ‘έπιτρέπω’ ή και να ενθαρρύνω) είναι μια πρόταση νατουραλιστική και όχι μηχανιστική για τον άνθρωπο. Θέλω να είμαι καλός Γονέας, πως θα το πετύχω; Σε αυτήν την νατουραλιστική βάση, ο καλός γονέας είναι αυτός που δεν ακολουθεί (ή τουλάχιστον δεν ακολουθεί τυφλά) προκατασκευασμένες λύσεις και διεξόδους σε ερωτήματα, αγωνίες , δυσκολίες και λύσεις που μπορεί για αυτά να αναζητεί. Ο καλός γονέας δεν υιοθετεί τυπολατρικά κάτι, ούτε ακολουθεί δογματικά ότι του προσφέρεται (ναι ακόμη και από ‘ειδικούς’). Ο καλός γονέας είναι αυθεντικός, είναι δηλαδή ο εαυτός του ως πρόσωπο και ο εαυτός του ομοίως ως γονέας! ….να μην ξεχνώ…να είμαι ο εαυτός μου…… Είμαι ο εαυτός μου ως πρόσωπο και ως γονέας κυριολεκτικά σημαίνει αυτό. Εγώ να είμαι εγώ και να μην παριστάνω τίποτε άλλο ή τίποτε διαφορετικό. Και παρόλο που ακούγεται εύκολο, ελπίζω (κάνοντας έκαστος και την αυτοκριτική του) ότι δεν θα διαφωνήσετε μαζί μου ότι δεν είναι και τόσο τελικά! Έχουμε εξάλλου φροντίσει με τον σημερινό τρόπο ζωής, να έχουμε αρκετά ερεθίσματα (συχνά ανάξια της προσοχής μας, ή της βαρύτητας που δίνουμε σε αυτά) τα οποία μας αποσπούν, μας αποπροσανατολίζουν, μας αναλώνουν, μας αγχώνουν, μας κουράζουν, μας θλίβουν και πάει λέγοντας! Είμαι λοιπόν ο εαυτός μου σημαίνει ‘δουλέυω’ επάνω σε όλα αυτά που με απομακρύνουν από αυτό που είμαι, και συχνά και από το εδώ και τώρα. Είμαι ειλικρινής ως προς αυτά που μου συμβαίνουν και ως προς το πώς αποκαλύπτονται στην συμπεριφορά μου (και ως γονέας). Κάνω τον αγώνα μου να έρχομαι (παρόλη την όποια κούραση, δυσκολία ή δισταγμό) σε επαφή με τα συναισθηματα μου και συνάμα με το να τα επικοινωνώ (με διάυγεια στην έκφραση και την πρόθεση). ...οκ, και αυτό το κατάλαβα, κύριε ‘ειδικέ’ έχουν μπει τα θεμέλια, παρακαλώ γίνε πιο συγκεκριμένος…. Σύμφωνα με τις θεωρητικές προτάσεις της προσωποκεντρικής, από το βρεφικό ακόμη στάδιο, μέσα από την αλληλεπίδραση με πρόσωπα (του οικείου αρχικά και κυρίως) περιβάλλοντος, βιωματικά το παιδί καταλήγει σε ορισμούς του ‘εγώ’ , του ‘είμαι’, στην διαμόρφωση της ταυτότητας του μπορούμε να πούμε ή ‘χαρακτήρα’. Αυτό που ονομάζουμε λοιπόν ‘αυτό-εικόνα’ έρχεται στο σημείο που το παιδί μπορεί πλέον να διαχωρίσει τον εαυτό του από τους άλλους και από το περιβάλλον του. Με έναν τρόπο, η συμπεριφορά είναι η έκφραση της ‘αυτό-εικόνας’ και αναπαριστά αυτό που το παιδί είναι, που θα έπρεπε να είναι ή που θα μπορούσε να είναι. Είναι μέγιστης σημασίας να κατανοήσουμε ως γονείς σε αυτό το σημείο, ότι το παιδί αντιλαμβάνεται προφανώς τον εαυτό του, ως εξαρτημένο από την ανατροφοδότηση (συμπεριφορά) που λαμβάνει από τα σημαντικά πρόσωπα στην ζωή του. Και ποια μπορεί να είναι πιο σημαντικά πρόσωπα από τους γονείς; Από το βρεφικό ακόμη στάδιο (απλά εκεί πιο ενστικτώδη και πιο βασική) το παιδί έχει μια εγγενή, μια έμφυτη ανάγκη για αποδοχή (προτείνεται μάλιστα η άνευ όρων αποδοχή), την αποδοχή αυτή μπορούμε να την ερμηνεύσουμε και ως ‘αγάπη’, ως αναγώριση, ως επικύρωση (οντολογική, ανθρώπινη, της ‘αξίας’), από τα πρόσωπα που το περιστοιχίζουν, κατά βάση από τους γονείς (και μερικοί θα υποστήριζαν, κυρίως της μητέρας). Το μέτρο , ο τρόπος δηλαδή και ο βαθμός στον οποίο παρέχεται (ή μη, ή λιγότερο ή περισσότερο ή κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες ή όρους) αυτή η ‘αποδοχή’ καθορίζει ομοίως τον βαθμό στον οποίο θα αναγνωρίσει (και μετέπειτα) το παιδί τις τάσεις του για να προχωρήσει, να αναπτυχθεί (η πράγματώση που παραπάνω αναφέραμε). …τι μπορεί να χειρίζομαι αναποτελεσματικά ως γονέας λοιπόν, που μπορεί να κάνω λάθος;…. Είναι δεδομένο, ότι πολλοί γονείς (και εννοείται με τις καλύτερες των προθέσεων και αγνά πάντα κίνητρα-αγάπη προς το παιδί), συχνά μπορεί να συγκρατήσουν την αποδοχή τους (ή την έκφραση αυτής) προς το παιδί, ανάλογα με τον αν αισθάνονται ικανοποιημένοι ή ευτυχείς με την συμπεριφορά του παιδιού τους ή όχι! Ας αναλογιστούμε όμως το εξής αυτονόητο, ότι το παιδί, ΔΕΝ είναι ικανό να σκεφτεί (με αυτόν τον τρόπο, σε αυτό το βάθος, ή όπως εμείς ως ενήλικες) και κατά συνέπεια είναι ανίκανο στο να διαχωρίσει ανάμεσα στην μη-αποδοχή ως προς την συμπεριφορά, και ουσιαστικά στην μη-αποδοχή ως προς το ίδιο, τον ‘εαυτό’ του! Έτσι ενώ εμείς υποθέτουμε ότι στην ουσία το ‘εκπαιδεύουμε’ ή ότι το βοηθούμε, πάμε από την επικύρωση του που αναφέραμε, σε μια μορφή ‘απόρριψης’ του! Σε τέτοιες περιπτώσεις, ως ‘μηχανισμός άμυνας’ του παιδιού, και μέσω της μόνιμα εγκαθιδρυμένης ανάγκης του για αποδοχή, το παιδί μπορεί να απομακρυνθεί από μια ευρεία έννοια συμπεριφορών που τείνουν στην ανάπτυξη του, και να οδηγηθεί σε συμπεριφορές που τείνουν στην προσπάθεια του να διασφαλίσει από τους γονείς θετική ανατροφοδήτηση (αποδοχή). Είναι σημαντική τομή, να αντιλαμβάνεται ο γονέας (εξάλλου το ζητά κάτι τέτοιο από το παιδί όταν παύσει να είναι ένα, και γίνει ενήλικας), ότι πιθανότατα ΔΕΝ είναι υγιές το παιδί να παλεύει και να καθοδηγεί τις συμπεριφορές του για να έχει την αποδοχή μας, να μην κάνει δηλαδή τα πράγματα αρεστά ή για ΕΜΑΣ, αλλά για τον ΙΔΙΟ του τον εαυτό! Ναι ακόμη και αυτόν τον ‘μικρό’ του –σε ανάπτυξη- εαυτό….αυτός ο ‘μικρός’ άνθρωπος έχει αυτόν τον ‘μικρό εαυτό’ που είναι τόσο σημαντικός για το αύριο του! …..η άνευ όρων αποδοχή λοιπόν, είναι τα συναισθήματα της αγάπης, της αποδοχής, της αναγνώρισης που το παιδί βιώνει να έρχονται από τους γονείς προς αυτό ελεύθερα, ασχέτως συμπεριφορών του ίδιου, και ασχέτως όρων…….. Τα παραπάνω μπορεί να ακούγονται κοντά στις προτάσεις των ‘θεωριών προσκόλλησης’ (attachement parenting), και από μια όψη ίσως και να είναι, αλλά διαφοροποιούνται σε αρκετά σημεία. Σε μια τέτοια βάση γονεϊκής στάσης, ο γονέας κατανοεί την πρόταση ότι ο χαρακτήρας ουσιαστικά του παιδιού, διαμορφώνεται (και) μέσα από όρους αξίας! Όροι αξίας (conditions of worth) σημαίνει με απλά λόγια, ότι το παιδί αντιλαμβάνεται , νοιώθει και τέλος αναγνωρίζει την αξία του (αυτό-αξία) ως άμεσα και άρρηκτα συνδεόμενη όμως με την συμπεριφορά του, και ότι κατ’επέκταση υπάρχουν όροι που πάντα μάλιστα πρέπει να ικανοποιηθούν για να έχει την αποδοχή που ζητά και χρειάζεται…..και αυτό οφείλουμε να αποφεύγουμε…….! …..Δεν θα συμφωνούσατε εξάλλου ότι η αυτοεκτίμηση είναι θεμέλιο όχι απλά για την επιβίωση μας στην σύγχρονη κοινωνία, αλλά και για την ιγυή, την επιτυχημένη ενσωμάτωση μας μέσα σε αυτήν… ; Ποιος λοιπόν μπορεί να μας δώσει τα με κάποιο τρόπο ‘μαθήματα’ (μέσα από αυθεντικές συνειδητοποίησεις που έχουν γίνει στάσεις) για το αν αξίζουμε ή όχι και πόσο σαν πρόσωπα, σαν άνθρωποι, αν δεν είναι οι γονείς….; Και τέλος, ποιος μπορεί με ικανό τρόπο να επιχειρηματολογήσει διαφωνόντας με το ότι τελικά ένα παιδί που νοιώθει καλά, θα συμπεριφέρεται ανάλογα…; …και ποιος επίσης θα διαφωνήσει ότι δεν είναι σημαντικό πράγμα να είναι κανείς πραγματικά ο εαυτός του; Ένα παιδί λοιπόν που αναγκάζεται να μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον γεμάτο τέτοιους όρους αξίας, στριμωγμένους συχνά μέσα σε επίμονες συμπεριφορές προσανατολισμένες σε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα (πχ πρέπει να είσαι αυτό, ή πρέπει να κάνεις εκείνο) δεν μπορεί να δώσει διπλά ή μπερδεμένα μηνύματα στο παιδί; ή ακόμη, δεν μπορεί να το οδηγήσει σε ένα βασικό δίλλημα: ή να είναι ο εαυτός του, ή να γίνει κάτι (μέσα από την συστηματική του συμπεριφορά) που προσδοκούν οι άλλοι να γίνει…; (ναι…ακόμη και οι γονείς!) Βασική θέση λοιπόν μιας τέτοιας θεώρησης είναι ότι : «Η άνευ όρων αποδοχή τίθεται με σεβασμό στον άνθρωπο, σε ότι είναι φυσικό, κινητοποιεί, προωθεί την ‘ατομικότητα’ (με την έννοια της διαφορετικότητας) και επιτρέπει την πλήρη (όσο το δυνατόν δηλαδή ανεμπόδιστη) ανάπτυξη» …….κύριε ‘ειδικέ’ κουράστηκα…πάμε σε συμπεράσματα....; ….μάλιστα…..! · Με βάση όλα τα παραπανώ, αντιλαμβανόμαστε τους λόγους για την μη χρησιμότητα συχνά ‘τεχνικών’ που οι ‘ειδικοί’ μπορεί να μας προτείνουν, ή ακόμη και την επικυνδινότητα σε όλο αυτό, ως προς το να χαθεί αυτό που οφείλουμε να κάνουμε, να είμαστε αυθεντικοί ως πρόσωπα, και ομοίως αυθεντικοί στον ρόλο μας ως γονείς! Ομοίως πρέπει να σεβόμαστε και να προωθούμε την διαφορετικότητα στα παιδιά μας (την δική τους αυθεντικότητα δηλαδή). · Τα παιδιά πρέπει να αισθάνονται ελεύθερα να ανακαλύπτουν αυτό που είναι και γίνονται και έτσι η αυτό-εικόνα διαμορφώνεται πάνω στα σημαντικά θεμέλια που προσφέρει μια στάση που εμπεριέχει την άνευ όρων αποδοχή μας προς αυτά. · Όταν, έστω και άθελα μας, η ανευ όρων αποδοχή γίνεται τυπική αποδοχή, ή ακόμη και δυσαρέσκεια απέναντι σε συμπεριφορές (και ειδικά χωρίς να την αιτιολογούμε), τα παιδιά έχουν αυξημένες πιθανότητες να νοιώσουν απόρριψη, ή άγχος για να κερδίσουν το αυτονόητο χαμένο τους δικαίωμα να είναι αποδεκτά ή και να βιώσουν (σε επόμενα στάδια που έρχεται συνειδητότητα, ικανότητα σαφούς επικοινωνίας μαζί μας κλπ) συγκεκριμένες εμπειρίες. · Μπορούμε να είμαστε καθοδηγητικοί, αλλά πάντα σε ένα καθεστώς αυτό-αξιολόγησης ως προς τα παραπάνω και αξιολόγησης ομοίως του τι μπορεί να σημαίνει, να συνεπάγεται, και να αποζητά υπέρτατα το παιδί μέσα από μια συγκεκριμένη του λχ συμπεριφορά. · Όταν προσφέρεται η ανευ όρων αποδοχή (πηγαία ή και με ‘δουλειά’ και ασφαλώς συχνά κοπιαστική, γιατί σαφώς τα παιδιά δεν είναι πάντα υπάκουα και συνεργάσιμα, είναι χαριτωμένα και όμορφα αλλά όχι πάντα ‘εύκολα’ ), αναγνωρίζουμε εμείς ως γονείς τους τυχόντες όρους αξίας που έρχονται από εμάς (σύμφωνα με δικές μας αναπαραστάσεις, ‘πιστεύω’, θέσεις κλπ) ως πρόσωπα στην σχέση μας με αυτά. · Τα παιδιά μας έχουν ανάγκη και μας έχουν ανάγκη κόντα τους. Μας έχουν επίσης ανάγκη κοντά τους ως αυτό που πραγματικά και εμείς είμαστε ως πρόσωπα. · Ακόμα και στα δύσκολα, είναι πολλές φορές καλύτερο, να αφήσουμε απ’ έξω κανόνες και τεχνικές και να ακουμπήσουμε στην ‘εμπιστοσύνη στον εαυτό μας’. Η φύση είναι καλύτερη από τον καλύτερο ‘ειδικό’. · Η επιτυχία, η καλή απόδοση, η αριστεία είναι κάτι σχετικό (και αυτό ομοίως διαμορφωμένο από συλλογικούς όρους αξίας, δηλαδή κοινωνικό κριτήριο). Η επιτυχία και τα υπόλοιπα ομοίως είναι καλά και χρήσιμα αλλά πηγάζουν από ‘ενδιαφέρον’ και αυτό το ‘ενδιαφέρον’ πρέπει να προκύπτει όχι από επιβεβλημένες διαδικασίες, αλλά από την ελευθερία. Από την ελευθερία του να μην χρειάζεται το παιδί να ανησυχεί για την δική του αποτυχία κάπου, η οποία θα συνοδεύεται από την αποτυχία του να απογοητευτούν και οι γονείς του με αυτό, σε βαθμό που ίσως θα έχει χάσει την αποδοχή τους. · Η διαπαιδαγώγηση σε ένα τέτοιο μοντέλο-αφού προϋποθέτει συνεχή δουλειά με τον εαυτό ως πρόσωπο και ως γονέας-νοείται ως συνεργασία με το παιδί. Βασικό εργαλείο λοιπόν είναι όχι η δική μου αυθεντία (ως ενήλικας και ως γονέας) αλλά η ‘σχέση’ μου μαζί του. Το παιδί διαμορφώνεται , δεν το διαμορφώνω εγώ ως γονέας, ή μόνη της η οικογένεια ή και μόνη της ολόκληρη η κοινωνία. Είναι όλα σχέσεις συνεξαρτήσεων και δυναμικών και πάνω απ’όλα η ανθρώπινη φύση. · Κάνενα παιδί δεν είναι το ίδιο, κανένας γονέας δεν είναι ίδιος με κάθε άλλο γονέα, οποτέ και η δυναμική της οικογένειας είναι επίσης διαφορετική. · ‘Προκατασκευασμένες’ συμβουλές, λύσεις και προτάσεις χρειάζονται αξιολόγηση και κριτική εκ μέρους μας ως γονείς. · Μέσα στις φυσιολογικές μας αγωνίες ως γονείς για να πετύχουμε το καλύτερο, συχνά μπορεί να αγνοούμε ότι είτε μπορεί να διαστρεβλώνουμε δεδομένα, να διογκώνουμε ‘προβλήματικές’ συμπεριφορές, ή τέλος να μην συνειδητοποιούμε ότι γνωρίζουμε περισσότερα από όσα νομίζουμε. · Μόνο εμείς –ως γονείς-γνωρίζουμε το παιδί μας τόσο καλά και τόσο ικανά ώστε να διευκολύνουμε και να λύνουμε προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ή που μπορεί να έλθουν. Σαφως υπάρχει χώρος και ρόλος για τους ειδικούς αλλά μέσα στα πλαίσια των ανωτέρω. Γνωρίζουμε τα παιδιά μας σημαίνει ότι έχουμε ασχοληθεί ουσιαστικά με αυτά. Γνωρίζουμε τα παιδιά μας σε τέτοιο βαθμό, που πρέπει να ακουμπούμε με ενδιαφέρον, προσοχή και σεβασμό τόσο στην συσσωρευμένη γνώση (πληροφόρηση, επιστημονική τεκμηρίωση κλπ) αλλά ομοίως και στα ένστικα μας όταν παίρνουμε αποφάσεις. Όλο αυτό είναι ένα προτεινόμενο πλαίσιο που προτείνει το καλύτερο Γονεϊκό Ύφος, το δικό σου……! Θεωρούμε ότι ένα τέτοιο πλαίσιο όχι μόνο θα απαλύνει ‘αγωνίες’ και θα απαντά σε ερωτήματα γονέων, αλλά θα δημιουργεί και άλλα. Την δημιουργία επόμενων ερωτημάτων όχι μόνο θεωρούμε εύλογη αλλά και υγιής (ως διαδικασία παραγωγής γνώσης, από τεκμηριωμένα δεδομένα-πχ επιστημονικά- αλλά και την εμπειρία του καθενός μας). Τέτοια ερωτήματα ευχόμαστε να έχουν δημιουργηθεί ίσως και σε εσάς, ως αναγνώστες αυτής της παρουσίασης και ελπίζουμε να είμαστε στην ευχάριστη θέση να μπορούμε να συνομιλήσουμε μαζί σας για αυτά. Αργυρόπουλος Σ. Αναστάσιος MSc. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής
  4. Αγαπητά Μέλη, Παραθέτω πλήρες άρθρο, το οποίο αποτελεί εισαγωγή στις κεντρικές έννοιες του "Μη-Κατευθυντικού Γονεϊσμού". Ευελπιστώ να φανεί χρήσιμο και είμαι στην διάθεση σας για σχετικά ερωτήματα, κριτική και αξιολόγηση. Εισαγωγή στον Μή-Κατεθυντικο Γονεϊσμό: Γονεϊκό ύφος-Μύθοι και Πραγματικότητες Γονεϊκό Στυλ και αντιμετώπιση των παιδιών από νέους γονείς-Μύθοι-Πραγματικότητες και μια ‘Προσέγγιση’. Όταν καλούμαι να γράψω κάτι με την επαγγελματική μου ιδιότητα, προσπαθώ αρχικά να φανώ ευρηματικός και να θίξω ένα θέμα ας το πούμε ‘διαφορετικό’. Κοιτώντας τόσο την βιβλιογραφία που εγώ γνωρίζω και εμπιστεύομαι, καθώς και την επικαιρότητα (δηλαδή τι γράφεται για παιδιά και γονείς από συναδέλφους και άλλους) αρχίζω να αλλάζω γνώμη σχετικά με το ‘διαφορετικό’ . Γιατί…..; Γιατί πολύ απλά από την θέση του ‘ειδικού’ (‘τίτλος’για τον οποίο ομολογώ ότι έχω ενστάσεις και με τον οποίο νοιώθω άβολα), αρχίζω να αισθάνομαι ότι πρέπει από την μια να καταδικάσω ‘στραβά και παράδοξα’ που διαβάζω και βλέπω και αφετέρου, να μην μείνω σε μια απλή και γκρινιάρικη κριτική! Να προτείνω δηλαδή και κάτι, κάτι ουσιαστικό, χρήσιμο και βοηθητικό για τους γονείς. Κατι χρήσιμο μεν, αλλά και έγκυρο, και κάτι τέλος, που θα είναι κατάλληλο για όλους! Δύσκολο… Έτσι λοιπόν αποφάσισα, με βάση τις ταπεινές μου γνώσεις και πεποιθήσεις, αλλά και μέσα από την δική μου (πρόσφατη) γονεϊκή εμπειρία να μιλήσω αφενός για αυτά τα ‘στραβά’ και αφετέρου να καταθέσω και τα δικά μου ‘ορθά’. Αυτό ακούγεται ίσως και υπεροπτικό, δηλαδή εσύ ‘ξέρεις’ ή ‘ξέρεις καλύτερα’ και οι άλλοι όχι..; Εύχομαι ότι αφού διαβαστεί ολόκληρο το άρθρο, θα αποσαφηνιστεί ότι αυτό δεν είναι έτσι όπως μπορεί να ‘ακούγεται’, καθώς αυτό που επιθυμώ να μεταφέρω είναι, ότι, όταν μιλάμε για παιδιά, γονείς, συμπεριφορές, σχέσεις, ύφος που διαμορφώνεται, δεν ξέρω ουτε έγω, ούτε προφανώς και οι συνάδελφοι μου, ούτε οι έχοντες συναφή ίσως ιδιότητα, αλλά……ΕΣΥ! Ευελπιστώ ότι το άρθρο μπορεί να φανεί χρήσιμο, ευχάριστο και κατανοητό (παρόλο που στιγμές γίνεται τεχνικός ο λόγος και περιέχει –απαραίτητη όμως για την κατανόηση-ορολογία). Τα Ερωτήματα… Ο ρόλος του νέου γονέα εμπεριέχει όμορφα, μοναδικά συναισθήματα και πρωτόγνωρες εμπειρίες! Εμπεριέχει όμως συνάμα και μια ‘ευθύνη’ ως ‘ρόλος’ η οποία μας φέρνει αντιμέτωπους με την ανάγκη να είμαστε επαρκείς, αποτελεσματικοί και ικανοί για να προσφέρουμε στο παιδί ή τα παιδιά μας το καλύτερο δυνατόν σε όλα τα επίπεδα. Εκεί γεννώνται απορίες και ερωτήματα τα οποία μπορεί να σχετίζονται τόσο με την αυτόνομη συμπεριφορά και την ανάπτυξη του παιδιού, όσο και με την δική μας στάση και συμπεριφορά απέναντι του. Το πιο κεντρικό ερώτημα που δημιουργείται λοιπόν, είναι το ‘ποιος είναι και τι ακριβώς σημαίνει ‘καλός’ ή ‘αποτελεσματικός’ γονέας’; ή αλλιώς διατυπωμένο, αν η γονεϊκή αντιμετώπιση εν γένει απαρτίζει ένα ‘στυλ’, ένα ‘ύφος’, ‘ποιο είναι αυτό που πρέπει να υιοθετήσω ως γονέας;’ Πχ να είμαι αυστηρός/επιβλητικός προωθώντας την μάθηση και ευνοώντας την καλή συνεργασία με όρια που θα διαμορφώνω; και πως αυτά θα τα επικοινωνώ αποτελεσματικά, δηλαδή με τρόπο ώστε να γίνονται σεβαστά και κατανοητά; Να είμαι επιτρεπτικός και ευέλικτος απέναντι του; και αν είμαι έτσι, πως μέσω αυτής μου της στάσης γενικότερα θα προωθηθεί ομοίως η μάθηση, η συνεργασία και η καλή ‘σχέση’ που πρέπει να δημιουργηθεί μεταξύ γονέα-παιδιού για την υγιή του ψυχοσυναισθηματική γενικότερα ανάπτυξη; Πολλοί νέοι γονείς, είτε αντιμετωπίζουν μια συγκεκριμένη δυσκολία με το παιδί τους, είτε όχι, απευθύνονται συχνά σε ‘ειδικούς’ για απαντήσεις σε τέτοια ερωτήματα με διάφορους τρόπους, πχ μελετώντας σχετικά βιβλία ψυχολογίας, αυτοβοήθειας, διαπαιδαγώγησης, επισκεπτόμενοι χώρους με ανάλογες πληροφορίες στο διαδίκτυο και αλλού, ή τέλος, επισκεπτόμενοι ‘ειδικούς’ (ψυχολόγους, ψυχιάτρους, αναπτυξιολόγους, συμβούλους, ειδικούς παιδαγωγούς κ.α.) Συμπεριφορές παιδιών-Στάσεις γονέων: Τα προβλήματα και μερικά σημαντικά σημεία Εδώ ξεκινούν κάποια από τα παραπάνω ερωτήματα, μέσω συγκεκριμένης αντιμετώπισης των γονέων (και συχνά και των ‘ειδικών’) να δημιουργούν εμπόδια ή προβλήματα….. 1. Ξεκινώντας από την υπόθεση ότι κάθε παιδί έχει την ικανότητα να είναι ευτυχισμένο, και ότι προς τα κει είναι η φυσική του κλίση, πολλές ‘ανάρμοστες’ , ‘ανεξήγητες’ , ‘δύσκολες’ , ‘αφύσικες’ ή με έλλειψη καλής συνεργασίας με τους γονείς συμπεριφορές, μπορει απλά να ΜΗΝ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΟ ΠΑΙΔΙ , αλλά ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ! Μιλάμε λοιπόν με κάποιον τρόπο για μια πεποίθηση που μας θυμίζει απλά, ότι το ‘παιδί’΄μπορεί να είναι το ‘σύμπτωμα’ (και αυτό μόνο αν όντως κάτι δεν νοείται ως φυσιολογική συμπεριφορά)! Αυτό είναι κάτι που οφείλει ο κάθε γονέας να λαμβάνει υπόψιν, προτού αποφασίσει να ‘χρεώσει’ στο παιδί μια μη συμβατική συμπεριφορά και να αρχίσει να αναρωτιέται για τον γονεϊκό ρόλο, το οικογενειακό του ‘σύστημα’ και πριν να αγωνιά ή απευθυνθεί για βοήθεια ή και υποστήριξη. 2. Θα είδατε ότι παραπάνω έχω χρησιμοποιήσει ομοιωματικά για ‘τέτοιες συμπεριφορές’, και ο λόγος είναι απλός, ότι με τον βαθμό της υπερπληροφόρησης γύρω από την υγεία (και ψυχική υγεία) και την φυσιολογικότητα ή κανονικότητα στις μέρες μας, έχουμε καταλήξει ανάμεσα σε άλλα, αφενός να μην απορροφούμε (συνάμα με κριτική σκέψη) την πληθώρα των πληροφοριών αυτών, αλλά να μένουμε σε μια ‘εντύπωση’ για αυτές, και αφετέρου να παθολογοποιήσουμε, να ‘ψυχολογιοποιήσουμε’, να ξεχωρίσουμε και να δαιμονοποιήσουμε την ‘διαφορετικότητα’ και την ‘μοναδικότητα’ του ατόμου! Μια αποκλίνουσα από τις νόρμες (συνηθισμένες/κοινές) συμπεριφορά, δεν συνεπαγέται πρόβλημα ή παθολογία! Το λυπηρό είναι ότι πρόβλημα και παθολογία συχνά έρχεται από την έκπληξη μας μπροστά στην διαφορετικότητα, και από την αντιμετώπιση μας ως προς αυτήν ως γονείς! Βέβαια, όπως εύλογα θα φαντάζεστε, κάτι τέτοιο δεν εξυπηρετεί την ‘βιομηχανία’ των ‘ειδικών’, αφού θα διαπιστώνουμε ενίοτε, ότι τόσο οι απαντήσεις, όσο και οι λύσεις, μπορούν να έλθουν από δική μας, προσωπική επίμονη και επίπονη δουλεια (πιθανώς να έχουμε και μια κλίση στις εύκολες λύσεις) και καλή συνεργασία ως γονείς και όχι τρέχωντας άμεσα σε αυτούς (τους ‘ειδικούς’) για επιστημονική εξήγηση, υποστήριξη ή καθοδήγηση. 3. Προσοχή στις θεωρίες μαζικοποίησης και εύκολης ταξινόμησης συμπεριφορών λοιπόν, καθώς και στους ‘ειδικούς’ που πολύ συχνά είναι αυτό που λέμε baby trainers! Ο κυρίαρχος ρόλος του γονέα είναι να δημιουργήσει ένα περιβάλλον το οποίο θα είναι υποστηρικτικό και βοηθητικό προς το παιδί, για να αναπτύξει γνώσεις, δεξιότητες, αντιλήψεις και κλίσεις και να γίνει αυτό που είναι να γίνει ! Παρατηρούμε με δυσάρεσκεια και σκεπτικισμό , πολλές σχολές που προωθούν ως λύσεις και must-do προτάσεις, τεχνικές. ‘Τεχνικές’ οι οποίες συχνά ομοιάζουν κατά την περιγραφή και εφαρμογή τους, με μια κάποιου τύπου ‘εκπαίδευση’ και ίσως και κάπου καταλήγουν να είναι και ολιστική αντιμετώπιση του ζητήματος της ‘αγωγής’ και όχι μονο ‘δυσκόλων συμπεριφορών’ ! 4. Μια τέτοιου λοιπόν τύπου προτεινόμενη εκπαίδευση, μπορεί να είναι μια η οποία αγνοεί πυκνά συχνά 2 βασικές ας το θέσουμε, αρχές: 1ον ότι το παιδί δεν γίνεται να ‘παραμετροποιηθεί’ σαν να ήταν μια αντιληπτική ‘μηχανή’! Ναι, απειράριθμες μελέτες μας δείχνουν ότι μπορώ ως γονέας να το αντιμετωπίσω έτσι, να εισάγω δηλαδή την κάταλληλη πληροφορία (εκπαίδευση) και να παράγεται ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα (συμπεριφορά), αλλά τέτοιου είδους ‘καλούπωμα’ ίσως επισύρει τέραστια ευθύνη και κόστος για το παιδί και τον γονέα. Ευθύνη και κόστος που έχουν να κάνουν με την απουσία υπέρτατα του σεβασμού στην διαφορετικότητα και μοναδικότητα της ύπαρξης, που χαρακτηρίζει και ορίζει τόσο το παιδί, όσο και τον ίδιο τον γονέα. 2η αρχή είναι, ότι πολλές συμπεριφορές, προκύπτουν (όπως και παραπάνω αναφέραμε), ως αποτέλεσμα ‘δυναμικών’ της σχέσης μεταξύ παιδιού και γονέα, παιδιού και περιβάλλοντος γενικότερα , ως αποτέλεσμα δηλαδή αλληλεπίδρασης στάσεων, αντιλήψεων, διεργασίας νοημάτων κλπ. Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί λοιπόν σε αυτό το σήμειο είναι αν μπορεί κάποιος (έστω και ‘ειδικός’) να γνωρίζει καλύτερα μια τέτοια σχέση χωρίς να την έχει ‘βιώσει’, όντας δηλαδή έξω από αυτήν; Εδώ θα ταίριαζε και το λαϊκό γνωμικό «έξω απ’ τον χορό, πολλά τραγούδια λένε…» Σημαντικές Σκέψεις…. …. … «’Κατασκευάζοντας’ το παιδί που ‘νομίζουμε’πως επιθυμούμε να έχουμε, αντί να απολαμβάνουμε και να γιορτάζουμε το παιδί με το οποίο έχουμε ευλογηθεί να έχουμε, είναι μια στάση που ενδεχομένως τελικά να εμποδίσει το παιδί να ανακαλύπτει, να εξωτερικεύει και να διευρύνει, τα έμφυτα του χαρίσματα, τις τάσεις και τις δεξιότητες του…..» Ο Σεβασμός λοιπόν, ακόμη και οντολογικά, πρέπει να υπάρχει και κατακτάται μέσα από στάσεις , στάσεις που για να προκύψουν, ο γονέας σκύβει (δουλεύοντας επίπονα και επίμονα) με γνήσιο προβληματισμό και γνησιότητα πάνω στα ζητήματα της ‘σχέσης’ όχι μόνο με το παιδί του, αλλά και με τον εαυτό του (την σύντροφο του ομοίως κλπ). Με έναν τέτοιο τρόπο, αυτό το οποίο καταλήγει να υπερβαίνει ή και να υποβαθμίζει την αξία της τεχνικής, είναι η αληθινή ανθρώπινη επαφή, η επικοινωνία! Σε ένα τέτοιο πλαίσιο συνύπαρξης, υποστηρίζουμε ότι τα παιδιά έχουν αυξημένες πιθανότητες να αναπτυχθούν υγιώς ψυχοσυναισθηματικά και διανοητικά, καθώς σημασία δίδεται και σε κάτι που συχνά άλλες σχολές σκέψης τείνουν να υποβαθμίζουν ή και να παραγκωνίζουν, το συναίσθημα! Τα παιδιά πρέπει υπέρτατα να αισθάνονται ελεύθερα να εκφράζουν το συναίσθημα τους και να γνωρίζουν εξ’αρχής ότι οι γονείς θα τα ακούσουν (ενσυναισθητικά, δηλαδή με μεγάλη προσοχή και διαβάζωντας ανάμεσα στις λέξεις και τις συγκεκριμένες συμπεριφορές) χωρίς να αυτά να βιώσουν κριτική, ή φόβο για την πιθανότητα της τιμωρίας! Φυσικά και κάποιες αντικειμενικά ‘ανάρμοστες’ ας το πούμε συμπεριφορές, πρέπει να επισύρουν συνέπειες (λχ τιμωρίες), αλλά μέσα σε όλο αυτό, είναι σημαντικό να μεταδίδουμε στα παιδιά ότι έχουν επιλογές, ουσιαστικά έτσι, τους δίνουμε το δικαίωμα της άποψης, της αντίρρησης, της αμφισβήτησης, και τελικώς την επικύρωση που χρειάζονται! Κάνουμε με κάποιο τρόπο την πρόταση του να μπούμε ουσιαστικά ‘στα παπούτσια των παιδιών μας’. Σίγουρα αφενός, δεν θα άρεσε ούτε σε εμάς καμία στέρηση δυνατότητας χώρου και χρόνου κατανόησης και αξιολόγησης αυτού που μας λένε, ή περιορισμού της ελεύθερης βούλησης, και αφετέρου όλο αυτό να είναι επί της ουσίας προσαρμοσμένο στις αντικειμενικά επιτεύξιμες προσδοκίες που πρέπει να έχουμε για αυτά, δεδομένου ότι είναι παιδιά (και υπολείπονται ανάπτυξης, ικανοτήτων, δεξιοτήτων και εμπειρίας σε σχέση με τους ενήλικες). Ένα Μοντέλο Σκέψης… Δικαίως θα αναρωτηθεί κανείς, αν οι προτάσεις μας είναι να αφήνονται όλα ρευστά και ομιχλώδη…. ; Δηλαδή γίνονται μόνα τους τα πράγματα; Σαφώς και ΟΧΙ! Μια τέτοια απέραντη άνεση και ‘χαλαρότητα’, όχι μόνο δεν θα βοηθούσε, αλλά θα δυσκόλευε και την απαιτούμενη συνοχή στην σχέση, την συνεργασία, την απαιτούμενη οριοθέτηση στην πραγματικότητα, στην καθημερινότητα, στις δυσκολίες και στις αντικειμενικές ανάγκες και υποχρεώσεις. Αυτό λοιπόν που προτείνουμε είναι ουσιαστικά μια πλατφόρμα, μια βάση σκέψης, πάνω στην οποία κάθε γονέας μπορεί να πατήσει για να αναπτύξει πάντα το ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΥΦΟΣ. Από την άλλη η ‘εκπαίδευση’ πάει περίπατο ….. ; Σαφώς και ΟΧΙ πάλι! Φυσικά κανείς δεν θα διαφωνήσει ότι η εκπαίδευση και η αγωγή είναι σημαντικά, και φυσικά επιτελούνται. Το ζήτήμα είναι αν επιτελούνται μέσω προτεινόμενων ‘τεχνικών’ ή αληθινών στάσεων που ως γονείς έχουμε συνειδητά διαμορφώσει και υιοθετήσει. Αν λοιπόν υποστηρίζουμε το δεύτερο, η δική μας συμπεριφορά, ως αυθεντική στάση απέναντι στα πράγματα και στο παιδί, μπορεί να συμβάλλει καταλυτικά στην δημιουργία ενός ‘κλίματος’, έγνοιας, αγάπης, ζεστασιάς και αποδοχής προς το παιδί. Τότε οι πιθανότητες είναι ότι την ίδια αποδοχή θα επιδείξει και το παιδί απέναντι σε εμάς , ως φορείς γνώσεις, ως καθοδηγητικές φιγούρες με ευθύνες και πρωτοβουλίες. Και αν έτσι πρόκεται να επιτευχθεί και η καλή συνεργασία (και όχι υπακοή) του παιδιού στην καθημερινότητα μας, αυτό θα έλθει όχι επειδή το έχουμε απαιτήσει ή επιβάλλει, ή τέλος επειδή έχουμε ακολουθήσει πιστά ή τυφλά ένα ‘πρόγραμμα εκπαίδευσης’, αλλά επειδή το έχουμε εμφυσήσει, το έχουμε εμπνεύσει, το έχουμε κερδίσει! -Προσωποκεντρικές θεωρίες διαπαιδαγώγησης- Τα παραπάνω αποτελούν και βασικές υποθέσεις για την ανθρωπιστική /υπαρξιστική σχολή σκέψης της Ψυχολογίας/Συμβουλευτικής, όπως θεμελιώθηκε από τον ιδρυτή και σημαντική στον χώρο της Ψυχολογίας μορφή, Αμερικανό Ψυχολόγο, Καρλ Ρότζερς. Οι αρχές της προσέγγισης κατά τον Ρότζερς προτάθηκαν αρχικά για χρήση στο πεδίο της Ψυχοθεραπείας/Συμβουλευτικής, αλλά σύντομα αναγνωρίστηκε η αξία και η χρησιμότητα τους και στον Παιδαγωγικό χώρο, αλλά και στον χώρο της Εκπαίδευσης. Βασική υπόθεση του Ρότζερς για τον άνθρωπο, είναι ότι ως οργανισμός έχει ένα κυρίαρχο κίνητρο, το οποίο ονόμασε ‘τάση πραγμάτωσης’. Η τάση πραγμάτωσης μπορεί να περιγραφεί ως η εγγενής και έμφυτη τάση του οργανισμού να αναπτύσσει όλες τις δυνατότητες του, με τρόπο που εξυπηρετεί τη διατήρηση, τη διεύρυνση και την ανάπτυξη του σε βιολογικό αλλά και ψυχολογικό επίπεδο. Έχουμε δηλαδή μας λέει μια εντελώς φυσική τάση, να μεγαλώσουμε, να προσδιοριστούμε και να αυτόπροσδιοριστούμε (στο μετέπειτα στάδιο της ενηλικίωσης). Αυτή τάση μας λοιπόν, είτε θα εμποδίζεται είτε θα ενθαρρύνεται. Και πότε θα ενθαρρύνεται … ; Όταν δείχνουμε την δέουσα εμπιστοσύνη σε αυτήν. «Άνθρωποι, γονείς, εμπιστευτείτε τον εαυτό σας……» Κάτι τέτοιο ακούγεται αρκετά ‘τίμιο’ και ‘ανθρώπινο’, άλλα είναι αρκετό για να μας δώσει όση γνώση και εργαλεία χρειαζόμαστε για να είμαστε ικανοί γονείς; …ΝΑΙ, αλλά πάντα υπό προϋποθέσεις! Ο Ρότζερς λοιπον (ως εκπρόσωπος την ανθρωπιστικής σχολής που ήδη αναφέραμε) μας μιλά για την εμπιστοσύνη. Και δεν μιλά για μια επιφανειακή ή στατική εμπιστοσύνη, αλλά για μια βαθύτατη εμπιστοσύνη ως διαδικασία, τόσο βαθιά που μπορεί να νοηθεί και ως πίστη (στον άνθρωπο) και τέτοια που να γίνεται ‘στάση ζωής’ ή ομοίως σταση γονέα με ευθύνη να συνδράμει (εμπιστευομένος) στην (υγιή) ανάπτυξη του παιδιού του! Όλοι θα συμφωνούσαμε ότι ήδη η φύση έχει φροντίσει ούτως ή αλλως για την ανάπτυξη, άρα και ο ρόλος μας ως πρόσωπα, ως γονείς δεν θα ήταν να ‘παίξουμε’ παρεμβαίνοντας ή καθορίζοντας (πχ σχηματίζοντας ή χρωματίζοντας την με τις δικές μας επιθυμίες και με την σώνει και καλά επιβολή τους) το ‘ούτως ή αλλως δεδομένο και φυσικό’ , αλλά να το αφήσουμε, να το επιτρέψουμε, και αν θέλουμε να είμαστε και ικανοί πραγματικά στον ρόλο μας, να το ενθαρρύνουμε κιόλας! Η πρόταση του προσωποκεντρικού γονεϊσμού λοιπόν, υπό αυτό το πρίσμα (του να μην στέκομαι ‘εμπόδιο’ αλλά να ‘έπιτρέπω’ ή και να ενθαρρύνω) είναι μια πρόταση νατουραλιστική και όχι μηχανιστική για τον άνθρωπο. Θέλω να είμαι καλός Γονέας, πως θα το πετύχω; Σε αυτήν την νατουραλιστική βάση, ο καλός γονέας είναι αυτός που δεν ακολουθεί (ή τουλάχιστον δεν ακολουθεί τυφλά) προκατασκευασμένες λύσεις και διεξόδους σε ερωτήματα, αγωνίες , δυσκολίες και λύσεις που μπορεί για αυτά να αναζητεί. Ο καλός γονέας δεν υιοθετεί τυπολατρικά κάτι, ούτε ακολουθεί δογματικά ότι του προσφέρεται (ναι ακόμη και από ‘ειδικούς’). Ο καλός γονέας είναι αυθεντικός, είναι δηλαδή ο εαυτός του ως πρόσωπο και ο εαυτός του ομοίως ως γονέας! ….να μην ξεχνώ…να είμαι ο εαυτός μου…… Είμαι ο εαυτός μου ως πρόσωπο και ως γονέας κυριολεκτικά σημαίνει αυτό. Εγώ να είμαι εγώ και να μην παριστάνω τίποτε άλλο ή τίποτε διαφορετικό. Και παρόλο που ακούγεται εύκολο, ελπίζω (κάνοντας έκαστος και την αυτοκριτική του) ότι δεν θα διαφωνήσετε μαζί μου ότι δεν είναι και τόσο τελικά! Έχουμε εξάλλου φροντίσει με τον σημερινό τρόπο ζωής, να έχουμε αρκετά ερεθίσματα (συχνά ανάξια της προσοχής μας, ή της βαρύτητας που δίνουμε σε αυτά) τα οποία μας αποσπούν, μας αποπροσανατολίζουν, μας αναλώνουν, μας αγχώνουν, μας κουράζουν, μας θλίβουν και πάει λέγοντας! Είμαι λοιπόν ο εαυτός μου σημαίνει ‘δουλέυω’ επάνω σε όλα αυτά που με απομακρύνουν από αυτό που είμαι, και συχνά και από το εδώ και τώρα. Είμαι ειλικρινής ως προς αυτά που μου συμβαίνουν και ως προς το πώς αποκαλύπτονται στην συμπεριφορά μου (και ως γονέας). Κάνω τον αγώνα μου να έρχομαι (παρόλη την όποια κούραση, δυσκολία ή δισταγμό) σε επαφή με τα συναισθηματα μου και συνάμα με το να τα επικοινωνώ (με διάυγεια στην έκφραση και την πρόθεση). ...οκ, και αυτό το κατάλαβα, κύριε ‘ειδικέ’ έχουν μπει τα θεμέλια, παρακαλώ γίνε πιο συγκεκριμένος…. Σύμφωνα με τις θεωρητικές προτάσεις της προσωποκεντρικής, από το βρεφικό ακόμη στάδιο, μέσα από την αλληλεπίδραση με πρόσωπα (του οικείου αρχικά και κυρίως) περιβάλλοντος, βιωματικά το παιδί καταλήγει σε ορισμούς του ‘εγώ’ , του ‘είμαι’, στην διαμόρφωση της ταυτότητας του μπορούμε να πούμε ή ‘χαρακτήρα’. Αυτό που ονομάζουμε λοιπόν ‘αυτό-εικόνα’ έρχεται στο σημείο που το παιδί μπορεί πλέον να διαχωρίσει τον εαυτό του από τους άλλους και από το περιβάλλον του. Με έναν τρόπο, η συμπεριφορά είναι η έκφραση της ‘αυτό-εικόνας’ και αναπαριστά αυτό που το παιδί είναι, που θα έπρεπε να είναι ή που θα μπορούσε να είναι. Είναι μέγιστης σημασίας να κατανοήσουμε ως γονείς σε αυτό το σημείο, ότι το παιδί αντιλαμβάνεται προφανώς τον εαυτό του, ως εξαρτημένο από την ανατροφοδότηση (συμπεριφορά) που λαμβάνει από τα σημαντικά πρόσωπα στην ζωή του. Και ποια μπορεί να είναι πιο σημαντικά πρόσωπα από τους γονείς; Από το βρεφικό ακόμη στάδιο (απλά εκεί πιο ενστικτώδη και πιο βασική) το παιδί έχει μια εγγενή, μια έμφυτη ανάγκη για αποδοχή (προτείνεται μάλιστα η άνευ όρων αποδοχή), την αποδοχή αυτή μπορούμε να την ερμηνεύσουμε και ως ‘αγάπη’, ως αναγώριση, ως επικύρωση (οντολογική, ανθρώπινη, της ‘αξίας’), από τα πρόσωπα που το περιστοιχίζουν, κατά βάση από τους γονείς (και μερικοί θα υποστήριζαν, κυρίως της μητέρας). Το μέτρο , ο τρόπος δηλαδή και ο βαθμός στον οποίο παρέχεται (ή μη, ή λιγότερο ή περισσότερο ή κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες ή όρους) αυτή η ‘αποδοχή’ καθορίζει ομοίως τον βαθμό στον οποίο θα αναγνωρίσει (και μετέπειτα) το παιδί τις τάσεις του για να προχωρήσει, να αναπτυχθεί (η πράγματώση που παραπάνω αναφέραμε). …τι μπορεί να χειρίζομαι αναποτελεσματικά ως γονέας λοιπόν, που μπορεί να κάνω λάθος;…. Είναι δεδομένο, ότι πολλοί γονείς (και εννοείται με τις καλύτερες των προθέσεων και αγνά πάντα κίνητρα-αγάπη προς το παιδί), συχνά μπορεί να συγκρατήσουν την αποδοχή τους (ή την έκφραση αυτής) προς το παιδί, ανάλογα με τον αν αισθάνονται ικανοποιημένοι ή ευτυχείς με την συμπεριφορά του παιδιού τους ή όχι! Ας αναλογιστούμε όμως το εξής αυτονόητο, ότι το παιδί, ΔΕΝ είναι ικανό να σκεφτεί (με αυτόν τον τρόπο, σε αυτό το βάθος, ή όπως εμείς ως ενήλικες) και κατά συνέπεια είναι ανίκανο στο να διαχωρίσει ανάμεσα στην μη-αποδοχή ως προς την συμπεριφορά, και ουσιαστικά στην μη-αποδοχή ως προς το ίδιο, τον ‘εαυτό’ του! Έτσι ενώ εμείς υποθέτουμε ότι στην ουσία το ‘εκπαιδεύουμε’ ή ότι το βοηθούμε, πάμε από την επικύρωση του που αναφέραμε, σε μια μορφή ‘απόρριψης’ του! Σε τέτοιες περιπτώσεις, ως ‘μηχανισμός άμυνας’ του παιδιού, και μέσω της μόνιμα εγκαθιδρυμένης ανάγκης του για αποδοχή, το παιδί μπορεί να απομακρυνθεί από μια ευρεία έννοια συμπεριφορών που τείνουν στην ανάπτυξη του, και να οδηγηθεί σε συμπεριφορές που τείνουν στην προσπάθεια του να διασφαλίσει από τους γονείς θετική ανατροφοδήτηση (αποδοχή). Είναι σημαντική τομή, να αντιλαμβάνεται ο γονέας (εξάλλου το ζητά κάτι τέτοιο από το παιδί όταν παύσει να είναι ένα, και γίνει ενήλικας), ότι πιθανότατα ΔΕΝ είναι υγιές το παιδί να παλεύει και να καθοδηγεί τις συμπεριφορές του για να έχει την αποδοχή μας, να μην κάνει δηλαδή τα πράγματα αρεστά ή για ΕΜΑΣ, αλλά για τον ΙΔΙΟ του τον εαυτό! Ναι ακόμη και αυτόν τον ‘μικρό’ του –σε ανάπτυξη- εαυτό….αυτός ο ‘μικρός’ άνθρωπος έχει αυτόν τον ‘μικρό εαυτό’ που είναι τόσο σημαντικός για το αύριο του! …..η άνευ όρων αποδοχή λοιπόν, είναι τα συναισθήματα της αγάπης, της αποδοχής, της αναγνώρισης που το παιδί βιώνει να έρχονται από τους γονείς προς αυτό ελεύθερα, ασχέτως συμπεριφορών του ίδιου, και ασχέτως όρων…….. Τα παραπάνω μπορεί να ακούγονται κοντά στις προτάσεις των ‘θεωριών προσκόλλησης’ (attachement parenting), και από μια όψη ίσως και να είναι, αλλά διαφοροποιούνται σε αρκετά σημεία. Σε μια τέτοια βάση γονεϊκής στάσης, ο γονέας κατανοεί την πρόταση ότι ο χαρακτήρας ουσιαστικά του παιδιού, διαμορφώνεται (και) μέσα από όρους αξίας! Όροι αξίας (conditions of worth) σημαίνει με απλά λόγια, ότι το παιδί αντιλαμβάνεται , νοιώθει και τέλος αναγνωρίζει την αξία του (αυτό-αξία) ως άμεσα και άρρηκτα συνδεόμενη όμως με την συμπεριφορά του, και ότι κατ’επέκταση υπάρχουν όροι που πάντα μάλιστα πρέπει να ικανοποιηθούν για να έχει την αποδοχή που ζητά και χρειάζεται…..και αυτό οφείλουμε να αποφεύγουμε…….! …..Δεν θα συμφωνούσατε εξάλλου ότι η αυτοεκτίμηση είναι θεμέλιο όχι απλά για την επιβίωση μας στην σύγχρονη κοινωνία, αλλά και για την ιγυή, την επιτυχημένη ενσωμάτωση μας μέσα σε αυτήν… ; Ποιος λοιπόν μπορεί να μας δώσει τα με κάποιο τρόπο ‘μαθήματα’ (μέσα από αυθεντικές συνειδητοποίησεις που έχουν γίνει στάσεις) για το αν αξίζουμε ή όχι και πόσο σαν πρόσωπα, σαν άνθρωποι, αν δεν είναι οι γονείς….; Και τέλος, ποιος μπορεί με ικανό τρόπο να επιχειρηματολογήσει διαφωνόντας με το ότι τελικά ένα παιδί που νοιώθει καλά, θα συμπεριφέρεται ανάλογα…; …και ποιος επίσης θα διαφωνήσει ότι δεν είναι σημαντικό πράγμα να είναι κανείς πραγματικά ο εαυτός του; Ένα παιδί λοιπόν που αναγκάζεται να μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον γεμάτο τέτοιους όρους αξίας, στριμωγμένους συχνά μέσα σε επίμονες συμπεριφορές προσανατολισμένες σε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα (πχ πρέπει να είσαι αυτό, ή πρέπει να κάνεις εκείνο) δεν μπορεί να δώσει διπλά ή μπερδεμένα μηνύματα στο παιδί; ή ακόμη, δεν μπορεί να το οδηγήσει σε ένα βασικό δίλλημα: ή να είναι ο εαυτός του, ή να γίνει κάτι (μέσα από την συστηματική του συμπεριφορά) που προσδοκούν οι άλλοι να γίνει…; (ναι…ακόμη και οι γονείς!) Βασική θέση λοιπόν μιας τέτοιας θεώρησης είναι ότι : «Η άνευ όρων αποδοχή τίθεται με σεβασμό στον άνθρωπο, σε ότι είναι φυσικό, κινητοποιεί, προωθεί την ‘ατομικότητα’ (με την έννοια της διαφορετικότητας) και επιτρέπει την πλήρη (όσο το δυνατόν δηλαδή ανεμπόδιστη) ανάπτυξη» …….κύριε ‘ειδικέ’ κουράστηκα…πάμε σε συμπεράσματα....; ….μάλιστα…..! · Με βάση όλα τα παραπανώ, αντιλαμβανόμαστε τους λόγους για την μη χρησιμότητα συχνά ‘τεχνικών’ που οι ‘ειδικοί’ μπορεί να μας προτείνουν, ή ακόμη και την επικυνδινότητα σε όλο αυτό, ως προς το να χαθεί αυτό που οφείλουμε να κάνουμε, να είμαστε αυθεντικοί ως πρόσωπα, και ομοίως αυθεντικοί στον ρόλο μας ως γονείς! Ομοίως πρέπει να σεβόμαστε και να προωθούμε την διαφορετικότητα στα παιδιά μας (την δική τους αυθεντικότητα δηλαδή). · Τα παιδιά πρέπει να αισθάνονται ελεύθερα να ανακαλύπτουν αυτό που είναι και γίνονται και έτσι η αυτό-εικόνα διαμορφώνεται πάνω στα σημαντικά θεμέλια που προσφέρει μια στάση που εμπεριέχει την άνευ όρων αποδοχή μας προς αυτά. · Όταν, έστω και άθελα μας, η ανευ όρων αποδοχή γίνεται τυπική αποδοχή, ή ακόμη και δυσαρέσκεια απέναντι σε συμπεριφορές (και ειδικά χωρίς να την αιτιολογούμε), τα παιδιά έχουν αυξημένες πιθανότητες να νοιώσουν απόρριψη, ή άγχος για να κερδίσουν το αυτονόητο χαμένο τους δικαίωμα να είναι αποδεκτά ή και να βιώσουν (σε επόμενα στάδια που έρχεται συνειδητότητα, ικανότητα σαφούς επικοινωνίας μαζί μας κλπ) συγκεκριμένες εμπειρίες. · Μπορούμε να είμαστε καθοδηγητικοί, αλλά πάντα σε ένα καθεστώς αυτό-αξιολόγησης ως προς τα παραπάνω και αξιολόγησης ομοίως του τι μπορεί να σημαίνει, να συνεπάγεται, και να αποζητά υπέρτατα το παιδί μέσα από μια συγκεκριμένη του λχ συμπεριφορά. · Όταν προσφέρεται η ανευ όρων αποδοχή (πηγαία ή και με ‘δουλειά’ και ασφαλώς συχνά κοπιαστική, γιατί σαφώς τα παιδιά δεν είναι πάντα υπάκουα και συνεργάσιμα, είναι χαριτωμένα και όμορφα αλλά όχι πάντα ‘εύκολα’ ), αναγνωρίζουμε εμείς ως γονείς τους τυχόντες όρους αξίας που έρχονται από εμάς (σύμφωνα με δικές μας αναπαραστάσεις, ‘πιστεύω’, θέσεις κλπ) ως πρόσωπα στην σχέση μας με αυτά. · Τα παιδιά μας έχουν ανάγκη και μας έχουν ανάγκη κόντα τους. Μας έχουν επίσης ανάγκη κοντά τους ως αυτό που πραγματικά και εμείς είμαστε ως πρόσωπα. · Ακόμα και στα δύσκολα, είναι πολλές φορές καλύτερο, να αφήσουμε απ’ έξω κανόνες και τεχνικές και να ακουμπήσουμε στην ‘εμπιστοσύνη στον εαυτό μας’. Η φύση είναι καλύτερη από τον καλύτερο ‘ειδικό’. · Η επιτυχία, η καλή απόδοση, η αριστεία είναι κάτι σχετικό (και αυτό ομοίως διαμορφωμένο από συλλογικούς όρους αξίας, δηλαδή κοινωνικό κριτήριο). Η επιτυχία και τα υπόλοιπα ομοίως είναι καλά και χρήσιμα αλλά πηγάζουν από ‘ενδιαφέρον’ και αυτό το ‘ενδιαφέρον’ πρέπει να προκύπτει όχι από επιβεβλημένες διαδικασίες, αλλά από την ελευθερία. Από την ελευθερία του να μην χρειάζεται το παιδί να ανησυχεί για την δική του αποτυχία κάπου, η οποία θα συνοδεύεται από την αποτυχία του να απογοητευτούν και οι γονείς του με αυτό, σε βαθμό που ίσως θα έχει χάσει την αποδοχή τους. · Η διαπαιδαγώγηση σε ένα τέτοιο μοντέλο-αφού προϋποθέτει συνεχή δουλειά με τον εαυτό ως πρόσωπο και ως γονέας-νοείται ως συνεργασία με το παιδί. Βασικό εργαλείο λοιπόν είναι όχι η δική μου αυθεντία (ως ενήλικας και ως γονέας) αλλά η ‘σχέση’ μου μαζί του. Το παιδί διαμορφώνεται , δεν το διαμορφώνω εγώ ως γονέας, ή μόνη της η οικογένεια ή και μόνη της ολόκληρη η κοινωνία. Είναι όλα σχέσεις συνεξαρτήσεων και δυναμικών και πάνω απ’όλα η ανθρώπινη φύση. · Κάνενα παιδί δεν είναι το ίδιο, κανένας γονέας δεν είναι ίδιος με κάθε άλλο γονέα, οποτέ και η δυναμική της οικογένειας είναι επίσης διαφορετική. · ‘Προκατασκευασμένες’ συμβουλές, λύσεις και προτάσεις χρειάζονται αξιολόγηση και κριτική εκ μέρους μας ως γονείς. · Μέσα στις φυσιολογικές μας αγωνίες ως γονείς για να πετύχουμε το καλύτερο, συχνά μπορεί να αγνοούμε ότι είτε μπορεί να διαστρεβλώνουμε δεδομένα, να διογκώνουμε ‘προβλήματικές’ συμπεριφορές, ή τέλος να μην συνειδητοποιούμε ότι γνωρίζουμε περισσότερα από όσα νομίζουμε. · Μόνο εμείς –ως γονείς-γνωρίζουμε το παιδί μας τόσο καλά και τόσο ικανά ώστε να διευκολύνουμε και να λύνουμε προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ή που μπορεί να έλθουν. Σαφως υπάρχει χώρος και ρόλος για τους ειδικούς αλλά μέσα στα πλαίσια των ανωτέρω. Γνωρίζουμε τα παιδιά μας σημαίνει ότι έχουμε ασχοληθεί ουσιαστικά με αυτά. Γνωρίζουμε τα παιδιά μας σε τέτοιο βαθμό, που πρέπει να ακουμπούμε με ενδιαφέρον, προσοχή και σεβασμό τόσο στην συσσωρευμένη γνώση (πληροφόρηση, επιστημονική τεκμηρίωση κλπ) αλλά ομοίως και στα ένστικα μας όταν παίρνουμε αποφάσεις. Όλο αυτό είναι ένα προτεινόμενο πλαίσιο που προτείνει το καλύτερο Γονεϊκό Ύφος, το δικό σου……! Θεωρούμε ότι ένα τέτοιο πλαίσιο όχι μόνο θα απαλύνει ‘αγωνίες’ και θα απαντά σε ερωτήματα γονέων, αλλά θα δημιουργεί και άλλα. Την δημιουργία επόμενων ερωτημάτων όχι μόνο θεωρούμε εύλογη αλλά και υγιής (ως διαδικασία παραγωγής γνώσης, από τεκμηριωμένα δεδομένα-πχ επιστημονικά- αλλά και την εμπειρία του καθενός μας). Τέτοια ερωτήματα ευχόμαστε να έχουν δημιουργηθεί ίσως και σε εσάς, ως αναγνώστες αυτής της παρουσίασης και ελπίζουμε να είμαστε στην ευχάριστη θέση να μπορούμε να συνομιλήσουμε μαζί σας για αυτά. Αργυρόπουλος Σ. Αναστάσιος MSc. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής
  5. .......και τα παιδιά κάνουν εγώ θα ήθελα να προσθέσω (μετά την λεζάντα του συγκεκριμένου video -children hear , children see- το οποίο με ιδιαίτερα γραφικό ή καλλιτεχνικό έστω τρόπο αποδίδει μια κοινώς αποδεκτή αλήθεια.....) "Food for thought" λοιπόν και μια (ίσως και τετριμμένη) αλλά σε κάθε περίπτωση ουσιαστική υπενθύμιση για όλους εμάς του Γονείς... (ιδιαίτερα επίκαιρη εκτιμώ στις δύσκολες αυτές ημέρες που διανύουμε και που μας κάνουν ενδεχομένως πιο επιρρεπείς στις "ακραίες και έντονες συμπεριφορές".
  6. Αγαπητό μέλος, Σε σχέση με όσα ακούστηκαν για την καταθλιψη θα ήθελα να επισημάνω ότι ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΑ του μυαλού μόνο όπως ελέχθη. Μπορεί να είναι ασθενεια που να προκαλείται (ψυχογενή αίτια) από την σκέψη (μυαλό) ή και να επιδείνώνεται απο αυτήν (επιμονη αρνητική σκέψη) , αλλα μπορεί ενδεχομένως να μιλάμε και για αμοιγώς ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΑΙΤΙΑ (πχ ορμονικά κ.α.) τότε λοιπόν δεν μιλούμε για ασθένεια του μυαλού. Μπορεί επίσης να προκληθεί ή να εντατικοποιηθεί/επιδεινωθεί από περιβαλλοντικούς παράγοντες (πχ κακές σχέσεις ένταση με κοντινά πρόσωπα, οικογένεια, σημαντικά γεγονότα ζωής (life events) όπως μια ασθένεια σε εμάς ή σε κοντινό πρόσωπο, ένα διαζύγιο , κοινωνική απομονωση, ψυχοπιεστικά γεγονότα όπως απώλεια της εργασίας, εισοδήματος μας, οικονομικά προβλήματα κ.α. Άρα σίγουρα μιλάμε για ενα πολυδιάστατο πρόβλημα με πολλούς και σύνθετους παράγοντες και ως προς τα αίτια και ως προς τις εκδηλώσεις (συμπτώματα). Ενώ είναι τόσο διαδεδομένη ώς 'παθηση' παραμένει μάλιστα και λόγω της πολυπλοκότητας που ανέφερα και αρκετά θολή ως προς την εικόνα της (ως διαταραχή) προς τα έξω, στο ευρύ κοινό δηλαδή (εκτός των επαγγελματιών). Παρακάτω σας παραθέτω μια συνοπτική αξιόλογη περιγραφή από συνάδελφο: Σε μια προσπάθεια να διαχωρίσουμε την κατάθλιψη από την δυσθυμία ή την μελαγχολία που είναι ευρέως διαδομένες σε πολλούς από τους συνανθρώπους μας, θα παρουσιαστούν ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά της κατάστασης η οποία περιγράφεται από τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας ως κλινική κατάθλιψη. Η κατάθλιψη ανήκει στις διαταραχές συναισθήματος των οποίων το κυριότερο στοιχείο είναι η έντονη θλίψη, και η αδυναμία να βιωθεί ευχαρίστηση. Ειδικότερα η κατάθλιψη είναι μια από τις πιο συχνές ψυχολογικές παθήσεις από την οποία υποφέρουν άτομα όλων των ηλικιών. Βασικά χαρακτηριστικά είναι η λύπη-θλίψη, η απώλεια του ενδιαφέροντος για αγαπημένες ασχολίες που προκαλούσαν ευχαρίστηση, διατάραξη των διατροφικών συνηθειών, διατάραξη του ύπνου, αισθήματα ενοχής και απαξίωσης του εαυτού, έλλειψη συγκέντρωσης και συχνά αυτοκτονικές σκέψεις. Οι μελέτες καταδεικνύουν τα μεγάλα ποσοστά των ανθρώπων που υποφέρουν από κατάθλιψη στην Ευρώπη αλλά και στις Ενωμένες Πολιτείες. Η κατάθλιψη αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα όχι μόνο για τα μεγάλα ποσοστά αλλά και επειδή είναι πιθανόν να επανεμφανιστεί και να ξανασυμβεί στους περισσότερους από τους ανθρώπους που υποφέρουν. Σε αυτό το σημείο πριν περάσουμε στην αναλυτική συζήτηση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης είναι σημαντικό να τονιστεί η διαφορά της κλινικής κατάθλιψης και των απλών συμπτωμάτων μελαγχολίας , θλίψης και δυσθυμίας, διότι κυριαρχεί η τάση να χρησιμοποιείται με μεγάλη ευκολία ο όρος κατάθλιψη, τις περισσότερες φορές χωρίς να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Απαιτείται επισταμένη προσοχή και διάκριση όταν μιλάμε για κατάθλιψη, καθώς και η διαχείριση της απαιτεί πολύ προσεκτικό και διαφορετικό χειρισμό. Συναισθηματικά συμπτώματα Είναι προφανές ότι βασικό συστατικό της κατάθλιψης είναι η οδύνη, η χαμηλή συναισθηματική διάθεση, η έλλειψη ελπίδας και η διάχυτη θλίψη. Συχνά τα άτομα αισθάνονται απομονωμένα, κενά συναισθήματος, απόρριψη χωρίς να δέχονται την αγάπη και την στοργή του περίγυρου. Βιώνουν ελάχιστη ευχαρίστηση από τις δραστηριότητες τους και χάνουν την αίσθηση του χιούμορ ενώ γελάνε ελάχιστα. Πολλές φορές οι άνθρωποι που υποφέρουν από κατάθλιψη περιγράφουν τον εαυτό του εγκλωβισμένο σε μια χοάνη από την οποία κανείς δεν μπορεί να τους βοηθήσει να ξεφύγουν. Ο αυτοκτονικός ιδεασμός ή η αυτοκτονία αποτελεί την «ύστατη-απεγνωσμένη» λύση για πολλούς, υπολογίζεται ότι ένα ποσοστό από έξι ως δεκαπέντε τοις εκατό των ανθρώπων με βαρεία κατάθλιψη κάνει απόπειρα αυτοκτονίας. Νοητικά συμπτώματα Τα άτομα με κατάθλιψη έχουν μια τάση να παρακολουθούν τα πάντα από μια αρνητική σκοπιά. Έχουν αρνητική οπτική και αρνητικές πεποιθήσεις για τον εαυτό τους, για το μέλλον και τις προσδοκίες τους. Ειδικότερα, πιστεύουν ότι είναι ανεπαρκείς για οτιδήποτε, κατώτεροι και πολλές φορές κακοί άνθρωποι, είναι απαισιόδοξοι για το μέλλον, πιστεύουν ότι τα πράγματα δεν έχουνε περιθώρια βελτίωσης παρά μόνο θα χειροτερεύουν. Για τον λόγο αυτό δεν έχουν και το κίνητρο να ζητήσουν ή να αναζητήσουν βοήθεια ή τρόπο να επιλύσουν το πρόβλημα, κάτι τέτοιο θεωρείται άσκοπο και χωρίς νόημα καθώς πιστεύουν πως τα πράγματα μόνο προς το χειρότερο θα πάνε. Σωματικά συμπτώματα Ένα από τα χαρακτηριστικά της κατάθλιψης είναι η δυσκολία στην κίνηση. Οι άνθρωποι δυσκολεύονται να σηκωθούν από την θέση τους ενώ η ακινησία είναι η προτιμότερη πολλές φορές κατάσταση. Στο ίδιο μήκος κύματος πολλές φορές οι άνθρωποι μιλάνε με μονότονο και αργό ρυθμό και αρκετές φορές δεν έχουν καν την δύναμη να τελειώσουν την πρόταση που ξεκίνησαν. Ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων αντίθετα από τα παραπάνω δυσκολεύεται να καθίσει αρκετή ώρα, να προσηλωθεί σε συγκεκριμένες ασχολίες, ενώ προτιμά την συνεχή κίνηση και ορθοστασία καθώς είναι δύσκολο να μείνει σε ηρεμία. Οι άνθρωποι που υποφέρουν από κατάθλιψη δυσκολεύονται πολύ με την διαδικασία του ύπνου, δυσκολεύονται να κοιμηθούν, ή ξυπνάνε πολύ νωρίς το πρωί ή πολλές φορές κοιμούνται πολλές ώρες και δυσκολεύονται να ξυπνήσουν. Με τον ένα η με τον άλλο τρόπο η διαδικασία του ύπνου διαταράσσεται. Ταυτόχρονα ένα από τα συμπτώματα της κατάθλιψης είναι τα διατροφικά προβλήματα-διατροφικές διαταραχές, υπερβολική κατανάλωση φαγητού ή αντίθετα μειωμένη ή ελάχιστη όρεξη για φαγητό. Τα άτομα κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου ενδέχεται να αυξήσουν ή να μειώσουν δραματικά το σωματικό τους βάρος. Ταυτόχρονα, υπάρχει μείωση ή απώλεια της ερωτικής διάθεσης. Τα άτομα που υποφέρουν από κατάθλιψη χάνουν το σεξουαλικό τους ενδιαφέρον. Παρά τα βήματα που έχουν γίνει στην θεραπεία και την αποκατάσταση των ατόμων που υποφέρουν από κατάθλιψη, ο δρόμος της θεραπείας παραμένει δύσκολος και πολλές φορές γεμάτος εμπόδια. Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα είναι μια σωστή απάντηση στο πρόβλημα και αρκετές φορές η λήψη τους είναι επιτακτική. Όμως η φαρμακευτική αγωγή μόνη της δεν είναι αρκετή, οι ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις αποτελούν αποτελεσματικές θεραπείες στο πρόβλημα της κατάθλιψης, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με την λήψη φαρμακευτικής αγωγής. Η ψυχοθεραπεία πέρα από την θεραπευτική επίλυση του προβλήματος αποτελεί και δραστική πρόληψη για τη μη επαναληπτικότητα της κατάθλιψης συμβάλλοντας έτσι σε μια καλύτερη ποιότητα ζωής των ανθρώπων αλλά και του κοινωνικού τους περίγυρου. Κλείνοντας, είναι σημαντικό να τονισθεί ότι λαμβάνοντας υπόψη τα διαρκώς αυξανόμενα ποσοστά της κατάθλιψης παγκοσμίως, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία οφείλουν να αποτελούν βασική προτεραιότητα για όλους μας και ιδιαίτερα για τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας. Πηγή: www.uromed.gr Ελπίζω ότι οι πληροφορίες αυτές να σας βοηθούν και να τονίσω και εγώ με την σειρά μου το σίγουρο , το οποίο είναι ότι όσο και να αποτελεί θέμα taboo (ως ψυχική διαταραχή) ακόμη και στις μέρες μας (και ειδικά στις κλειστές κοινωνίες/κοινότητες) οφείλει το άτομο να δρά ΑΜΕΣΑ και να διερευνά τι έχει (αν όντως δει ότι δυσκολευεται πολύ στην καθημερινότητα του, μαζί με κάποιον ειδικό). Σε κάθε περίπτωση υπάρχει θεραπεία και λύση. Υ.Γ. Να προσθέσω από τον ανάλογο σύνδεσμο και εδώ στο Parents , υπάρχουν πληροφορίες για την δωρεάν ενήμερωση αλλά και στήριξη σας (αν κάτι τέτοιο κρίνετε ότι μπορεί να χρειάζεται). Πληροφορίες: H Τηλεφωνική γραμμή βοήθειας για την κατάθλιψη 210-6515600 του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (Ε.Π.Ι.Ψ.Υ.) Προσφέρει: · Ψυχολογική υποστήριξη · Συμβουλευτική · Ενημέρωση για την κατάθλιψη και γενικότερα για τα προβλήματα ψυχικής υγείας Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα έως Παρασκευή 09:00 - 18:00 Απαντούν: κατάλληλα εκπαιδευμένοι ψυχολόγοι. Στη Γραμμή Βοήθειας μπορεί να τηλεφωνήσει οποιοσδήποτε νιώθει την ανάγκη ένα επικοινωνήσει με κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας. Κάθε άτομο που καλεί μπορεί να συζητήσει οτιδήποτε το απασχολεί σε σχέση με γενικότερα προβλήματα ψυχικής υγείας και ειδικότερα κατάθλιψης και να πάρει πληροφορίες για τις δημόσιες υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Η Γραμμή Βοήθειας είναι μια υπηρεσία ενημέρωσης και υποστήριξης που απευθύνεται κυρίως σε εκείνους που αναζητούν βοήθεια για προβλήματα ψυχικής υγείας κι αισθάνονται ότι δεν έχουν που να στραφούν. Παράλληλα, αποτελεί ένα μέσο κινητοποίησης των ατόμων που έχουν ανάγκη, ώστε να απευθυνθούν περαιτέρω σε κάποια υπηρεσία ψυχικής υγείας. Σχετικό link: http://www.epipsi.gr/Service_all/service/A7.php Eρευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πρόγραμμα «αντι-στίγμα». Σωρανού του Εφεσίου 2, Παπάγου. Τηλέφωνα επικοινωνίας: 2106170819-822
  7. Αγαπητό μέλος, Μια τέτοια άρνηση σε αυτήν την ηλικία είναι συνηθισμένο φαινόμενο και συνεπώς μου ακούγεται και φυσιολογικό. Η στάση αυτή της κόρης σας απέναντι στους παππούδες που λέτε, έχει να κάνει ,με πολλούς παράγοντες , ένας απλός απ αυτούς είναι και με τον χρόνο που έχει περάσει μαζί τους (και με σας μαζί ή και μόνη μαζί τους μέχρι σήμερα). Αν για παράδειγμα έχει περάσει ελάχιστο χρόνο μαζί τους, ή έχει κάνει λίγα πράγματα μαζί τους (πχ βόλτες παιχνίδι, αλλες καθημερινές δραστηριότητες που όμως μας φέρνουν "κοντά" στο παιδί, όπως οι οι απλές συνηθισμένες, πχ ταϊσμα κλπ) ας ΜΗΝ μας κάνει εντύπωση ότι μπορεί να μην πλησιαζει εύκολα ή να μην αισθάνεται κοντά τους. Παρόλο που είναι σε εμάς κοντινά πρόσωπα (οι παππουδες, γιαγιάδες κλπ), αυτό δεν προκαλεί με όμοιο τρόπο μια "συνδεση" της κόρης σας με αυτά τα ίδια πρόσωπα. Ούτε με άξονα αυτήν την στάση της μπορούμε να πούμε ότι μιλούμε για ένα παιδί με μη-κοινωνική συμπεριφορά, είναι νωρίς ακόμη να κρίνουμε αφενός, και αφετέρου λάβετε υπόψιν τα παραπάνω που σας είπα. Τέλος, αν θέλετε να την φέρετε κοντά στα πρόσωπα αυτά (παππουδες κ.α.) μια καλή αρχή αφού εκδηλώνει άρνηση να πλησιάσει, θα ήταν να ξεκινήσετε με ΚΟΙΝΕΣ δραστηριότητες, δηλαδή να κάνετε μαζί ΟΛΟΙ πράγματα (και όταν λέω μαζί αναφερομαι και σε εσας και στην σύζυγο σας, αφου μαζί σας αισθάνεται άνετα και ασφαλής). Μπορείτε λόγου χάρη να πάτε όλοι μαζί μια μικρή βόλτα (πχ παιδική χαρα, στο κήπο, οπουδήποτε), να παίξετε όλοι μαζί ένα παιχνίδι, να την ταϊσετε παρέα και ότιδηποτε άλλο απλό η πιο δημιουργικό που ενδεχομένως να της αρέσει να κάνει ή που μπορεί να σκεφτείτε. Σιγά σιγά εκτιμώ πως θα έρθει η "συνδεση" αυτή που χρειάζεται για να πλησιάσει αλλά και να επικοινωνήσει εν τέλει και με άλλα πρόσωπα εκτός των γονέων. Ελπίζω να σας βοήθησε η απάντηση μου.
  8. Αγαπητό μέλος, Σας ευχαριστώ για τα σχόλια σας. Το υλικό το οποίο μου ζητήσατε να 'φέρω' είναι αφενός αρκετά εξειδικεύμένο, είναι επίσης αρκετά μεγάλο σε όγκο για να χωρέσει σε μια απάντηση εδώ στο thread, και αφετέρου ίσως καταλήξει στην ολότητα του να γίνει και 'ασχετο' με το πιο πρακτικό ζήτημα που το συγκεκριμένο μέλος άνοιξε σαν θέμα εδώ στο φορουμ και που συζητάται. Στα πλαίσια αυτά και για να αποφύγουμε να αλλοιώνουμε το υπό συζήτηση θέμα, θα σας έλεγα ότι είμαι με ιδιαιτέρη χαρά σε θέση να απαντήσω σε συγκεκριμένες προσωπικές απορίες ή αναζητήσεις σχετικά με το γνωστικό μου αντικείμενο είτε μέσω προσωπικού μηνύματος, είτε στην αναλογη ενότητα εδώ στο φορουμ των 'ερωταπαντήσεων'. Με το δεδομένο όμως ότι κάνατε μια συγκεκριμένη αναφορά σε δυο θεωρητικές μορφές με μεγάλη επιρροή στο πεδίο μας (ψυχολογία) να πω τα εξής εν συντομία. Τόσο ο watson , όσο και ο piaget, έχουν θεμελιώσει μεν ενα σπουδαίο 'εργο' θεωρητικά, το όποιο δε, με μια έννοια αποτελεί και αρκετά μακρινό παρελθόν (μιλάμε δηλαδή για πολλές δεκαετίες πίσω) και το οποίο έργο έχει έκτοτε προωθηθεί και διαμορφωθεί από πιο σύγχρονους θεωρητικούς και μέσα από ανάλογο ερευνητικό έργο με ευρήματα πια που έχουμε στα χέρια μας και υποστηρίζουν τις εκάστοτε απόψεις. Απο αυτό το thread, θα έλεγα γενικά για γονείς που έχουν αναλογες αναζητήσεις και ενδιαφέρον με εσάς, να αρχίσουν με πιο εισαγωγικά αναγνώσματα που αφορούν τόσο στις σχέσεις γονέα παιδιού (και τον ρόλο του φύλου βέβαια που θίξατε) , όσο και γενικότερα στην ανάπτυξη του παιδιού και τα στάδια και τα χαρακτηριστικά αυτής. Ένα τέτοιο καλό αναγνωσμα (πιο τεχνικό ίσως αλλά εισαγωγικό) αποτελεί και το βιβλιο της Bukatko "Child Development" A thematic Approach (στο οποίο με πολύ συνοπτικό τρόπο αναλύονται και οι διάφορες σχολές και προσεγγίσεις , πχ ψυχαναλυση, συμπεριφορισμός κλπ και συνάμα γίνεται και αναφορά στους θεωρητικούς που αναφέρατε Piaget, Watson, ακόμη και σε attachment theories πχ Bowlby κ.α.) Ένα άλλο βιβλίο επίσης χρήσιμο και μικρό είναι και αυτό του Peter Mitchell "The Psychology of Childhood" Στα Ελληνικά τέλος, ενα ενδιαφέρον (με αρκετά συγκεντρωμένο υλικό) ανάγνωσμα αποτελεί και το βιβλίο με τίτλο "Αναπτυξιακή Ψυχολογία" του Κουγιουμτζάκη, ή το "θέματα Αναπτυξιακής Ψυχολογίας" της Γαλανάκη, ή τέλος πιο συγκεκριμένα με θέματα επάνω στο φύλο και την σχέση που συζητούμε (και πιο ίσως εξειδικευμενο ως προς αυτά που εσάς σας ενδιαφέρουν αφού έχετε μελετήσει περί attachment από το πρίσμα της Ψυχανλυτικής/ψυχοδυναμικής θεώρησης, το βιβλίο με τίτλο " Βιολογικό φύλο, κοινωνικό φύλο και ταυτότητα του Εγώ" με μετάφραση πάλι απο Γαλανάκη. Ελπίζω να βοήθησα σχετικά με το ερώτημα μας.
  9. Αγαπητό μέλος, Πραγματικά υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες (όπως τα περιγράφετε) για να νοιώθετε άσχημα και να κάνετε αυτές τις 'αδιέξοδες' αν μου επιτρέπετε να πω, σκέψεις. Θα σας προέτρεπα να απευθυνθείτε σε κάποιον φορέα (δημόσιο αν και εσείς επιθυμείτε) για να λάβετε μιας μορφής 'στήριξη' και από 'ειδικούς' (ψυχολόγους κλπ) και το λέω αυτό καθώς εκτιμώ ότι πραγματικά το χρειάζεστε στην παρούσα φάση. Παρακάτω παραθέτω και ενα link (σύνδεσμο) για μια γραμμή στήριξης (η οποία όμως έχει να κάνει με ζητήματα 'κατάθλιψης' παρέχεται ως υπηρεσία σε συνεργασίας με δημόσιους φορείς και είναι δωρεάν).Πιστεύω ότι ίσως σας φανεί χρήσιμη μια τέτοια επικοινωνία. Σύνδεσμος για πληροφορίες : http://parents.org.gr/psych/a426 Κλείνοντας το μήνυμα μου θα ήθελα να σας ευχηθώ καλό κουράγιο και ελπίζω να συνειδητοποιείτε ότι αυτά που εν μέσω 'στεναχώριας' καταθέσατε (ότι δηλαδή αισθάνεστε ή είστε 'άχρηστη') όχι απλά ΔΕΝ ισχύουν αλλά τουναντίον πρέπει να δείτε ότι υπάρχουν λύσεις για τα θέματα και τα προβλήματα σας, οφείλετε στον εαυτό και την οικογένεια σας να 'δυναμώσετε' και να αισθανθείτε καλύτερα' ...και αυτός ίσως είναι και μονόδρομος για να σταθείτε ικανή και υποστηρικτική δίπλα τους (όπως και τους ανοιχτείτε για να πράξουν και αυτοί ομοίως στο πλευρό σας τώρα στα δύσκολα). Όλο αυτό που σας λέω (αλλά και που τα άλλα μέλη ομοίως σας καταθέτουν) είναι δηλαδή να επικέντρώσετε τις προσπάθειες σας στο νοιώσετε καλύτερα (και ας πάνε λίγο πίσω και οι 'δουλειές' ή οι 'υποχρεώσεις' που αναφέρετε...στο σπίτι κλπ)...θα πω το γνωστό και τετριμμένο αλλά το τόσο αλήθές συνάμα...ότι προέχει η υγεία μας πάντα (ψυχική και σωματική).
  10. Ζητώ συγγνώμη καθώς επίσης πριν λίγο διαπίστωσα οτι οι ως άνω πληροφορίες είναι διαθέσιμες και μέσω του Parents (στο πεδίο "Ψυχολογία") το οποίο μερίμνησε για την κοινοποίηση τους, μέσω του κάτωθι συνδέσμου : http://parents.org.gr/psych/a426
  11. Αγαπητό μέλος, Η εξαγωγή βάσιμων συμπερασμάτων για το τι συνιστούν αυτά τα συναισθήματα (αρνητικά) τα οποία βιώνετε και οι σκέψεις τις οποίες κάνετε και μοιράζεστε εδώ δεν είναι εφικτή, ακόμη και από εναν "ειδικό" μέσα στο φορουμ. Μπορείτε ασφαλώς σε κάθε περίπτωση να ανατροφοδοτηθείτε (και θετικά μάλιστα) εδώ, αλλά δεδομένου ότι συμφωνώ και εγώ με αυτά που αρκετά μέλη συζήτησαν ήδη (οτι δηλαδή ενδεχομένως όντως να περιγράφετε "καταθλιπτικό" συναίσθημα, με φανερά τα συμπτώματα της "αυτοακύρωσης" μέσω της σφόδρας και καταλυτικής κριτικής των αποφάσεων και επιλόγων σας -για γάμο, καριέρα κλπ, μέσω της "στεναχώριας" που αναφέρετε, μέσω τέλος μιας "ανικανότητας" για να ανταπεξέλθετε όπως λέτε ή να πάρετε άλλες εκ νέου αποφάσεις) θα ήθελα να σας πω ότι δεν αξίζει σε κανέναν να βασανίζεται με τέτοιες σκέψεις (και ειδικά όταν αυτές βλέπουμε ότι επιδρουν και επηρρεάζουν αυτό που λέμε "λειτουργικότητα" και σαφώς και την διάθεση). Πάνω κάτω όλοι είμαστε αρκετά ενήμεροι σήμερα για το τι εστί κατάθλιψη ή καταθλιπτικό συναίσθημα , και ακόμη τελικά και αν μιλούμε για κάτι τέτοιο (αν δηλαδή διαγνωστικά υπάγεστε σε αυτό) έχετε διεξόδους και λύσεις τις οποίες μπορείτε να ερευνήσετε (αξίζει δηλαδή να προσπαθήσετε και να "δουλέψετε" για την άρση αυτών των συναισθημάτων και των συμπτωμάτων). Μπορείτε να δείτε κάποιον ειδικό ιδιωτικά ή σαφώς μπορείτε να απευθυνθείτε σε κάποιο ανάλογο δημόσιο φορέα όπου συζητώντας με τον επαγγελματία, θα διαπιστώσετε τόσο το τι σας συμβαίνει, όσο και το πως θα το αντιμετωπίσετε. Στην περίπτωση που αποφασίσετε να δράσετε (και εγώ οφείλω να σας προτείνω κάτι τέτοιο) μπορείτε να κάνετε μια αρχή μιλώντας με κάποιον (μέσω κάποιου φορέα όπως σας ανέφερα και παραπάνω). Παρακάτω σας παραθέτω ενα κείμενο (με όλες τις σχετικές πληροφορίες) : Γραμμή Επικοιν. για την Κατάθλιψη Η γραμμή Επικοινωνίας για την Κατάθλιψη (210 6515600) Στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Κατάθλιψη, το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ) υλοποίησε την πρώτη εκστρατεία ενημέρωσης στα Μέσα για την καταπολέμηση του στίγματος της κατάθλιψης. Αποτέλεσμα της εκστρατείας ήταν η ενημέρωση της ελληνικής κοινής γνώμης για το πρόβλημα της κατάθλιψης και η προβολή της υποστηρικτικής γραμμής του ΕΠΙΨΥ με πολύ επιτυχημένα αποτελέσματα. Πρόκειται για μία δωρεάν υπηρεσία, που στόχο έχει να καλύψει τις ανάγκες σε πληροφόρηση και υποστήριξη πάνω σε θέματα ψυχικής υγείας και ιδιαίτερα πάνω σε θέματα κατάθλιψης. Η γραμμή στελεχώνεται από ειδικά εκπαιδευμένους επιστήμονες της ψυχικής υγείας (ψυχολόγους, υπό την εποπτεία ψυχιάτρου) και η μέχρι τώρα λειτουργία της έχει σημειώσει σημαντική επιτυχία, προσφέροντας πολύτιμη υποστήριξη σε άνδρες και γυναίκες από ολόκληρη τη χώρα, που αντιμετώπιζαν κάποιο σχετικό πρόβλημα. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι για τους δύο, περίπου, πρώτους μήνες της λειτουργίας της, η γραμμή δέχτηκε 1149 κλήσεις, με μέση διάρκεια κλήσης τα 23 λεπτά, ενώ το 35% αυτών που κάλεσαν σημείωσε ότι δεν είχε απευθυνθεί ποτέ σε κάποιον ειδικό για το πρόβλημα ψυχικής υγείας που αντιμετώπιζε. Η Γραμμή Επικοινωνίας για την Κατάθλιψη 210 6515600, λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή, 9.00-18.00. Οι συνομιλίες είναι ανώνυμες και εμπιστευτικές. Ο χειρισμός των θεμάτων διέπεται από σεβασμό στην προσωπικότητα και στα δικαιώματα του καλούντα. Δε ζητείται κανένα άλλο προσωπικό στοιχείο πέρα από εκείνα που είναι απαραίτητα για την κατάλληλη υποστήριξη του καλούντα. Στο τέλος της κάθε συνομιλίας καταγράφονται, ανώνυμα κι εμπιστευτικά, κάποιες πληροφορίες με στόχο την διεξαγωγή συμπερασμάτων και τη βελτίωση των υπηρεσιών της Γραμμής." Σας εύχομαι ότι καλύτερο με την ελπίδα ότι τα παραπάνω μπορεί να σας φανούν χρήσιμα και να τα αξιοποιήσετε ανάλογα.
  12. Πραγματικά πολυ όμορφα όλα αυτά που λέγονται σε αυτό το θέμα....και επειδή κάπου έγινε αναφορά και στην "αγάπη" και στο ότι δεν έχει μέτρο (και είναι κάτι με το οποίο συμφώνω αλλά με όρους γιατί παρόλο που μιλούμε για ανιδιοτελή γονεϊκά κίνητρα, πρέπει να πούμε ότι έχουμε παραδείγματα όπου η αγάπη (ή αν θέλετε η υπερβολή στην έκφραση της) έχει κατά κάποιον τρόπο "πνίξει" κάποια παιδιά) και συνάμα μιλήσαμε και για αυτήν την "πρόκληση" θα δανειστω μια αναφορά στον Γκιμπράν που έκανε ένα πρόσωπο διαδυκτιακά παραθέτωντας το εξής σημαντικό: "Δεν είναι δικά σας τα παιδιά Είναι οι γιοι και οι κόρες της λαχτάρας της ζωής για τον εαυτό της Έρχονται μέσα από σας, αλλά όχι... από σας Και παρόλο που είναι μαζί σας δε σας ανήκουν Μπορείτε να τους δώσετε την αγάπη σας, αλλά όχι τις σκέψεις σας Γιατί έχουν τις δικές τους σκέψεις Μπορείτε να στεγάσετε το σώμα τους, αλλά όχι την ψυχή τους Γιατί η ψυχή τους κατοικεί στο σπίτι του αύριο, που σεις δεν μπορείτε να επισκευτείτε ούτε και στα όνειρά σας Μπορείυε να προσπαθήσετε να είστε σαν και αυτά, αλλά μη ζητάτε να τα κάνετε σαν και εσάς Γιατί η ζωή δεν πάει προς τα πίσω, ούτε καθυστερεί με το χτες Είστε το τόξο απο όπου τα παιδιά σας, σαν ζωντανά βέλη, εκτοξεύονται προς τα εμπρός Ο Τοξότης βλέπει το στόχο πάνω στο μονοπάτι του άπειρου και σας λυγίζει με τη δύναμή Του για να πάνε τα βέλη του γρήγορα και μακριά Ας σας φέρει χαρά το λύγισμά σας στα χέρια του Τοξότη Γιατί όπως Αυτός αγαπά το βέλος που πετά, έτσι αγαπά και το τόξο που είναι σταθερό"
  13. Κανοντας αυτό το σχόλιο όχι ως "ειδικός" αλλά ως γονέας ο ίδιος, θα ήθελα να πω ότι αισθάνομαι τυχερος για όλα τα post που διάβασα σε αυτό το thread και ένα ευχαριστώ. .......ας προσθέσω και εγώ κάτι που εκτιμώ ότι αρμόζει στην φράση : "όταν μιλώ σε ένα παιδί δεν πρέπει να ξεχνώ....ότι με έχει ανάγκη διπλα του "αυθεντικό" (με όλες τις ιδιαιτερότητες μου, τις ανθρώπινες αδυναμίες και χαρακτηριστικά μου). Τα παιδια διαπιστώνω ότι όταν μεγαλώνουν τείνουν να συγχωρούν τα λάθη και τις αδυναμίες, αλλά δύσκολα αποδέχονται το γεγονός ότι ίσως δεν καταφέραμε να είμαστε δίπλα τους "πλήρεις" και "αυθεντικοί" ...... Βέβαια μιλώντας για αδυναμίες και την αναγκαιότητα για "τιθάσευση" τους σε ανθρώπινο πάντα μέτρο (και την ανάγκη υπέρτατα να σταθούμε θετικοί σε όλες τις προκλήσεις είδικά σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς)....παραθέτω και έναν (ενδιαφέρον κατ εμέ έστω και με τον γλαφυρό και αιχμηρό του τρόπο) video, μέσω του κάτωθι συνδέσμου: Link: http://www.youtube.com/watch?v=KlPwPTEme5k Αυτό το link προσθέτει ίσως στην φράση "όταν μιλώ σε ένα παιδί δεν πρέπει να ξεχνώ....ότι με "ακούει" ακόμη ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΤΟΥ ΜΙΛΩ"........
  14. Σας ευχαριστώ θερμά και να προσθέσω σχετικά με αυτά που είπατε....το οτιδήποτε που μέχρι σήμερα έχει συμβεί, ή όπως έχει συμβεί (και ίσως ναι δεν είναι κακό να "επισκεφτείτε" κάνοντας τον εσωτερικό σας διάλογο)αλλά...ΔΕΝ αναιρεί και δεν πρέπει επ'ουδενί να αναιρεί το "εδώ και τώρα" και το όμορφο αποτέλεσμα. Πέρα από τις σκέψεις και τις αγωνίες (ή ακόμη και το άγχος που καταλύει ή και φέρνει συμπεριφορές αυστηρές προς τον εαυτό μας, μας αξίζουν συγχαρητήρια και ένα μπράβο για το αποτέλεσμα που είπαμε). Και το όμορφο αποτέλεσμα είναι το "παιδί" σας και η εξαιρετική ευκαιρία που έχετε να "μάθετε μέσα από αυτό όχι μόνο για το παιδί σας πράγματα αλλά και για τον εαυτό σας" (τον σύντροφο σας κλπ). Το "άγχος" για το αν κάνουμε όσα πρέπει ή αν κάνουμε σωστά αυτά που πρέπει είναι εγγενές θεωρώ στην "γονεϊκότητα" αλλά δεν πρέπει να του επιτρέπουμε να μας εμποδίζει απ το να είμαστε 100% παρόντες στον ¨"ρόλο" μας, στην "σχέση" στην εκπληκτική αυτή υπέρτατα ευκαιρία που έχουμε να ζήσουμε αυτό το θαύμα (του να φέρνουμε στον κόσμο και να μεγαλώνουμε -ή μάλλον καλύτερα...να βοηθούμε στο να μεγαλώσει με τον καλύτερο τρόπο και όπως αξίζει σε- ένα παιδί). Συγχαρητηρία λοιπόν ως γονέας (και μαλιστα με υγιείς ανησυχίες) και καλή συνέχεια στο όμορφο αλλά και δύσκολο αυτό έργο σας.
  15. @tiller, Αγαπητό μέλος, Με αφορμή αυτό που αναφέρατε : "Για την ηλικία του μικρού, πρέπει πάντα να έχουμε υπόψη μας ότι η σχέση παιδιού-μάνας είναι (ας πούμε) "ερωτική". Η σχέση του με όλους τους υπόλοιπους τους οποίους αγαπά και εμπιστεύεται (πατέρας, γιαγιά κλπ.) είναι περισσότερο προς το "φιλική"." Θα ήθελα να κάνω μια μικρή παρέμβαση αν μου επιτρέπετε, η οποία αφορά στο εξής: Το πως χαρακτηρίζεται η σχέση του παιδιού με έκαστο εκ των γονέων ή και με το ευρύτερο περιβάλλον είναι ένα όπως σωστά αναφέρατε μεγάλο κεφάλαιο στον τομέα της Ψυχολογίας αλλά και της Ψυχιατρικής. Είναι έπίσης ένα πεδιο γεμάτο αντιθέσεις, αντιπαραθέσεις, διαμάχες και διχογνωμίες μεταξύ των θεωρητικών και των επαγγελματιών. Ένα παράδειγμα είναι αυτό που σωστά αναφέρατε περί attachment theories, όπου αντλείται υλικό από ενα θεωρητικό πλαίσιο αναφοράς στις Ψυχοδυναμικές/Ψυχαναλυτικές προσέγγισεις, ένα άλλο στην αντίπερα όχθη στέκεται στην ανάλυση της συμπεριφοράς και αντλείται υλικο περισσότερο από "θεωρίες μάθησης" (behaviorism) ή που εστιάζει περισσότερο στις γνωστικές λειτουργίες (cognitive) για να εξηγηθεί/ερμηνευθεί μια συμπεριφορά. Βλέπουμε δηλαδή ότι ακόμη και η παραδοσιακή διαμάχη για το τι επηρρεάζει και διαμορφώνει με πιο καταλυτικό τρόπο την συμπεριφορά ενός παιδιού (ή ακόμη και την παθολογική συμπεριφορά) "βιολογικη ή βιολογικά προκαθορισμένη βάση" ή "περιβάλλον" καλά κραττεί. Λαμβάνοντας αυτό σοβαρά υπόψιν, και μέσα στην πολυπλοκότητα του όλου πράγματος (που παλι σωστά αναφέρατε στο μήνυμα σας) θεωρώ προσωπικά επικίνδυνο το να πούμε (επειδή εμείς το πιστεύουμε ή επειδή κάπου το διαβάσαμε, έστω και αν είναι από έγκυρη/έγκριτη πηγή) ότι ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΙ ή ΕΤΣΙ ΕΞΗΓΕΙΤΑΙ. θα ήταν πιο ασφαλές και ορθό (ακόμη και απ την πλευρά των "ειδικών") να πούμε το εξής : ότι μια εξήγηση ή ερμηνεία είναι αυτή, ή ότι αυτή η προσέγγιση το βλεπει έτσι και βασίζεται εκεί. Αυτό το τονίζω όχι με πνεύμα διδασκαλικό (εξάλλου η γνώση του γονέα για το παιδί και την "σχέση", το έχω αναφέρει ξανά, δεν έχει όμοια σε βάθος ή βάση) για το πως θα λέμε πράγματα εδώ ή γενικά, αλλά.......... προς αποφυγήν δημιουργίας λαθεμένων εντυπώσεων από κάποιον γονέα που μοιράζεται κάτι εδώ και θα δει να φέρνουμε με σίγουρο και απόλυτο τρόπο κάτι που εμείς ξέρουμε, πιστεύουμε ή διαβάσαμε. Προς αποφυγήν λοιπόν αυτής της λαθεμένης εντύπωσης και ενδεχομένως του περιττού (και αναίτιου) 'αγχους" που μπορεί μια τέτοια αντιμετώπιση να εγείρει το αναφέρω. Καλή συνέχεια...
  16. @salomi, Αγαπητό μέλος, Καταρχήν θα ήθελα να πω ότι τα γεγονότα όπως τα αναφέρεις δεν δείχνουν κάτι "μή φυσιολογικό" ή ανησυχητικό. Ο τρόπος που το περιγράφεις όμως δείχνει μια δική σου "αγωνία" για το αν υπάρχει κάποιο ζήτημα προσκόλλησης (attachment) και μάλιστα από το παιδί στον πατέρα. Εκτιμώ ότι δεν μπορούμε με αυτά τα λίγα δεδομένα και "δωσμένα" από εσένα (με όλο το εύλογο και κατανοητό άγχος, αγωνία κλπ) να βγάλουμε βάσιμα συμπεράσματα για το τι ισχύει σχετικά με μια πιθανή "προσκόλληση". Εγώ δράττομαι της ευκαιρίας να πω, με αφορμή το θέμα σου, ότι ο όρος αυτός (attachment) έχει παρερμηνευθεί και διαστρεβλωθεί αρκετά και πολλές φορές χρησιμοποιείται με λάθος τρόπο για να ορίσει "μια τάση στην συμπεριφορά ενός παιδιού" που είναι όμως ενδεχομένως άκρως προσδοκώμενη ή και φυσιολογική (βάσει ηλικίας του παιδιού πχ, ή του χρόνου που μπορεί να περνά το παιδί με τον ένα εκ των δύο γονέων κλπ). Άρα θα ήθελα να γνωστοποιήσω, τόσο σε εσένα όσο και στα υπόλοιπα μέλη, ότι ακόμη και στον χώρο των "ειδικών" υπάρχει μια κάποιας μορφής διαμάχη περί του συγκεκριμένου όρου , το πως έχει γίνει ευρύτερα γνωστός, τι ακριβώς αφορά και σημαίνει και στο πως χρησιμοποιείται. Λογικά λοιπόν θα σκεφτεί κανείς, εδώ ακόμη υπάρχει διχογνωμία και αντιπαράθεση (υγιής, ακαδημαϊκή βέβαια) περί του όρου και πότε μιλούμε για παθολογική συμπεριφορά (πραγματική δηλαδή προσκόλληση που διαταράσσει την "λειτουργικότητα" του παιδιού και κατά συνέπεια της οικογένειας) ανάμεσα στους "ειδικούς" , δεν θα υπάρχει ανάμεσα στο ευρύ κοινό? ε ναι...κάτι τέτοιο θα προκύψει, έχει προκύψει και γιαυτό το έθιξα. Στα πλαίσια αυτά, καλό λοιπόν είναι να μην βιαστούμε να βγάλουμε συμπεράσματα και να θορυβηθούμε (αδίκως). Διαπίστωσες πιστεύω αυτό που λέω και από τον καθησυχαστικό τόνο των μηνυμάτων των άλλων μελών που πρόσφεραν με τις δικές τους (ανάλογες ή μη εμπειρίες). Τέλος, κάτι ίσως που μπορεί να φανεί χρήσιμο σε εσάς (αλλά και σε άλλα μέλη με ανάλογες ανησυχίες περί προσκόλλησης) είναι το εξής: αν γενικότερα παρατηρούμε μια τάση του παιδιού να κάνει πράγματα (τα περισσότερα ή όλα) με έναν εκ των 2 γονέων (και κατ επέκτασην αισθανόμαστε την "ακύρωση" που περιγράφεις, ή ότι κάτι εμείς δεν "κάναμε καλά" ή πιο απλά να το πούμε "απ'έξω" ) τότε ένας υγιής και αποτελεσματικός τρόπος να επαναφέρουμε τον δικό μας ρόλο ως πιο φανερά ενεργό (και να πείσουμε χωρίς επιμονή ή πίεση το παιδί να κάνει με εμάς ή και με εμάς πράγματα) είναι απλά να ενισχύσουμε τις κοινές (οικογενειακές δραστηριότητες) και να τις παρουσιάσουμε στο παιδί (πάντα με το δικαίωμα της επιλογής) ως "de facto κοινές". Ένα παράδειγμα πολύ απλό είναι να πούμε στο παιδί (και να το τηρήσουμε ασφαλώς, όχι "να μείνουμε στα λόγια") ότι η απογευματινή μας βόλτα (το φέρνω ως παράδειγμα γιατί είπατε ότι το απόγευμα βρίσκεστε και οι 2 στο σπίτι) έξω, για ψώνια, ή στην παιδική χαρά (ή όπουδήποτε μπορεί σαν οικογενεια να πάτε για να ξεσκάσετε ή για κοινωνικοποιηση) είναι ΚΟΙΝΗ-ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, και αυτό σημαίνει ότι πάμε ΟΛΟΙ μαζί, περνάμε όλοι μαζί καλά κ.ο.κ. Σίγα σιγά το παιδί θα μάθει ότι έτσι είναι, θα έχει την κοινή σας παρουσία και οι πιθανότητες είναι ότι θα έρχεται/θα απευθύνεται για αυτές τις δραστηριότητες και ΣΤΟΥΣ ΔΥΟ ΣΑΣ. Αυτό μετέπειτα μπορεί να γενικευτεί και για άλλα πράγματα και δραστηριότητες.
  17. Αγαπητό μέλος, Συμφωνώ με αυτά που θίγετε στο μήνυμα σας. Και στο δικό μου προηγούμενο μήνυμα μάλιστα, θα είδατε ότι αναγνωρίζουμε όλοι την αξία και την χρησιμότητα της συζήτησης (του μοιράσματος αν προτιμάτε) που γίνεται σε ένα τέτοιο φορουμ, αυτός μάλιστα αντιλαμβάνομαι πως είναι ο σκοπός του. Κατι ακόμη που ηθέλα να προσθέσω σε αυτά που ωραία είπατε, είναι ότι ακόμη και κάποιος "ειδικός" ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ (και κατ εμέ ΔΕΝ πρέπει) κιόλας, να προτείνει "θεραπευτικά πρωτόκολλα" (όπως αναφέρατε) ή θεραπευτικες προσεγγίσεις/ παρεμβάσεις μέσω διαδικτύου. Είναι πραγματικά ανέφικτο να γίνει μια τέτοια αξιολόγηση/εκτίμηση μιας συμπεριφοράς, μιας κατάστασης, ενός ζητήματος που συζητείται εδώ, από εναν επαγγελματία, και σε καμμία εκτιμώ περίπτωση, δεν μπορεί μια απλή επικοινωνία διαδικτυακά (από την πλευρά της παρέμβασης του "ειδικού") να αντικαταστήσει ή να υποκαταστήσει την εργασία του, το θεραπευτικό έργο κλπ. Αυτό στο οποίο περιοριζόμαστε (ως ειδικοί) και αυτό το οποίο μπορούμε μόνο να κάνουμε εδώ είναι να λειτουργήσουμε τρόπον τινά "συμβουλευτικά". Οι παρεμβάσεις μας εκεί ίσως πρέπει να σταματούν, σεβόμενοι πάντα τις ιδιαιτερότητες (που προκύπτουν από το γεγονός ότι έχουμε να κάνουμε με ανθρώπινες συμπεριοφορές σε όλο τους το φάσμα) και να προσφέρουμε μέσα από την δική μας εμπειρία και κατάρτιση μόνο μια "ευαισθητοποίηση" σε εσάς τα μέλη, ως προς ένα "πλαίσιο αναφοράς" για την καταννόηση και αντιμετώπιση μιας συμπεριφοράς, ενός ζητήματος, ενός προβλήματος κοκ. Προσωπικά, την παρέμβαση ενός ειδικού (σε πλαίσιο επαγγελματισμού και σεβασμού σε έναν κώδικα δεοντολογίας και ηθικής) σε ένα τέτοιο χώρο διαδικτυακο, δεν θα την έβλεπα ούτε καν σαν "υπόδειξη" ή "προτροπή" (εκτος αν έχουμε να κάνουμε με προφανή παθολογία, ή μη αποδεκτή συμπεριφορά πχ βία, παιδική κακοποίηση κλπ οπου εκεί επιβάλλεται να καταδικάστει μια ενέργεια ή συμπεριοφορά ή να γίνουν οι άμεσες κατάλληλες παραπομπές) αλλά σαν "ευαισθητοποίηση" όπως είπα παραπάνω, σαν μια ακόμη "κατεύθυνση" την οποία ο γονιός ή το μέλος μπορεί ενδεχομένως να διευρευνήσει περαιτέρω κατά το δοκούν. Σας ευχαριστώ
  18. Ενδιαφέρουσα ερώτηση... Παραθέτω το παρακάτω συνοπτικό άρθρο (στην Αγγλική), το οποίο δίνει ένα στίγμα για την ανάπτυξη (μεταξύ άλλων) των γλωσσικών δεξιοτήτων σε σχέση με ηλικιακό στάδιο και τον δικό μας ρόλο (ως γονείς) σε αυτήν την διαδικασία (πηγή: www.babycenter.com ) Ελπίζω να το βρείτε ενδιαφέρον (και βοηθητικό ως προς το ερώτημα που τέθηκε). Developmental milestones: Understanding words, behavior, and concepts Reviewed by the BabyCenter Medical Advisory Board <H3>Understanding words, behavior, and concepts</H3>Your newborn can't yet speak your language or fully understand what you're saying to him, but he's a fast learner. Research shows that babies start listening to their parents' voices while still in the womb. Once born, your baby begins tuning in to your words and sentence patterns to figure out what you're saying. He also uses his powers of observation to learn about some of the more complicated things — like love, trust, time, and cause and effect — that exist in his physical and emotional world. <H3>When it develops</H3>Your baby starts to learn what others are saying and doing even before he's born. As a newborn, he doesn't know the precise meaning of the words you use, but he picks up on your emotions — such as happiness, sadness, love, concern, anxiety, and anger. By the time he's 4 months old, he'll recognize his own name, and by 8 to 12 months he'll understand simple requests such as "No" or "Don't touch." Around 24 months, he'll be able to talk to you in two- or three-word phrases. By 3, he'll have a vocabulary of several hundred words and a pretty good sense of some of the rituals and activities of everyday life, such as food shopping, telling time, and housecleaning. <H3>How it develops</H3>Newborn to 1 month Every waking moment, your baby is using his senses to take in new data about the world he finds himself in. He doesn't yet have the information that adults and older children use to interpret what they take in, but he's building that store of knowledge every day. Many experts say babies understand more than most parents think they do. As a survival skill, your baby stays emotionally attuned to the people around him. He can understand how you feel and what you're thinking by the tone of your voice, the set of your mouth, the pace of your breathing, the feel of your skin, and the glint in your eye. Your baby will form his version of reality from the way you respond to him — deciding he's worthwhile because you come to him when he cries, stare lovingly into his eyes, and feed him when he's hungry. As your baby's motor skills advance, his memory will get better, his attention span will lengthen, his ability to speak will improve, and his social skills will become more polished. 2 to 3 months Your baby continues to soak up everything in his environment. His favorite activity is watching what goes on around him, and he understands now that you will soothe, feed, and play with him when he needs you. He'll delight you with his first genuine smile. Your baby enjoys the response he elicits with his grin and comes to understand that smiling is one way to let you know he's satisfied. By 3 months, he'll add some gurgling sounds to his smile, initiating a primitive form of conversation with you. 4 to 7 months Your baby knows his name now and understands that you're speaking to him when you say it. He'll even respond by turning toward you. He's becoming more attuned to your tone of voice, too. When you sound happy, he'll react joyfully, and if you speak to him sharply he'll become distressed and may cry. He's also beginning to tell the difference between strangers and people he knows, and he may cry when you put him in the arms of someone he doesn't recognize. 8 to 12 months Your baby's beginning to understand simple requests. Say "no" when he tries to touch an electrical outlet, for example, and he'll pause and look at your face — maybe even shake his head "no" in return. He's also testing your responses to his behavior. He'll throw food on the floor just to see what you'll do, and then file your response in his memory bank. Later he'll test the waters again to see whether you react the same way. 12 to 18 months By 18 months, your baby should be able to understand and may use at least 50 words. (In general he'll understand a word before he's able to say it himself.) And he'll be able to follow your directions, even if they involve two separate actions — for example, "Pick up those building blocks and put them in the toy chest." 19 to 23 months Your child is beginning to understand that his wants may not necessarily converge with yours. He'll try to assert himself — folding his arms resolutely under his armpits when you want him to hold your hand, for example. He's also starting to understand simple concepts such as space and dimension. This means he can probably put together a basic puzzle now, and he knows the difference between a triangle and a square and can place each shape in its appropriate spot in a shape-sorter. He's also figuring out cause and effect: He knows that when he pulls the lever on his jack-in-the-box, for example, a clown pops out. This new skill will come in handy down the road when he's ready to toilet train. Before your child can give up his diapers for good, he has to make the connection between the need to empty his bowels and using the potty. He'll also understand that when he pulls the handle to flush, his urine and bowel movements will disappear down the drain. The process starts all over again the next time he feels like going to the bathroom. When he sees how proud you are of his attempts to use the toilet, he'll be even more eager to try it again. 24 to 36 months By now your child has a pretty good understanding of language. Development experts say most 2-year-olds understand at least 150 words and add 10 new ones to their vocabulary nearly every day. Since language acquisition has become practically second nature, your child can now turn his attention to more complicated concepts that involve emotions. Between the ages of 2 and 3, your child will understand the basic building blocks of relationships: love and trust. He knows that you and the rest of the family care for him and are on his side. He's learned these important concepts by the way you've treated him in the first few years of his life. By showering him with affection, responding to his needs, and keeping him safe, you've helped him become a secure and optimistic child. By watching you go about your day, your toddler begins to comprehend some of the more complicated aspects of everyday life, too, such as food shopping, telling time, and housecleaning. He's also gaining a deeper understanding of how he should treat other people. If you want him to grow up to become a kind and helpful person, make sure you treat him and others that way. <H3>What comes next</H3>The number of words your child can understand and say will continue to grow rapidly. By the age of 6, most children have a vocabulary of nearly 13,000 words. In the next few years, he'll begin to comprehend ever more complex ideas and situations, such as basic math, telling right from wrong, and how to predict what will happen in the future. <H3>Your role</H3>Talking and reading to your child will help him learn good communication skills. Studies have shown that children who are read to every day starting at around 6 months have more advanced communication abilities. But you might as well get in the habit of reading to your child before six months go by. Why not start in the first few weeks? Although your child won't understand the words or be able to follow a story, he'll grasp that reading is pleasurable, calming, and a nice way to spend time with you. Playing with your child will help him learn more about the way the world works. Challenge him with age-appropriate toys and games to encourage his mental and physical development. Be affectionate and show your child how much you love and care for him. That's the best way to teach him about important emotional concepts such as empathy. <H3>When to be concerned</H3>If, by the age of 2, your child seems to have problems understanding the simplest directions and suggestions, talk to his doctor. You may also want to consult his doctor if, by age 3, he seems genuinely perplexed when you ask him do something simple — for example, if you've shown your toddler how to open a box countless times and he still doesn't seem to understand how to do it."
  19. @beba09 Αγαπητό μέλος, Αυτό που αναφέρετε περί του ότι δεν "πετάτε εσείς πράγματα από το καρεκλάκι" δεν έχει διόλου να κάνει με αυτό που είπα, η μίμηση που ανέφερα είχε να κάνει με τον τρόπο που επιλύουμε ζητήματα (και πιο συγκεκριμένα με την υιοθέτηση έντονων συμπεριφορών (από το παιδί αφού πρώτα τις έχει δει στους ενήλικες) , πχ "μάλωμα" στα χεράκια που αναφέρθηκε κλπ) δεν εννοούσα ότι αντιγράφει εσάς όταν πετάει πράγματα ή το φαγητό από το καρεκλάκι, αυτό το κάνει είτε σαν παιχνίδι επειδή το διασκεδάζει, είτε επειδή ίσως βαριέται, είτε για να έχει την προσοχή/ενδιαφέρον μας, μπορεί ίσως το ίδιο το καρεκλάκι (στην ηλικία που είναι, δεδομένου ότι έχει ως 2χρονο ανεπτυγμένες κινητικές δεξιότητες, και ενδεχομενως να του αρέσει πολύ η κίνηση και το παιχνίδι χωρίς κινητικό περιορισμό -που υπάρχει όταν μπαίνει στο καρεκλάκι-) να μην του αρέσει σαν ιδέα πια δηλαδή κοκ. Σε κάθε περίπτωση, διαπιστωσα ότι πήρατε αρκετές χρήσιμες και ενδιαφέρουσες συμβουλές από αλλα μέλη και η ουσία πιστεύω είναι ότι η "τιμωρία" πάντα έρχεται ως ύστατη επιλογή, πάντα προσπαθούμε να μην εμπεριέχει την "φυσική τιμώρία" (προσωπικά δεν μου επιτρέπω να διαχωρίσω μεταξύ ήπιας και έντονης βίας, η βία είναι ΜΙΑ-στην δική μου τουλάχιστον συνείδηση) και τέλος, ότι είναι σε κάθε περίπτωση η πιο αναποτελεσματική μέθοδος μάθησης ή διαπαιδαγώγησης! @angelino77 Αγαπητό μέλος, Ευχαριστώ για το μήνυμα σας. Η επιστημονικά αποδεκτή και χρήσιμη ή εφαρμοσμένη ή και αυτό που καταλήγει να είναι εφαρμόσιμη θεωρία προκύπτει από την "πράξη" που είπατε. Εννοώ ότι οι θεωρίες, είτε είναι θεωρίες προσωπικότητας, είτε θεωρίες συμπεριφοράς είτε θεωρίες που προτείνουν "μορφές διαπαιδαγώγησης" απορρέουν από μελέτες & έρευνες συμπεριφοράς και της αντιμετώπισης της σε "πραγματικά" πρόσωπα στην "πραγματική" ζωή. Σαφώς και πάντα το έργο της διαπαιδαγώγησης των παιδιών μας είναι πιο δύσκολο, αφού άλλο είναι να βιώνουμε μια κατάσταση και να την αντιμετωπίζουμε και άλλο το να καθόμαστε αναπαυτικά και να μελετούμε μια θεωρητική προσέγγιση σε κάτι από το διαδίκτυο, από ένα βιβλίο κλπ. Στο πλαίσιο αυτό γενικά θα με βρείτε να διαφωνώ με "γενικευμένες συμβουλές" ή ακόμη και με "συμβουλές" γενικότερα, καθώς όπως έχω ήδη αναφέρει ο κάθε γονιός αφενός ξέρει το παιδί του (και την σχέση τους) καλύτερα από τον κάθε ένα (άλλο γονιό ή ακόμη και από έναν "ειδικό") και αφετέρου, ο κάθε γονιός έχει την δική του προσωπικότητα και κατ' επέκταση ύφος ή στυλ αν προτιμάτε, στην αντιμετώπιση οποιουδήποτε ζητήματος που προκύπτει στην "σχέση" ή στην καθημερινότητα με το παιδί του. Λαμβανοντας αυτό υπόψιν δεν είμαι υποστηρικτής του να σπεύδει κανείς (ακόμη και "ο ειδικός") να δίνει συγκεκριμένες τύπου "βήμα 1., 2. 3.", "συμβουλές" (αυτό γίνεται υπό όρους και σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις για να προωθηθεί πάλι όμως (κυρίως) "η σχεση" μεταξύ γονιού και παιδιού και όχι η "μάθηση", αυτή παραμένει στα χωραφια και στην αποκλειστική ευθύνη του γονέα), μπορούν όμως τα άλλα μέλη (και όντως έτσι συχνά πράττουν όπως βλέπω) να μοιράζονται την προσωπική τους εμπειρία (και ίσως τι ήταν αποτελεσματικό και τι όχι από αυτά που έκαναν με τα δικά τους παιδιά) μιλώντας δηλαδή "βιωματικά" και ο εκάστοτε "ειδικός" να παρουσιάζει πιο θεωρητικό (ή θεωρητικά τεκμηριωμένο) υπόβαθρο για το πως: καταννοούμε και χειριζόμαστε τα "δυναμικά" της σχέσης μας με το παιδί, τα "δυναμικά" της οικογένειας γενικότερα και τέλος να υποδεικνύει τι μας λέει η έρευνα για το τι λειτουργεί καλύτερα, τι "εργαλεία" και "γνώση" γενικότερα υπάρχει συσσωρευμένη που ίσως να μας βοηθά να αποκτούμε ένα πιο 'ευρύ' γνωστικό πεδίο και να γινόμαστε ακόμη πιο βοηθητικοί ως προς τον εσωτερικό κόσμο και στο αντιληπτικό πεδίο του παιδιού (πιο ικανοί ίσως να μπορούμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει στο Χ ή το Υ στάδιο ανάπτυξης, ποιες οι πιο συγκεκριμένες ανάγκες του εκει, και πιο ικανοί και εύστοχοι στο να του παρέχουμε αυτά που μας "λέει" / εκφράζει ότι έχει ανάγκη μέσα από τις πάντα προσωπικές και ιδιόμορφες συμπεριφορές του). Με αυτό μακροσκελές μήνυμα μου (και ελπίζω να μην σας κούρασα) ήθελα μεταξύ άλλων να υπογραμμίσω και εγώ το σίγουρο ότι ακόμη και "η θεωρία" (που αναφέρατε) ή η επιστημονική άποψη/τεκμηρίωση δεν είναι (και κατ εμέ δεν πρέπει να είναι και να μην το χειρίζεται κανείς με αυτό τον τρόπο, ακόμη και οι ίδιοι οι επιστήμονες) πανάκεια για αυτό που τελικά καταλήγει να αφορά στην (τόσο πάντα ιδιαίτερη και μοναδική) "ανθρώπινη συμπεριφορά" (δηλαδή στην "ανθρώπινη φύση"). Για πιο συγκεκριμένα ερωτήματα μπορώ ευχαρίστως να απαντώ σε προσωπικά μηνύματα ή και στην ανάλογη ενότητα "ερωταπαντήσεων" εντός του φορουμ (δεδομένου ότι και υπαρχει περιορισμός χρόνου και μπορεί εύκολα κανείς να "χαθεί" ή να μπερδευτεί ψάχνοντας τα διάφορα thread εδώ). Ευχαριστώ.
  20. Πολύ σωστή παρατήρηση για τα ΔΙΔΥΜΑ. Οντως το attachment αυτό είναι έντονα εμφανές στην σχέση μεταξύ διδύμων. Σε κάθε περίπτωση όμως επειδή τα παιδιά έχουν εύφία (ας μην το αγνοούμε αυτό) μπορεί να καταλήξουν να γίνουν αυτό που λέμε "χειριστικά" επιθυμώντας να κέρδίσουν κάτι (ότι και αν είναι αυτό, το ενδιαφέρον μας, να πάρουν κάτι συγκεκριμένο που δεν τους το επιτρέπουμε κλπ). Ακόμη όμως και η "χειριστικότητα" τους, ΓΝΗΣΙΑ είναι και αυτή (και ως εκ τούτου πρέπει να την "ακούμε") και κάτι πάντα θέλουν να μας ΠΟΥΝ ακόμη και μέσα από αυτήν....
  21. Αγαπητά μέλη, ΄ Διάβασα πολύ χρήσιμες συμβουλές σε σχέση με το θέμα που τελικά καταλήγει να αφορά στην "εκπαίδευση" του παιδιού, την ανταμοιβή ή την "ποινή" για όταν δεν κάνει κάτι αποδεκτό από εμάς (ως γονείς) ή όταν δεν συνεργάζεται ικανοποιητικά ή καθόλου. Οφείλω να το απορρίψω ως τακτική και να πω ότι το "μάλωμα" (ειδικά με την μορφή σωματικής βίας) ακόμη και στην πιο ήπια του μορφή αποτελεί (αν όχι πάντα σίγουρα κατά κανόνα) την ΠΙΟ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ μέθοδο εκπαίδευσης ή κέρδους της καλής μας συνεργασίας μαζί τους. Ας μην ξεχνούμε, ότι τα παιδιά αντλούν ως καταλυτικό πλαίσιο αναφοράς για την δική τους συμπεριφοράς, ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΑΣ (δηλαδή για όσο είναι πολύ μικρά μιλάμε για ΜΙΜΗΣΗ, και όσο μεγαλώνουν, πάλι για μίμηση μιλάμε, αλλά με μια πιο δική τους αξιολόγηση). Με αυτό κατά νου, ας μην μας κάνει εντύπωση ότι αν συνεχίζουμε (επανάληψη) να εκφράζουμε ουσιαστικά άποψη (πχ αποδοχή ή απόρριψη) για μια δική τους συμπεριφορά με το "μάλωμα", ότι κάποια στιγμή θα το θεωρήσουν ότι έτσι είναι ή έτσι πρέπει να είναι και θα καταλήξουν να υιοθετήσουν τα ίδια τέτοιες συμπεριφορές (αυτό για παράδειγμα είναι αρκετά εμφανές ειδικά όταν υπάρχουν στην οικογένεια αδελφάκια, και εκδηλώνονται με επιθετικότητα ή ακρότητα συμπεριφορές αναμεταξύ τους αφού πρώτα τα παιδάκια έχουν δει ανάλογες συμπεριφορές προς το ένα ή το άλλο να εκδηλώνονται από τον γονέα ή τους γονείς μαζί). Σίγουρα είναι πιο χρονοβόρο και ψυχοφθόρο, το να επιδιώξουμε με πράο και ήπιο τρόπο να εκφράσουμε την αποδοχή μας ή μη για μια πράξη ή συμπεριφορά τους (και σε αυτό δεν υπάρχουν de facto ή "προκάτ" συμβουλές καθώς καθε γονιός έχει την προσωπικότητα και το δικό του ύφος) ..αλλά...μεσοπρόθεσμα και σίγουρα μακροπρόθεσμα και εμείς θα βγούμε κερδισμένοι (δεδομένου ότι θα έχουμε την ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΗΝ ΦΟΒΙΚΗ ΤΟΥΣ ΥΠΑΚΟΗ) αλλά και τα ίδια τα παιδιά, τα οποία θα έχουν ουσιαστικά διδαχθεί ότι οι "ακρότητες" δεν είναι σωστές και αποτελεσματικές σε τίποτε. Υ.Γ. Παρέθεσα το παραπάνω μήνυμα του μέλους, το οποίο δείχνει απόλυτα σύμφωνο με αυτά που αναφέρω και μιλά ακριβώς για την αναποτελεσματικότητα τέτοιων τακτικών (και σίγουρα μες την κούραση και την αγανάκτηση μας, ίσως αρκετοί ή όλοι , έχουμε πέσει στην παγίδα του να γίνουμε ακραίοι ή έντονοι απέναντι στα παιδιά μας, χωρίς αυτό να αναιρεί το γεγονός ότι το κάνουμε καλοπροαίρετα και φυσικά ούτε το αυτονόητο της αγάπης μας προς αυτά).
  22. Αγαπητό μέλος, Είναι αφενός πολύ συνηθισμένο αυτό που συμβαίνει και ρωτάς και αφετέρου φυσιολογικότατο. Σίγουρα όλοι οι γονείς ξέρουν ότι τα παιδιά έχουν μόνιμη ανάγκη και επιζητούν (συχνά με κάθε τρόπο, ακόμη και ανορθόδοξο) το ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ μας. Στα πλαίσια αυτά, και ως προσωπική θέση, διαφωνώ με απόψεις περί "του κάποιο από τα παιδιά μας χρειάζεται οπωσδήποτε παραπάνω ή περισσότερη προσοχή" και το πιο βοηθητικό το οποίο μπορώ να καταθέσω (και ως εμπειρία και ως επιστημονική θέση) είναι το εξής: ---Δεδομένου ότι τα παιδιά αναγνωρίζουν, απορρίπτουν, αποδέχονται, ταυτοποιούν και κατατάσσουν συμπεριφορές (ως ενδιαφέρουσες, ή διασκεδαστικές ή καλές ή κακες και πάει λέγοντας) με βάση την ΜΙΜΗΣΗ (την υπόδειξη, την επανάληψη κοκ, πάλι κάτι τετριμένο και γνωστό σε όλους μας) από εμάς ως γονείς και μεγαλύτερους, θα πρότεινα να μην αμφισβητείς την όποια συμπεριφορά του μεγαλύτερου παιδιού (έστω και να μην είναι γνήσια , δεδομένου ότι τα παιδιά ναι μεν είναι αυθόρμητα αλλά είναι και έξυπνα...) αλλά να του δείξεις (με τον λόγο αλλά και τις πράξεις σου) ότι "μπορεί να τα έχει καλά μαζί σου" ότι και να κάνει. Ειδικότερα... αν συνεχίσεις να του ζητάς την συνεργασία του και την βοήθεια του, του προσφέρεις με τον καλύτερο θεωρώ τρόπο, την αναγνώριση και την επιβεβαίωση που σίγουρα χρειάζεται και αναζητά από εσένα ως γονέα! Έτσι μαθαίνει ότι το ενδιαφέρον σου είναι δεδομένο και σίγουρο, και ότι όσο πιο συνεργάσιμος είναι και παραμένει ο ίδιος, τόσο πιθανότατα δεν θα χρειάζεται, και δεν θα υιοθετεί ενδεχομένως "ακραίες" ή μη γνήσιες (μη αυθόρμητες) συμπεριφορές. Με απλά λόγια δηλαδή, η συμμετοχή (να την ζητάς και να την αποδέχεσαι) είναι εξαιρετικά σημαντικό πράγμα. --------
  23. Όλες οι δράσεις και όλες οι πράξεις μετρούν και έχουν νόημα. Από την συγκέντρωση απλά υπογραφών και αποστολή ενός (ακόμη ενός δηλαδή γιατί ήδη έχουν γίνει ενέργειες) υπομνήματος στις αρμόδιες δημόσιες αρχές, μέχρι και η εθελοντική κινητοποίηση για ρουχαλάκια που λέτε εδω και παιχνίδια. Όλα μετρουν και μετρούν ίσως παραπάνω απ όσο μπορεί να φαντάζεται κάποιος που δεν έχει ιδία εμπειρία ως εργαζόμενος ή ήδη εθελοντής σε τέτοια πλαίσια και μονάδες. Και επειδή με μεγάλη μου χαρά βλέπω και τον προβληματισμό και την καλή σας διάθεση για κινητοποίηση, ας σας πω αυτό μόνο χαρακτηριστικά (ως ένα ακόμη μικρό τσίγκλιμα κινητοποίησης για όλους μας) : Φανταστείτε τα πρόσωπα αυτών των μικρών και τόσο παραμελήμενων παιδιών, όταν φτάσουν στα χέρια τους αυτά τα (έστω λίγα, ταπεινά, μεταχειρισμένα, ή ότιδήποτε άλλο) ρουχαλάκια ή παιχνίδια.....Τότε κανείς συνήθως "εθίζεται" πιο εύκολα στον Εθελοντισμό και την Κινητοποίηση γενικότερα έχει διαπιστωθεί, γιατί η προσφορά γίνεται ακριβώς ΑΜΦΙΔΡΟΜΗ όταν βλέπει το χαμόγελο και την χαρά στα πρόσωπα αυτά που τόσο την έχουν ανάγκη (όσο όμως και εμείς από αυτά παίρνοντας την προσφορά μας πίσω και σχεδόν πάντα πολλαπλασιασμένη)!
  24. Μια μικρή σημείωση σχετικά με αυτό που είπατε "τα ανθρωπομορφα τερατα που εργάζονται εκεί" .. επειδή τυχαίνει να έχω εργαστει σε παρόμοιες δομές και να έχω επισκεφτεί ακόμη περισσότερες, να μοιραστώ μαζί σας την εμπειρία μου λέγοντας ότι ενώ σίγουρα υπήρχαν και έχω δει και εγώ "ακατάλληλους" (το λέω κομψά) τόσο ως προς την επαγγελματική τους κατάρτιση ανθρώπους, όσο και ως προς τις "ποιότητες" και "ευαισθησίες" που ΔΕΝ είχαν ως πρόσωπα και που απαιτούνται για να κάνει κανείς μια τέτοια δουλειά σε ένα τέτοιο (ομολογουμένως όμως απαιτητικό) πλαίσιο, να πω όμως και αυτο: δεν είναι όλοι ίδιοι και όμοιοι, υπάρχουν και λειτουργοί, (δημόσιοι ή μη) που έχουν ακριβώς αυτά που παραπάνω ανεφερα και δίνουν εαυτόν στην "δουλειά" τους, σε αυτους αξίζουν εύσημα και συμπαράσταση (που σας λεω ότι δεν την παίρνουν) και γιαυτό ίσως κάποια στιγμή άνθρωποι (ή επαγγελματίες) καταλήγουν στην παραίτηση κατά κάποιο τρόπο, αφού δεν υποστηρίζονται και αυτοί, και μάλιστα μερικοί ας τους αποκαλέσουμε "ικανούς και με καλές βάσεις και διαθέσεις για να προσφέρουν και να επιτελέσουν ουσιαστικό έργο" ίσως να καταλήγουν να "αφομοιώνονται" από το "σύστημα" ή "πλαίσιο". Η αλλαγή στάσης στο τελευταίο σχόλιο που κάνατε (με bold) κρύβει τα συστατικά κατά την γνώμη μου για να γίνει μια καλή αρχή και ως προς τα παραπάνω!
  25. Πολύ σωστά φέρατε το "παράδειγμα" ανάλογων δομών στην Αγγλία, θα συμφωνήσω μαζί σας και μιλώ έχοντας ιδία εμπειρία. Και τελικά εκεί καταλήγουμε, σε αυτό που ανάφερεστε : "ουτως σοι αλλος εμειναν ελαχιστα πραγματα για τα οποια νοιαζομαστε" ....στην απομόνωση δηλαδή ακόμη και από το "αυτονόητο" της κοινωνικής ευαισθήσίας" που έχει φέρει ο "εγωκεντρισμός" του ανταγωνιστικού τρόπου ζωής στην σύγχρονη "προοδευτική" κοινωνία! Όπου η ιεράρχηση των αναγκών και του τι είναι ουσιαστικό, ακόμη και η ίδια η έννοια της "ισότητας" στα δικαιώματα, μονοπωλείται από το "εγώ" έναντι του "εμείς"! Μα αφού μιλάμε για "κοινωνία" η δέουσα βαρύτητα στο "εμείς" αντί του "εγώ" γιατί απουσιάζει πανυγηρικά?